Το ιστορικό της ναζιστικής επικράτησης

Οι Ναζί εμφανίστηκαν στο προσκήνιο από την δεκαετία του 20 καταγγέλλοντας την Συνθήκη των Βερσαλλιών, τα κοινοβουλευτικά κόμματα με τους επαγγελματίες πολιτικούς και τη “διεθνή σιωνιστική συνωμοσία” που έχουν φέρει την Γερμανία στο χείλος της αβύσσου. Καταφέρονταν ενάντια στις απεργίες που “διαλύουν την χώρα και ανοίγουν δρόμο στον μπολσεβικισμό”. Η οικονομική κρίση και η συνεπακόλουθη καταστροφή των μικροαστικών στρωμάτων τους άνοιξε μαζικά ακροατήρια. Μεθοδικά έστρεψαν την μικροαστική δυσαρέσκεια ενάντια στην εργατική τάξη. Τα Τάγματα Εφόδου των Ναζί συστηματικά χτυπούσαν με απαράμιλλη βιαιότητα τις εργατικές συγκεντρώσεις. Το Μάρτη του 30 σχηματίζει κυβέρνηση (χωρίς εκλογές like Παπαδήμος) ο κεντρώος Μπρύνινγκ, με την υποστήριξη του ΣΚΓ (Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας-SPD). Στις εκλογές (Σεπτέμβρης 30) τα αποτελέσματα δίνουν 8,5 εκ. ψήφους (24,5%) στο ΣΚΓ και 4,5 εκ. ψήφους (13,1%) στο ΚΚΓερμανίας (ΚPD). Όμως θεαματική είναι η άνοδος των Ναζί που παίρνουν 6.3 εκ. ψήφους (18,3%) όταν στις προηγούμενες εκλογές (20/5/1928) είχαν λάβει μόλις το 2,6%. Στις ίδιες εκλογές το Κέντρο (Μπρύνινγκ) παίρνει 12% και διάφορα δεξιά και συντηρητικά σχήματα αθροιστικά περίπου 30%.
Μετά τον Μπρύνινγκ σχηματίζει κυβέρνηση ο συντηρητικός Πάπεν. (Ιούνης 32). Στις εκλογές του Ιούλη οι Ναζί λαμβάνουν 13,7 εκ. ψήφους (38%), έναντι 7,9 εκ. του ΣΚΓ (22%) και 5,2 εκ. του ΚΚΓ (14,6%). Ο Πάπεν σχηματίζει κυβέρνηση αλλά δυο μήνες αργότερα παραιτείται κάτω από το βάρος ενός τεράστιου απεργιακού κύματος ενάντια σε αναγκαστικό διάταγμα μείωσης των μισθών. Έτσι σχηματίζεται κυβέρνηση υπό τον στρατηγό Σλάιχερ.
Ωστόσο, οι βοναπαρτιστικές κυβερνήσεις αποδεικνύονται όλο και πιο ανίκανες να επιβάλλουν τις λύσεις που χρειάζεται το γερμανικό κεφάλαιο. Η αστική τάξη αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι θα εξασφαλίσει το μέλλον της μόνο αν η ναζιστική τρομοκρατία γίνει κυβερνητικό σύστημα. Βήμα-βήμα, οι Ναζί εδραιώνουν τις θέσεις τους. Ενώ το ΣΚΓ παρέλυε την εργατική τάξη και το ΚΚΓ πνιγόταν στα αδιέξοδα της μυωπικής σεχταριστικής πολιτικής του, οι Ναζί μαζικοποιούνταν και αύξαιναν τις αντεργατικές τους επιθέσεις. Το Γενάρη του 33 πραγματοποιείται συνάντηση επιφανών Ναζί με εκπροσώπους οργανώσεων των μεγαλοεργοδοτών. Οι καπιταλιστές χρίζουν επίσημα τον Χίτλερ ως εκλεκτό τους. Άλλωστε ήδη είχαν διαθέσει τεράστια ποσά για την ενίσχυση του ναζιστικού κόμματος. Η κυβέρνηση Σλάιχερ παραιτείται.
Ο πρόεδρος Χίντεμπουργκ καλεί τον Χίτλερ να αναλάβει την καγκελαρία. Σχηματίζεται κυβέρνηση συνασπισμού του Χίτλερ με τον Πάπεν. Το ΚΚΓ πραγματοποιεί στροφή 180 μοιρών, καλώντας το ΣΚΓ να οργανώσουν μαζί μια γενική απεργία. Ήταν όμως πια αργά. Οι γραφειοκράτες του ΣΚΓ αποκρούουν την πρόταση, ελπίζοντας ακόμη ότι η αστική τάξη θα στραφεί ενάντια στον φασισμό αν οι εργάτες δείξουν μετριοπάθεια και νομιμοφροσύνη. Οι Ναζί προχωρούν ακάθεκτοι. Το Φλεβάρη του 33 οργανώνουν την γνωστή προβοκάτσια της πυρκαγιάς στο Ράιχσταγκ. (κτήριο του κοινοβουλίου). Αμέσως καταργούνται με αναγκαστικό διάταγμα τα κυριότερα πολιτικά δικαιώματα, πράγμα που σαρώνει τα απομεινάρια του συντάγματος της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης Εξαπολύεται κύμα συλλήψεων, ενώ συλλαμβάνεται και ο Τέλμαν (γραμματέας του ΚΚΓ). Απαγορεύεται ο τύπος του ΚΚΓ, αλλά και του ΣΚΓ.
Στις εκλογές που ακολουθούν οι Ναζί φτάνουν στους 17,2 εκ. ψήφους. Το ΣΚΓ παίρνει 7,1 εκ. και το ΚΚΓ 4,8εκ. Ο Χίτλερ σχηματίζει νέα κυβέρνηση, αποκλειστικά ναζιστική αυτή την φορά. Σε 5 μέρες δημοσιεύεται διάταγμα που καταργεί τις 81 έδρες του ΚΚΓ, ενώ το Μάη του 33 οι Ναζί διαλύουν τα συνδικάτα και τον Ιούλη απαγορεύουν το ΣΚΓ. Η φασιστική νίκη είχε συντελεστεί.

Η μάχη του Τρότσκυ

Ο Τρότσκυ αντιλαμβάνεται ύστερα από τα εκλογικά αποτελέσματα στις 14/9/1930, ότι ο Ναζισμός βρίσκεται ένα βήμα πριν την εξουσία. Ο φασισμός για τον Τρότσκυ δεν περιορίζεται στην βία ενάντια στην πρωτοπορία της εργατικής τάξης, αλλά καταστρέφει και εκθεμελιώνει όλες τις μαζικές λαϊκές συλλογικότητες, ακόμα και τις ρεφορμιστικές, που μέχρι τότε ήταν ένας αξιόπιστος συνομιλητής του αστικού καθεστώτος. Οι ρεφορμιστές και η συνδικαλιστική γραφειοκρατία μπορούν να παίζουν ένα ορισμένο ρόλο διαμεσολάβησης ανάμεσα στους καπιταλιστές και τους εργάτες μόνο σε εποχές οικονομικής άνθισης, που υπάρχουν περιθώρια κοινωνικής διαπραγμάτευσης και τα αφεντικά προτιμούν προκειμένου να εξασφαλίσουν την απρόσκοπτη συνέχεια της παραγωγής να διαπραγματευτούν με τους εκπροσώπους και τις οργανώσεις της εργατικής τάξης. Σε αυτό το πλαίσιο οι κάθε λογής ρεφορμιστές είναι έτοιμοι να αναλάβουν ακόμα και κυβερνητικά πόστα όπως έκαναν πάμπολλες φορές στη μεταπολεμική περίοδο, πάντα όμως στη βάση ενός κοινά αποδεκτού κοινωνικού συμβολαίου. Στη Γερμανία της Βαϊμάρης οι σοσιαλδημοκράτες βρέθηκαν στην κυβέρνηση για περισσότερα από 10 χρόνια. Η κρίση όμως το 1929 ήρθε να βάλει ένα απότομο τέλος σε αυτό το διάλειμμα των ρεφορμιστικών αυταπατών. Η αστική τάξη της Γερμανίας κάνει από δω και πέρα εντελώς διαφορετικές επιλογές, στριμωγμένη άγρια από την οικονομική ύφεση. Χρειάζεται επειγόντως ένα νέο εθνικό σχέδιο ανάκτησης όσων έχασε με την ήττα στον 1ο παγκόσμιο πόλεμο και τη συνθήκη των Βερσαλλιών. Οι Ναζίδες είναι ότι καλύτερο υπάρχει για να αναλάβουν αυτό το ρόλο. Η πρώτη όμως προϋπόθεση είναι να συντριφτούν οι οργανώσεις της εργατικής τάξης και όλοι οι “εχθροί του έθνους” που δεν το αφήνουν να ανορθωθεί. Η προπαγάνδα αυτή δεν διαφέρει σε τίποτα από τη σημερινή προπαγάνδα των φασιστών σε όλη την Ευρώπη αλλά και στην Ελλάδα.
Δυστυχώς όμως η αριστερά όπως και τώρα έτσι και τότε δείχνει να μην καταλαβαίνει τι συμβαίνει γύρω της. Οι ηγέτες του Κ.Κ. Γερμανίας (Τέλμαν, Ρέμελε) αρχικά θεωρούσαν αδύνατη την νίκη του φασισμού. Αργότερα όταν οι Ναζί συγκέντρωναν τεράστια εκλογικά ποσοστά, ο ηγέτης του ΚΚΓ Ρέμελε δήλωνε: “οι κ.κ. φασιστές δεν μας τρομάζουν, θα χρεοκοπήσουν πιο γρήγορα από οποιασδήποτε άλλη κυβέρνηση”. Επιπλέον, το ΚΚΓ χαρακτήριζε το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα (ΣΚΓ) σαν “σοσιαλφασιστικό” και ως εκ τούτου απέρριπτε κάθε ιδέα μετώπου ενάντια στους ναζίδες.
Για τον Τρότσκι που παρακολουθούσε μέρα την μέρα, τις γερμανικές εξελίξεις, η πολιτική του ΚΚΓ ήταν καταστροφική. Εξηγούσε ότι, εφόσον το ΣΚΓ στηρίζεται πάνω στις εργατικές οργανώσεις, ήταν αναγκασμένο να υπερασπίσει το κοινοβουλευτικό καθεστώς ενάντια στο φασισμό. Αυτήν την αντίθεση ανάμεσα στην σοσιαλδημοκρατία και τον φασισμό όφειλε να αξιοποιήσει το ΚΚΓ.

“Σήμερα η σοσιαλδημοκρατία σαν σύνολο, με όλους τους εσωτερικούς ανταγωνισμούς της, βρίσκεται σε οξεία διαμάχη με τους φασίστες. Το καθήκον μας είναι να επωφεληθούμε από αυτή την διαμάχη”. (Τρότσκι, Γράμμα στον Γερμανό κομμουνιστή εργάτη, μέλος του Κ.Κ.Γ.)

Η λύση βρισκόταν μόνο στην υιοθέτηση, από την πλευρά του ΚΚΓ της πολιτικής του “ενιαίου εργατικού μετώπου” ενάντια στον φασισμό. Το ΚΚΓ έπρεπε να απευθυνθεί στο ΣΚΓ, καλώντας το να οργανώσουν και να συντονίσουν από κοινού την άμυνα των εργατικών οργανώσεων απέναντι στις φασιστικές προκλήσεις, με την δημιουργία πολιτοφυλακών των εργατών χωρίς βέβαια να αναλαμβάνει καμιά ευθύνη απέναντι στις μάζες για την συνολική πολιτική του ΣΚΓ, ούτε να εγκαταλείπει την ελευθερία δράσης και κριτικής. “Να χτυπάμε μαζί, να βαδίζουμε χωριστά. Να συνεννοούμαστε μόνο ποιον, πως, πότε, θα χτυπήσουμε”. Έτσι κωδικοποιούσε ο Τρότσκι και η Αριστερή Αντιπολίτευση την πολιτική του ενιαίου μετώπου.
Μόνο μέσα από την κοινή δράση όλης της εργατικής τάξης οι φασίστες θα αντιμετωπίζονταν αποτελεσματικά. Με το ενιαίο μέτωπο, όχι μόνο θα αποτρεπόταν ο φασιστικός κίνδυνος, αλλά οι κομμουνιστές θα αποκάλυπταν στις μάζες του ΣΚΓ τις γραφειοκρατικές ταλαντεύσεις της ηγεσίας τους. Έτσι το ΚΚΓ θα κατόρθωνε μέσα στην πράξη να αποσπάσει τους εργάτες του ΣΚΓ από την ηγεσία τους.

“Η καταπληκτική πλειονότητα από τους σοσιαλδημοκράτες εργάτες θα παλέψει ενάντια στους φασίστες, αλλά -για την ώρα τουλάχιστον- μόνο με τις οργανώσεις της. Αυτό το στάδιο δεν μπορεί να υπερπηδηθεί. Πρέπει να βοηθήσουμε τους σοσιαλδημοκράτες εργάτες στην πράξη -μέσα σε αυτή την νέα και εξαιρετική κατάσταση- να ελέγξουν τι αξίζουν οι οργανώσεις και οι ηγέτες τους μέσα σε αυτό τον αγώνα ζωής και θανάτου για την εργατική τάξη”.
(Τρότσκι, Γράμμα στον Γερμανό κομμουνιστή εργάτη, μέλος του ΚΚΓ).

Ωστόσο το ΚΚΓ με την τυφλή, σεχταριστική πολιτική του δεν βοηθούσε τους εργάτες του ΣΚΓ να κατανοήσουν την ανικανότητα των σοσιαλδημοκρατών ηγετών. Έτσι η άρνηση του ενιαίου μετώπου συνιστούσε σημαντική πολιτική βοήθεια προς την σοσιαλδημοκρατία και, σε τελευταία ανάλυση, έστρωνε το δρόμο στους Ναζί.
Οι ηγέτες του ΚΚΓ με μια δήθεν υπερεπαναστατική φρασεολογία κάλυπταν την αδυναμία τους να καταστρώσουν μια ορθή τακτική αξιοποίησης των αντιθέσεων μεταξύ φασισμού και σοσιαλδημοκρατίας, προς το συμφέρον της επανάστασης. Έλεγε ο Τρότσκυ:

“Είναι αδύνατον να νικήσουμε το φασισμό αν δεν νικήσουμε πρώτα την σοσιαλδημοκρατία… επαναλαμβάνει ο Τέλμαν… Η ιδέα αυτή… σε ιστορική κλίμακα είναι αναμφίβολα σωστή. Αλλά αυτό δε σημαίνει καθόλου πως με την βοήθεια αυτής της άποψης… μπορεί κανείς να λύσει τα σημερινά προβλήματα. Η ιδέα αυτή, ορθή από την άποψη της επαναστατικής στρατηγικής παρμένης σαν σύνολο, μετατρέπεται σε ψέμα … αν δεν μεταφραστεί στην γλώσσα της τακτικής.
Είναι σωστό ότι για να εξαφανιστεί η ανεργία και η αθλιότητα είναι αναγκαίο να καταστραφεί πρώτα ο καπιταλισμός; Ναι, είναι σωστό. Αλλά πρέπει να είσαι ο μεγαλύτερος βλάκας για να βγάλεις από όλα αυτά το συμπέρασμα ότι δεν πρέπει να παλέψουμε, από σήμερα κιόλας, με όλες μας τις δυνάμεις, ενάντια σε εκείνα τα μέτρα που με την βοήθεια τους ο καπιταλισμός αυξάνει την αθλιότητα των εργατών. Μπορεί κανείς να ελπίζει ότι στους προσεχείς μήνες το ΚΚΓ θα νικήσει ταυτόχρονα την σοσιαλδημοκρατία και το φασισμό; Κανένας ομαλά σκεπτόμενος άνθρωπος… δεν θα τολμήσει να το ισχυριστεί. Πολιτικά το ζήτημα μπαίνει κάπως έτσι : μπορούμε τώρα, στους προσεχείς λίγους μήνες, δηλαδή με την σοσιαλδημοκρατία πολύ εξασθενημένη, αλλά ακόμα (δυστυχώς) πολύ ισχυρή, να αποκρούσουμε νικηφόρα το φασισμό; (…) Για τους στενοκέφαλους ας δώσουμε άλλο ένα παράδειγμα. Αν ένας από τους εχθρούς μου με ποτίζει με μικρές καθημερινές δόσεις από δηλητήριο και ένας άλλος από την άλλη μεριά ετοιμάζεται να με πυροβολήσει κατάστηθα, θα κοιτάξω πρώτα να ρίξω από τα χέρια του δεύτερου εχθρού το πιστόλι, γιατί αυτό μου δίνει την ευκαιρία να απαλλαγώ κι από τον πρώτο εχθρό”.
(Τρότσκι, Γράμμα στον Γερμανό κομμουνιστή εργάτη, μέλος του ΚΚΓ).

Τελικά η αδυναμία του ΚΚΓ να αποσπάσει τις πλατιές εργατικές μάζες από το ρεφορμισμό και να τις προσανατολίσει προς την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού ενίσχυσε την φασιστική δημαγωγία ανάμεσα στους μικροαστούς. Οι μικροαστικές μάζες, τρέμοντας από τον πυρετό, ήταν ικανές να στραφούν απότομα, είτε προς τα δεξιά είτε προς τα αριστερά. Στο βαθμό που η εργατική τάξη δεν παρουσιαζόταν ικανή να εγγυηθεί μια αντικαπιταλιστική διέξοδο στους κατεστραμμένους μικροαστούς, οι τελευταίοι αναζήτησαν – όπως ήταν επόμενο- την λύση στα προβλήματα τους στο φασισμό, που υποσχόταν να φέρει με τις γροθιές “κοινωνική δικαιοσύνη”.
Το ΚΚΓ περιορίστηκε στην οργάνωση ένοπλων πολιτοφυλακών μέσα από τις γραμμές του, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις συγκρούστηκαν με τις ομάδες εφόδου των Ναζί. Παρά τον αναμφισβήτητο ηρωισμό των μαχητών τους (30 νεκροί σε συγκρούσεις με φασίστες μόνο τον Ιούνη- Ιούλη του 32), οι πολιτοφυλακές του ΚΚΓ, απομονωμένες από τις εργατικές μάζες, ήταν επόμενο να ηττηθούν.

Σήμερα η κρίση φέρνει τη δεκαετία του 1930 περισσότερο κοντά από ποτέ. Η χρυσή αυγή σε γκάλοπ εμφανίζεται να αγγίζει ποσοστά κοντά στο όριο είσοδο της στη βουλή. Το Σεπτέμβρη του 2009 είχε λάβει μόλις 19,5 χιλ. ψήφους και 0,3%. Οι Ναζίδες το 1930 7πλασίασαν τα ποσοστά τους μόλις σε δύο χρόνια. Κάτι ανάλογο φαίνεται να συμβαίνει στην Ελλάδα του 2012. Τα αποτελέσματα στις δημοτικές εκλογές και το 5% που πήρε η χρυσή αυγή ήταν ο πρώτο καμπανάκι. Η συγκεκριμένη οργάνωση συνεχίζει να χτίζει το δίκτυο των συμμοριών της σε αγαστή συνεργασία με τους μηχανισμούς του βαθέους κράτους και με τον αστικό κοινοβουλευτικό κόσμο να βλέπει στους συμμορίτες έναν αξιόπιστο σύμμαχο για τη σωτηρία του ελληνικού καπιταλισμού. Η χθεσινή πορεία των φασιστών για τα Ιμια είναι ακόμα μια προειδοποίηση. Ένα στρατικοποιημένο μπλοκ 2000 αλητών σε συνδυασμό με τις καθημερινές δολοφονικές επιθέσεις τους υπό την κάλυψη πάντα στης αστυνομίας δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για εφησυχασμούς.

Επιστρέφοντας στο κείμενο του Τρότσκυ που αναδημοσιεύουμε παρακάτω, αυτό που έχει σημασία να κρατήσουμε είναι το μαχητικό πνεύμα και την μεθοδολογία που αντιμετώπιζε το συγγραφέας τον επερχόμενο φασιστικό κίνδυνο. Βεβαίως το ΚΚ των αρχών του 30 δεν έχει σχέση με τα σημερινά ΚΚ και την αριστερά που προέρχεται απ’ αυτό το ρεύμα ύστερα την τραγική εμπειρία του σταλινικού εκφυλισμού και της πτώσης του “υπαρκτού” το 1990. Πολύ περισσότερο με τη σημερινή σοσιαλδημοκρατία που πλέον δεν θυμίζει σε τίποτα αυτή των αρχών του 20ου αιώνα, ύστερα από μερικές δεκαετίας στο τιμόνι των πιο ισχυρών ιμπεριαλιστικών χώρών της Ευρώπης. Όμως το ενιαίο μέτωπο μαζί και οι μάχιμες πολιτοφυλακές του διατηρούν ανέπαφη της αξία τους μέχρι σήμερα. Κάθε σημερινός αριστερός και κάθε αγωνιστής ας βγάλει από τη γερμανική εμπειρία ότι συμπεράσματα είναι χρήσιμα για την μάχη που έχουμε να δώσουμε σήμερα ενάντια στα φασιστικά αποβράσματα. Και σε αυτή τη μάχη η σκέψη του Τρότσκυ είναι από τις πλέον χρήσιμες.

* * *

Ιούνιος 1927, Βερολίνο: Διαδήλωση του Rote Frontkämpferbund, πολιτοφυλακής του ΚΚΓ

Λέον Τρότσκυ

Η Στροφή της Κομμουνιστικής Διεθνούς και η κατάσταση στη Γερμανία

ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΣΤΡΟΦΗΣ

Στροφές τακτικής, ακόμα δε και μεγάλες στροφές, είναι απόλυτα αναπόφευκτες στην εποχή μας. Προέρχονται από τις στροφές που γίνονται μέσα στην αντικειμενική κατάσταση (έλλειψη σταθερότητας στις διεθνείς σχέσεις, και ακανόνιστη διακύμανση των οικονομικών συνθηκών, απότομη αντανάκλαση των οικονομικών διακυμάνσεων στην πολιτική, προωθήσεις της μάζας που δίνουν την εντύπωση μίας κατάστασης χωρίς διέξοδο, κλπ.).
Η προσεχτική παρακολούθηση των μεταβολών της αντικειμενικής κατάστασης είναι ένα καθήκον πιο σπουδαίο και πιο δύσκολο σήμερα, στην εποχή της «οργανικής» ανάπτυξης του καπιταλισμού, παρά πριν από τον πόλεμο. Η διοίκηση του Κόμματος βρίσκεται σήμερα στην κατάσταση ενός σοφέρ, που οδηγεί το αυτοκίνητό του σ’ ένα βουνό με απότομες στροφές. Μια παράκαιρη στροφή, μία ταχύτητα κακοπαρμένη, αποτελούν για τον ταξιδιώτη και τους επιβάτες απειλή πολύ μεγάλων κινδύνων, ακόμα και θανάτου.
Η διοίκηση της Κ.Δ. μας έδωσε κατά τα τελευταία χρόνια παραδείγματα πολύ απότομων στροφών. Παρατηρούμε το τελευταίο από αυτά κατά τους τελευταίους αυτούς μήνες. Από που προέρχεται μία στροφή μέσα στην Κομμουνιστική Διεθνή από το θάνατο του Λένιν και δώθε; Από μεταβολές της αντικειμενικής κατάστασης; Όχι. Μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι από το 1923 καμιά στροφή τακτικής δεν πραγματοποιήθηκε στον καιρό της από την Κ.Δ. κάτω από την επίδραση μεταβολών και με σωστή εκτίμηση της αντικειμενικής κατάστασης. Αντίθετα, κάθε στροφή ήταν το αποτέλεσμα της τεράστιας αντίφασης που υπήρχε ανάμεσα στη γραμμή της Κ.Δ. και της αντικειμενικής κατάστασης. Και τώρα βλέπουμε το ίδιο πράγμα.
Η 9η ευρεία της Εκτελεστικής της Κ.Δ., το 6ο Συνέδριο και προπαντός η 10η ευρεία ακολούθησαν την πορεία μιας άμεσης και απότομης γραμμής που ανταποκρινότανε προς μία επαναστατική άνοδο («Τρίτη περίοδος») πορεία που δεν έστεκε πια εξαιτίας της αντικειμενικής κατάστασης, ύστερα μάλοστα από τις πιο σημαντικές ήττες στην Αγγλία, στην Κίνα, ύστερα από το αδυνάτισμα των Κ.Κ. σ’ όλο τον κόσμο προπαντός μέσα σε συνθήκες βιομηχανικής και εμπορικής ανάπτυξης, που αγκάλιασαν μία σειρά από τις πιο σπουδαίες καπιταλιστικές χώρες. Η στροφή τακτικής της Κ.Δ. από το Φλεβάρη του 1928 ήταν ολότελα αντίθετη προς την πραγματική στροφή του ιστορικού δρόμου. Από την αντίφαση αυτή γεννήθηκαν τυχοδιωκτικές τάσεις, μεγαλύτερη αποξένωση του κόμματος από τις μάζες, το αδυνάτισμα των οργανώσεων κλπ. Μονάχα όταν τα φαινόμενα αυτά πήραν απειλητικό χαρακτήρα η διοίκηση πραγματοποίησε μια καινούργια στροφή, τον Απρίλη του 1930, προς τα πίσω και δεξιά της τακτικής της «Τρίτης περιόδου».
Από ειρωνεία της τύχης που είναι σκληρή για όλους εκείνους που βρίσκονται στην ουρά των γεγονότων, η νέα στροφή τακτικής της Κ.Δ. συμπίπτει με μία νέα στροφή στην αντικειμενική κατάσταση. Μια απροσδόκητη όξυνση της διεθνούς κρίσης ανοίγει αναμφίβολα, προοπτικές αριστεροποίησης των μαζών και κοινωνικών αναστατώσεων. Σήμερα μπορούμε και να κάνομε μια στροφή προς τ’ αριστερά, να δώσουμε δηλαδή ένα τολμηρό ρυθμό πάνω στην πορεία μίας επαναστατικής ανάπτυξης. Αυτό θα ήταν ολότελα σωστό και αναγκαίο αν, κατά τα τρία τελευταία αυτά χρόνια, η διοίκηση της Κ.Δ. χρησιμοποιούσε, όπως έπρεπε, την περίοδο της οικονομικής ανόδου που συνοδευότανε με πτώση του επαναστατικού κινήματος, για να δυναμώσει τις θέσεις του Κόμματος μέσα στις μαζικές οργανώσεις και πρώτα μέσα στα συνδικάτα. Μέσα στις συνθήκες αυτές ο σοφέρ θα μπορούσε και θα όφειλε κατά το 1930 να περάσει από τη δεύτερη ταχύτητα στην τρίτη ή τουλάχιστον να ετοιμαστεί για μία τέτοια δουλειά στο πιο κοντινό μέλλον. Στην πραγματικότητα πραγματοποιήθηκε μια ανάπτυξη ολότελα αντίθετη. Ο σοφέρ για να μην πέσει στο γκρεμό, επειδή είχε βάλει τρίτη ταχύτητα, σε μια στιγμή που δεν ήταν ευνοϊκή, βρέθηκε αναγκασμένος να περάσει στη δεύτερη και να επιβραδύνει το ρυθμό εκεί που με μια σωστή στρατηγική γραμμή, ήταν υποχρεωμένος να μεγαλώσει την ταχύτητα.
Τέτοια είναι η χτυπητή αντίθεση ανάμεσα στην αναγκαία τακτική και στην στρατηγική προοπτική, αντίθεση μέσα στην οποία τώρα με τη λογική των σφαλμάτων της διοίκησης τους βρίσκονται τα Κ.Κ. αρκετών χωρών.
Την αντίθεση αυτή τη βλέπουμε τώρα κατά τον πιο περίφημο και πιο επικίνδυνο τρόπο στη Γερμανία, όπου οι τελευταίες εκλογές έφεραν στο φως μία εξαιρετική ιδιομορφία του συσχετισμού των δυνάμεων που δημιουργήθηκαν όχι μονάχα από τις δύο μεταπολεμικές περιόδους της σταθεροποίησης στη Γερμανία, αλλά ακόμα και από τις τρεις περιόδους σφαλμάτων της Κ.Δ.

Η ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ Κ.Κ. ΣΤΟ ΦΩΣ ΤΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ

Σήμερα, ο επίσημος τύπος της Κ Δ. εμφανίζει αποτελέσματα των γερμανικών Εκλογών σαν μία μεγαλοπρεπή νίκη του κομμουνισμού που θέτει στην ημερησία διάταξη το σύνθημα «η σοβιετική Γερμανία». Οι αισιόδοξοι γραφειοκράτες δεν θέλουν να μπουν στην έννοια του συσχετισμού των δυνάμεων που φάνηκαν στις εκλογικές στατιστικές. Αναλύουν την αύξηση του αριθμού των κομμουνιστικών ψήφων ανεξάρτητα από τα επαναστατικά καθήκοντα, που δημιουργήθηκαν από την κατάσταση και ανεξάρτητα από τα εμπόδια, που αναφαίνονται.
Το Κ.Κ. έλαβε 4.600.000 περίπου ψήφους απέναντι 3.300.000 που έλαβε στα 1928. Η αύξηση ανέρχεται σε 1.300.000. Από την άποψη της «κανονικής» κοινοβουλευτικής μηχανής είναι τεράστια και αν ακόμη λάβει κανείς υπ’ όψη του την αύξηση του αριθμού των ψηφοφόρων. Αλλά η επιτυχία του Κ.Κ. ωχριά μπροστά στο φασιστικό άλμα, που από τις 800.000 έφτασε στα 6 εκατ. 400.000 ψήφους. Το γεγονός ότι η σοσιαλδημοκρατία, παρ’ όλο ότι έχασε πολύ, διατήρησε τα κύρια στελέχη της και συγκέντρωσε οπωσδήποτε περισσοτέρους εργατικούς ψήφους από το Κ.Κ. έχει μια σημασία όχι λιγότερο σπουδαία για την εκτίμηση των εκλογών.
Στο μεταξύ, αν κανείς διερωτάτο ποιος συνδυασμός διεθνών και εθνικών συνθηκών ήταν ικανός να στρέψει με τη μεγαλύτερη δύναμη την εργατική τάξη προς τον κομμουνισμό, δεν θα μπορούσε να φέρει καλλίτερο παράδειγμα ευνοϊκών συνθηκών από τη σημερινή κατάσταση στη Γερμανία. Η δυσχέρεια του σχεδίου Γιουνγκ, η οικονομική κρίση, η κατάπτωση των κυβερνώντων, η κοινοβουλευτική κρίση, η σοσιαλδημοκρατία στην εξουσία, που ξεσκεπάζεται κατά τρόπο τρομακτικό από την άποψη των συγκεκριμένων αυτών ιστορικών συνθηκών, το ειδικό βάρος του γερμανικού Κ.Κ. στην κοινωνική ζωή της χώρας, παρά το κέρδος των 1.300.000 ψήφων, μένει κατ’ αναλογία αδύνατο.
Η αδυναμία των θέσεων του κομμουνισμού, συνδεδεμένη στενά με την πολιτική και το καθεστώς της Κ.Δ., φαίνεται κατά τρόπο ακόμα πιο καταφανή αν θέσουμε απέναντί του σημερινού κοινωνικού βάρους του Κ.Κ. τα συγκεκριμένα και αναπόφευκτα καθήκοντα που παρουσιάζονται σ’ αυτό μέσα στις τωρινές ιστορικές συνθήκες.
Είναι αλήθεια ότι το ίδιο το Κ.Κ. δεν υπολόγιζε επάνω σε μία τέτοια ανάπτυξη. Αλλά αυτό δείχνει φανερά ότι κάτω από το κτύπημα των σφαλμάτων και των ηττών, η διοίκηση του Κ.Κ. έχασε τη συνήθεια των μεγάλων σκοπών και των μεγάλων προοπτικών.
Αν χθες, υποτίμησε τις δυνατότητές της, σήμερα υποτιμά τις δυσκολίες. Έτσι ο ένας κίνδυνος πολλαπλασιάζεται με τον άλλο.
Το πρώτο προσόν ενός αληθινού επαναστατικού κόμματος είναι να μπορεί να παρατηρεί κατάμουτρα την πραγματικότητα.

ΟΙ ΑΜΦΙΤΑΛΑΝΤΕΥΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΟΑΣΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ.

Σε κάθε στροφή του ιστορικού δρόμου, σε κάθε κοινωνική κρίση, πρέπει να βλέπουμε, και πάλι να ξαναβλέπουμε το ζήτημα των σχέσεων των τριών τάξεων της σημερινής κοινωνίας, δια της μεγαλοαστικής τάξης που διευθύνεται από το χρηματιστικό κεφάλαιο, της μικροαστικής που αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στα δύο βασικά στρατόπεδα και τέλος της προλεταριακής.
Η μεγαλοαστική τάξη που είναι μια μικρή μειοψηφία του έθνους, δεν μπορεί να κρατηθεί στην εξουσία αν δεν έχει ένα στήριγμα στη μικροαστική τάξη των πόλεων και των χωριών, δηλαδή στ’ απομεινάρια του παρελθόντος και στις μάζες των νέων μεσαίων τάξεων. Το στήριγμα αυτό παίρνει στην τωρινή εποχή δύο τύπους βασικούς, που πολιτικά ανταγωνίζεται ο ένας τον άλλο, αλλά συμπληρώνουν ιστορικά ο ένας τον άλλο, τη σοσιαλδημοκρατία και το φασισμό. Στο πρόσωπο της σοσιαλδημοκρατίας, η μικροαστική τάξη που ακολουθεί το χρηματιστικό κεφάλαιο σέρνει μαζί της εκατομμύρια εργάτες.
Σήμερα η μεγαλοαστική γερμανική τάξη αμφιταλαντεύεται, παραδέρνει. Το ζήτημα να μάθει πια από τις δύο μεθόδους πρέπει να χρησιμοποιήσει τώρα για να γιατρέψει την κοινωνική κρίση, εξαντλεί τις διαφωνίες της. Η σοσιαλδημοκρατία απομακρύνει απ’ αυτήν μία μερίδα της μεγαλοαστικής τάξης λόγω των αμφίβολων αποτελεσμάτων της και λόγω των τεράστιων συμπληρωματικών εξόδων (φόροι, νόμοι κοινωνικών ασφαλίσεων, ημερομίσθια). Η χειρουργική επέμβαση του φασισμού εμφανίζεται σε μία άλλη μερίδα της μεγαλοαστικής τάξης σαν να μη ανταποκρίνεται στην κατάσταση και σαν πολύ επικίνδυνη. Μ’ άλλα λόγια, η αστική οικονομία στο σύνολο της αμφιταλαντεύεται στην εκτίμηση της κατάστασης μη βλέποντας ακόμα βάσεις για να διακηρύξει τον ερχομό της «τρίτης περιόδου», όπου η σοσιαλδημοκρατία θ’ αντικατασταθεί στο γενικό πρόσταγμα απόλυτα από το φασισμό, υποκείμενη κοντά στ’ άλλα, όπως το ξέρουμε, για τις περασμένες υπηρεσίες της, σ’ ένα γενικό πογκρόμ. Οι αμφιταλαντεύσεις της μικροαστικής τάξης -από το αδυνάτισμα των κυριοτέρων της κομμάτων- ανάμεσα στη σοσιαλδημοκρατία και το φασισμό παρουσιάζουν ένα σύμπτωμα πολύ καθαρό μιας προεπαναστατικής κατάστασης. Με τον ερχομό των πραγματικών επαναστατικών συνθηκών, οι αμφιταλαντεύσεις αυτές θα παύσουν φυσικά αμέσως.

Η ΜΙΚΡΟΑΣΤΙΚΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ

Για να καταλήξει η κοινωνική κρίση στην προλεταριακή επανάσταση είναι απαραίτητο, εκτός από τις άλλες συνθήκες, να γίνει μία αποφασιστική ώθηση των μικροαστικών τάξεων προς το προλεταριάτο. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στο προλεταριάτο να τεθεί ως οδηγός επικεφαλής του έθνους.
Οι τελευταίες εκλογές δείχνουν, και αυτό αποτελεί τη συμπτωματική τους βασική αξία, μία αντίστροφη φορά: Κάτω από τα κτυπήματα της κρίσης, η μικροαστική τάξη έκλινε όχι προς την προλεταριακή Επανάσταση, αλλά προς την ακρότατη ιμπεριαλιστική αντίδραση, σέρνοντας μαζί της σπουδαία στρώματα του προλεταριάτου.
Η γιγάντια ανάπτυξη του εθνικοσοσιαλισμού είναι έκφραση δύο γεγονότων, της βαθιάς κοινωνικής κρίσης που χαλάει την ισορροπία των μικροαστικών μαζών και της έλλειψης ενός τέτοιου επαναστατικού κόμματος, που ακόμα και σήμερα θα εμφανιζότανε στα μάτια των λαϊκών μαζών, σαν να κλήθηκε για να είναι ο επαναστατικός τους οδηγός.
Αν το κομμουνιστικό κόμμα είναι ένα κόμμα επαναστατικής ελπίδας, ο φασισμός σαν κίνημα μαζών είναι τότε ένα κόμμα αντεπαναστατικής απελπισίας. Όταν ο προλεταριακός όγκος διαπνέεται από την επαναστατική ελπίδα, σέρνει αναπόφευκτα μαζί του στο δρόμο της Επανάστασης σπουδαία και αυξανόμενα στρώματα της μικροαστικής τάξης. Στον τομέα αυτόν ακριβώς, οι εκλογές δείχνουν μία εικόνα ολότελα αντίθετη. Η αντεπαναστατική απελπισία αγκάλιασε το μικροαστικό όγκο με τέτοια δύναμη που έσυρε μαζί του σπουδαία στρώματα του προλεταριάτου.
Πως μπορούμε να το εξηγήσουμε αυτό: Κατά το παρελθόν είδαμε (Ιταλία, Γερμανία) ένα απότομο δυνάμωμα του φασισμού, νικηφόρου ή το λιγότερο απειλητικού, ως αποτέλεσμα των εξαντληθέντων ή μη χρησιμοποιηθέντων επαναστατικών καταστάσεων, στη λήξη των επαναστατικών κρίσεων, κατά τις οποίες η πρωτοπορία του προλεταριάτου έδειξε την ανικανότητά της να τεθεί επικεφαλής του έθνους για να μεταβάλει την τύχη όλων των τάξεων, συμπεριλαμβανομένης και της μικροαστικής. Αυτό ακριβώς πρόσθεσε εξαιρετικές δυνάμεις στο φασισμό στην Ιταλία. Σήμερα στη Γερμανία το πράγμα δεν παρουσιάζεται στη λήξη της επαναστατικής κρίσης, αλλά στον ερχομό της. Από αυτό, οι υπάλληλοι που διευθύνουν το κόμμα, αισιόδοξοι από καθήκον, συμπεραίνουν πως ο φασισμός, επειδή ήλθε «πολύ αργά» είναι καταδικασμένος σε μία αναπόφευκτη και γρήγορη ήττα (Ρότε Φάνε). Οι άνθρωποι αυτοί δεν θέλουν τίποτε να μάθουν. Ο φασισμός έρχεται «πολύ αργά» σε σχέση με τις παλιές επαναστατικές κρίσεις, αλλά φθάνει αρκετά ενωρίς -την αυγή- σε σχέση με τη νέα επαναστατική κρίση. Το γεγονός πως απόκτησε τις δυνατότητες να καταλάβει γερή βάση αφετηρίας στον καιρό της επαναστατικής περιόδου και όχι στην έξοδό της, δεν αποτελεί το ασθενές σημείο του φασισμού, αλλά το ασθενές σημείο του κομμουνισμού. Η μικροαστική τάξη δεν περιμένει, και εξαιτίας αυτού, δεν έχει νέες ελπίδες στις Ικανότητες του Κ.Κ. για να βελτιώσει την τύχη της. Στηρίζεται στην πείρα του παρελθόντος, ενθυμείτε τα μαθήματα του 1923, τα ιδιότροπα υπεραριστερά πηδήματα των Μάσλωφ, Τέλμαν, την οπορτουνιστική αδυναμία του ίδιου του Τέλμαν, το μεγάλο θόρυβο της «Τρίτης περιόδου» κ.λ.π. Και κυρίως -και αυτό είναι το πιο σπουδαίο- η δυσπιστία της απέναντί της προλεταριακής Επανάστασης αυξάνεται με τη δυσπιστία εκατομμυρίων σοσιαλδημοκρατών εργατών απέναντι του Κ.Κ. Η μικροαστική τάξη ακόμα και όταν είναι τραβηγμένη από το συντηρητικό δρόμο, δεν μπορεί να προσανατολισθεί προς την κοινωνική Επανάσταση παρά όταν οι συμπάθειες της πλειοψηφίας των προλεταρίων πηγαίνουν στην κοινωνική Επανάσταση. Ο πιο σπουδαίος αυτός όρος λείπει ακριβώς ακόμα και στη Γερμανία, δεν λείπει δε τυχαία.
Η διακήρυξη -πρόγραμμα- του γερμανικού Κ.Κ. πριν από τις εκλογές ήταν αφιερωμένη στο σύνολό της και αποκλειστικά στο φασισμό, σαν τον κυριότερο εχθρό. Εν τούτοις ο φασισμός βγήκε νικητής, συλλέγοντας όχι μονάχα εκατομμύρια ψήφους στοιχείων μισό- προλεταριακών, αλλά και πολλές εκατοντάδες χιλιάδων ψήφους εργατών βιομηχάνων. Έτσι εξηγείται το γεγονός πως παρά την κοινοβουλευτική νίκη του Κ.Κ., η προλεταριακή επανάσταση, σα σύνολο, υπέστη μία σοβαρή ήττα στις εκλογές αυτές, ήττα βέβαια φύσης προσωρινής, ακόμα και προληπτικής και όχι αποφασιστικού χαρακτήρα. Μπορεί να γίνει αποφασιστική και θα γίνει αναπόφευκτα, αν το Κ.Κ. δεν ξέρει να εκτιμήσει τη μερική κοινοβουλευτική του νίκη σε σύνδεση με τον «προσωρινό» χαρακτήρα της ήττας της Επανάστασης ως συνόλου και να βγάλει τα αναγκαία συμπεράσματα.
Ο φασισμός είναι πραγματικός κίνδυνος στη Γερμανία, σαν οξεία έκφρασή της, χωρίς διέξοδο, κατάστασης του αστικού καθεστώτος, του συντηρητικού ρόλου της σοσιαλδημοκρατίας απέναντί του καθεστώτος αυτού και της συσσωρευμένης αδυναμίας του Κ.Κ. ν’ ανατρέψει το καθεστώς αυτό. Εκείνος που αρνείται αυτό είναι τυφλός η Φανφαρόνος.
Στα 1923, ο Μπράντλερ, παρ’ όλες τις συμβουλές μας, υπερεκτίμησε κατά τρόπο ανήκουστο τις φασιστικές δυνάμεις. Από την εσφαλμένη εκτίμηση του συσχετισμού των δυνάμεων γεννήθηκε μία πολιτική ανακωχής, υπεκφυγής, αμύνης, δειλίας. Η υπερεκτίμηση του φασισμού από την κομμουνιστική διοίκηση δημιούργησε έναν από τους όρους για το πραγματικό δυνάμωμα του φασισμού. Ένα αντίθετο σφάλμα, η υποτίμηση ακριβώς του φασισμού από την τωρινή διοίκηση του Κ.Κ. μπορεί να φέρει πιο φοβερή καταστροφή της Επανάστασης για μία μακρά σειρά ετών.
Ο κίνδυνος παίρνει μία οξύτητα ειδική σε σχέση με το ζήτημα του ρυθμού της ανάπτυξης που δεν εξαρτάται μονάχα από μας. Ο φαινομενικός χαρακτήρας της ελικοειδούς πολιτικής γραμμής, τέτοιας που φανερώθηκε στις εκλογές, επιτρέπει να σκεφθούμε πως ο ρυθμός της ανάπτυξης της εθνικής κρίσης μπορεί να είναι πολύ ταχύς. Μ’ άλλα λόγια, το ρεύμα των γεγονότων μπορεί να δημιουργήσει στη Γερμανία, στο πιο κοντινό μέλλον, σ’ ένα νέο ιστορικό ύψος, την παλιά τραγική αντίφαση ανάμεσα στην ωριμότητα της επαναστατικής κατάστασης από την μια μεριά και στην αδυναμία και τη στρατηγική ανικανότητα του επαναστατικού κόμματος από την άλλη. Πρέπει να ειπωθεί αυτό καθαρά, ανοιχτά και προπαντός στον καιρό του.

ΤΟ. Κ.Κ. ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΤΑΞΗ

Θα ήταν ένα τεράστιο λάθος να χαρούμε π.χ. γιατί το μπολσεβίκικο κόμμα που τον Απρίλη του 1917, υστέρα από την άφιξη του Λένιν, μόλις άρχιζε να προπαρασκευάζεται για την κατάληψη της εξουσίας με λιγότερα από 80.000 μέλη και δεν παρέσυρε ακόμα και στην Πετρούπολη, όχι περισσότερο από το τρίτο των εργατών και ένα μέρος ακόμα πιο μικρό στρατιωτών. Η κατάσταση στη Ρωσία ήταν ολότελα διαφορετική. Χα επαναστατικά κόμματα δεν βγήκαν από την παρανομία παρά τον Μάρτιο, υστέρα από μια διακοπή τριών χρόνων πολιτικής ζωής ακόμα και φυτοζωίας που υπήρχε πριν από τον πόλεμο. Η εργατική τάξη ανανεώθηκε κατά τον πόλεμο κατά 10% περίπου, η μεγάλη προλεταριακή μάζα αγνοούσε τους μπολσεβίκους, ούτε και είχε ποτέ ακούσει τίποτε γι’ αυτούς. Η ψήφος για τους μενσεβίκους και τους σοσιαλεπαναστάτες το Μάρτιο-Ιούνιο ήταν η απλή έκφραση των πρώτων ασταθών βημάτων υστέρα από το ξύπνημα. Στην ψήφο αυτή δεν υπήρχε ούτε σκιά διάλυσης των αυταπατών μέσα στους μπολσεβίκους ή συσσώρεύσης δυσπιστίας απέναντί τους γεγονότα, που μπορούσαν μονάχα να δημιουργηθούν ως αποτέλεσμα των λαθών του κόμματος που επαληθεύονται από τις μάζες μέσα στην ίδια τους την πείρα.
Αντίθετα, η καθημερινή προλεταριακή πείρα του 1917. έσπρωχνε τις μάζες από τους συμφιλιωτές προς τους μπολσεβίκους. Από αυτό γεννήθηκε η χειμαρρώδης και ακάθεκτη ανάπτυξη των γραμμών του κόμματος και προ παντός της επιρροής του.

ΤΟ Κ.Κ. ΚΑΙ ΟΙ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΕΣ ΕΡΓΑΤΕΣ

Κατά βάθος, από την άποψη αυτή όπως και από πολλές άλλες, η κατάσταση στη Γερμανία έχει ένα διάφορο χαρακτήρα. Το Γερμανικό Κ.Κ. δεν ήρθε στη σκηνή μονάχα χθες ή προχθές. Στα 1923 είχε με το μέρος του ανοιχτά ή μισάνοιχτα την πλειοψηφία της εργατικής τάξης. Στα 1924, στο κατερχόμενο κύμα, συγκέντρωσε 3.600.000 ψήφους, πιο ανώτερο ποσοστό της εργατικής τάξης από το σημερινό. Αυτό θα πει, ότι οι εργάτες που έμειναν με τη σοσιαλδημοκρατίας όπως και αυτοί που ψήφισαν τη φορά αυτή τους εθνικό-σοσιαλιστές έδρασαν έτσι, όχι από απλή άγνοια όχι γιατί δεν ξύπνησαν παρά χθες, όχι γιατί στηριζόμενοι στη δική τους πείρα των τελευταίων χρόνων δεν πιστεύουν σ’ αυτή.
Ας μη λησμονούμε ότι τον Φεβρουάριο 1928, η 9η Ευρεία της Εκτελεστικής της Κ.Δ. έδωσε το σύνθημα μίας πάλης έντονης, εξαιρετικής και αμείλικτης ενάντια στους «σοσιαλφασίστες».
Η γερμανική σοσιαλδημοκρατία βρισκόταν στην εξουσία σχεδόν τη στιγμή αυτή, δείχνοντας στις μάζες σε κάθε βήμα τον εγκληματικό και αισχρό ρόλο της. Και όλο αυτό τελείωσε με μία μεγάλη οικονομική κρίση. Είναι δύσκολο να φαντασθεί κανείς συνθήκες πιο ευνοϊκές για το αδυνάτισμα της σοσιαλδημοκρατίας. Παρ’ όλο αυτό, στο βάθος διατήρησε τις θέσεις της. ΙΙοιοι λόγοι μπορούν να εξηγήσουν αυτό το εκπληκτικό γεγονός; Αυτό έγινε μονάχα γιατί η διοίκηση του κομμουνιστικού κόμματος βοήθησε μ’ όλη της την πολιτική, τη σοσιαλδημοκρατία, στηρίζοντας την από τα αριστερά.
Το ότι πέντε ή έξη εκατομμύρια εργάτες και εργάτριες ψήφισαν τη σοσιαλδημοκρατία αυτό δεν σημαίνει ότι της έδωσαν πλήρη και απεριόριστη την εμπιστοσύνη τους. Δεν πρέπει να θεωρείται τους σοσιαλδημοκράτες εργάτες ως τυφλούς ούτε είναι τόσο αφελείς προς τους διοικούντες τους, άλλα δεν βλέπουν άλλη διέξοδο στην παρούσα κατάσταση. Δεν μιλάμε βέβαια για την Αριστοκρατία και την προλεταριακή γραφειοκρατία, αλλά για την πλατειά εργατική μάζα. Η πολιτική του Κ.Κ. δεν προσελκύει την εμπιστοσύνη τους, όχι γιατί το Κ.Κ. είναι ένα Επαναστατικό κόμμα, αλλά γιατί δεν πιστεύουν στις ικανότητές του να φέρει μία επαναστατική νίκη και γι’ αυτό δεν θέλουν να διακινδυνεύσουν το κεφάλι τους για το τίποτε. Ψηφίζοντας ενάντια στην καρδιά τους για τη σοσιαλδημοκρατία, οι εργάτες αυτοί, δεν εκφράζουν την εμπιστοσύνη τους προς αυτήν άλλα τη δυσπιστία τους προς το Κ.Κ. Σ’ αυτό ακριβώς συνίσταται η τεράστια διαφορά στη σημερινή κομμουνιστική γερμανική κατάσταση και στην κατάσταση των ρώσων μπολσεβίκων στα 1917.

Η ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΛΗ

Αλλά οι δυσκολίες δεν εξαντλήθηκαν μονάχα από αυτό. Ακόμα στο ίδιο το Κ.Κ. και ιδίως στους εργατικούς κύκλους που το υποστηρίζουν η που ψηφίζουν μονάχα γι’ αυτό, υπάρχει μια μεγάλη συσσώρευση βουβής δυσπιστίας προς τη διοίκηση του κόμματος. Αυτό δημιουργεί εκείνο που ονομάζουμε «δυσαναλογία» ανάμεσα στη γενική επιρροή του κόμματος και στα μέλη του, προπαντός στο συνδικαλιστικό του ρόλο  στη Γερμανία μια τέτοια δυσαναλογία υπάρχει αναμφισβήτητα.
Η επίσημη εξήγηση της δυσαναλογίας είναι ότι το κόμμα δεν μπορεί να «δυναμώσει» οργανικά την επιρροή του. Εδώ θεωρούν τη μάζα σαν ύλη ολότελα παθητική όπου η είσοδος η έξοδος της από το κόμμα εξαρτάται αποκλειστικά από τον τρόπο με τον οποίον ο γραμματέας ξέρει η δεν ξέρει να πάρει κάθε εργάτη από το χέρι. Οι γραφειοκράτες δεν καταλαβαίνουν ότι ο εργάτης έχει τη δική του σκέψη, τη πείρα του, τη θέλησή του και την ενεργητική η παθητική πολιτική του απέναντι στο Κόμμα. Ο εργάτης ψηφίζει για το Κόμμα, για τη σημαία του, για την Οκτωβριανή Επανάσταση, για την δική του προσεχή Επανάσταση. Αλλα αρνούμενος να μπει στο κόμμα ή να το ακολουθήσει στους συνδικαλιστικούς αγώνες λεει μ’ αυτό μονάχα ότι δεν έχει εμπιστοσύνη στην καθημερινή του πολιτική. Η «δυσαναλογία» είναι λοιπόν στο κάτω κάτω μια έκφραση δυσπιστίας των μαζών απέναντι της σημερινής διοίκησης της Κ.Δ. Και η δυσπιστία αυτή, που δημιουργήθηκε και ενισχύθηκε από τα σφάλματα, τις ήττες, τη μπλόφα και τις ολοφάνερες εξαπατήσεις των μαζών από το 1923 ως το 1930, αποτελεί ένα από τα πιο μεγάλα εμπόδια πάνω στο δρόμο της νίκης της προλεταριακής επανάστασης.
Χωρίς εμπιστοσύνη στον εαυτό του το κόμμα δεν θα μπορέσει να καθοδηγήσει την τάξη. Μη καθοδηγώντας το προλεταριάτο, δεν θ’ αποσπάσει τις μικροαστικές μάζες από το φασισμό. Το ένα είναι αδιάρρηκτα συνδεδεμένο με τα’ άλλο.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΠΡΟΣ ΤΗ «ΔΕΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΔΟ» Η ΞΑΝΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ «ΤΡΙΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟ»;

Αν εφαρμόσουμε την επίσημη ορολογία του κεντρισμού, οφείλουμε να διατυπώσουμε το πρόβλημα με τον ακόλουθο τρόπο. Η διοίκηση της Κ.Δ. επέβαλε στα εθνικά τμήματα την τακτική της «τρίτης περιόδου», δηλαδή την τακτική της «μέσης επαναστατικής ανάπτυξης σε στιγμές (1928) που περιείχε χαρακτηριστικά σημεία της «δευτέρας περιόδου» δηλαδή την αστική σταθεροποίηση, πτώση και κάθοδο της Επανάστασης. Η στροφή που προέκυψε απ’ αυτήν στα 1930 σημαίνει την εγκατάλειψη της τακτικής της «τρίτης περιόδου» προς όφελος της τακτικής της «δευτέρας περιόδου». Μεταξύ άλλων, η στροφή αυτή έκανε το δρόμο της με το γραφειοκρατικό μηχανισμό τη στιγμή όπου βασικά συμπτώματα άρχισαν να μαρτυρούν, κατά τρόπο καθαρό, τουλάχιστον στη Γερμανία, ένα αληθινό πλησίασμα της τρίτης περιόδου». Δεν βγαίνει απ’ αυτό η ανάγκη μιας νέας στροφής τακτικής, στην έννοια της τακτικής της τρίτης περιόδου» που εγκαταλείφθηκε σήμερα;
Μεταχειριζόμαστε την ορολογία αυτή για να κάνουμε πιο προσιτή την έκφραση του προβλήματος αυτού για τους κύκλους στους οποίους η συνείδηση λερώθηκε με την μεθοδολογία και την ορολογία των κεντριστών γραφειοκρατών. Αλλά δεν ετοιμαζόμαστε να υιοθετήσουμε για λογαριασμό μας την ορολογία αυτή πίσω απ’ την οποία κρύβονται οι συνδυασμοί του γραφειοκρατικού σταλινισμού και της μπουχαρινικής μεταφυσικής. Απορρίπτουμε την αποκαλυπτική εκτίμηση της «τρίτης» περιόδου, ως τελευταίας: ο αριθμός των περιόδων ως τη νίκη του προλεταριάτου είναι ζήτημα συσχετισμού των δυνάμεων και μεταβολών της κατάστασης, όλο αυτό μπορεί να επαληθευτεί μοναχά με την δράση. Απορρίπτουμε ακόμα και το περιεχόμενο του στρατηγικού σχήματος με τις αριθμημένες περιόδους του, δεν υπάρχει μια αφηρημένη τακτική. καμωμένη από πριν για τη «δεύτερη» η «τρίτη» περίοδο. Είναι φανερό ότι δεν μπορούμε να φτάσουμε στη νίκη και στην κατάληψη της εξουσίας χωρίς ένοπλη εξέγερση. Αλλά πως θα φτάσουμε στην ένοπλη εξέγερση; Το με τι μεθόδους και με τι ρυθμό θα κινητοποιήσουμε τις μάζες εξαρτάται όχι μονάχα από την αντικειμενική κατάσταση γενικά, αλλά πρώτα απ’ όλα από την κατάσταση που η κοινωνική κρίση στη χώρα βρίσκει το προλεταριάτο, τις σχέσεις ανάμεσα στο κόμμα και την τάξη, ανάμεσα στο προλεταριάτο και τη μικροαστική τάξη, κλπ. Η κατάσταση του προλεταριάτου στο κατώφλι της «τρίτης περιόδου» εξαρτάται με τη σειρά της από την τακτική που το κόμμα κράτησε στην προηγούμενη περίοδο.

Η «ΣΤΡΟΦΗ» ΤΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Η κανονική και φυσική αλλαγή τακτικής που αντιστοιχούσε στη σημερινή στροφή της κατάστασης στη Γερμανία θα έπρεπε να ήταν η επιτάχυνση του ρυθμού, η όξυνση των συνθημάτων και των μεθόδων πάλης. Αλλά η στροφή αυτή τακτικής θα ήταν κανονική και φυσική μονάχα σε περίπτωση οπού ο ρυθμός της πάλης και τα συνθήματα της παραμονής αντιστοιχούσαν στις συνθήκες της προηγούμενης περιόδου. Αλλά δεν ήταν καθόλου ζήτημα γι’ αυτό. Η αυτόφωρη αντίφαση ανάμεσα στην υπεραριστερή πολιτική και στη σταθεροποίηση της κατάστασης υπήρξε η αιτία της στροφής τακτικής. Μεταξύ των αποτελεσμάτων, επετεύχθησαν τη στιγμή που η νέα στροφή της αντικειμενικής κατάστασης παράλληλα προς τη μη ευνοϊκή συγκεντροποίηση γενικά των πολιτικών δυνάμεων οδήγησε στον κομμουνισμό ένα σπουδαίο κέρδος ψήφων, το κόμμα βρίσκεται περισσότερο από κάθε άλλη φορά στρατηγικά και από απόψεως τακτικής, πολύ απροσανατόλιστο, παραπλανημένο, βγαλμένο από το δρόμο του.
Για να διασαφήσουμε την αντίφαση μέσα στην οποία έπεσε το Γερμανικό Κ.Κ. όπως και τα περισσότερα των άλλων τμημάτων της Κ.Δ., αλλά πιο βαθιά από αυτά, ας λάβουμε την πιο απλή σύγκριση. Για να πηδήσουμε ένα εμπόδιο πρέπει πρώτα να πάρουμε φόρα. Όσο το εμπόδιο είναι ψιλό τόσο πιο πολύ πρέπει η φόρα να παρθεί στον καιρό της. ούτε πολύ αργά μα ούτε και πολύ νωρίς για να πλησιάσουμε στο εμπόδιο με τις αναγκαίες δυνάμεις. Ωστόσο το Γερμανικό Κ.Κ. από το Φεβρουάριο του 1928 και προπαντός από τον Ιούλιο 1929 έπαιρνε συνεχώς τη φόρα του. Φυσικά το Κ. Κ, άρχισε ν’ ασθμαίνει και να σέρνει τα πόδια. Επί τέλους η Κ.Δ. παρήγγειλε: Επιβραδύνατε το ρυθμό! Αλλά μόλις το Κόμμα, που λαχάνιασε, άρχισε να μπαίνει σ’ ένα ρυθμό πιο κανονικό διαγράφεται μπροστά του ένα εμπόδιο πραγματικό και όχι φανταστικό, που θ’ απαιτήσει πήδημα επαναστατικό. Θα υπάρχει απόσταση για να πάρει τη φόρα; Πρέπει ν’ απαρνηθεί τη στροφή και να τη μεταβάλει σε αντιστροφή; Να τα ζητήματα τακτικής και στρατηγικής που μπαίνουν μπρος στο Γερμανικό Κ.Κ. σε όλη τους την οξύτητα.
Για να μπορέσουν τα διοικούντα στελέχη να βρουν σωστές απαντήσεις στα ζητήματα αυτά πρέπει να έχουν τη δυνατότητα στο πιο κοντινό χρονικό διάστημα να εκτιμήσουν, σε συνδυασμό με τη στρατηγική των τελευταίων χρόνων και προς τα αποτελέσματα της ο πως φανερώθηκαν στις εκλογές, το δρόμο που θα πρέπει αμέσως να διατρέξουν Αν η γραφειοκρατία κατόρθωνε, αντίθετα να ξεκουφάνει με τις νικητήριες ιαχές τη φωνή της πολιτικής αυτοκριτικής το προλεταριάτο θα οδηγούνταν αναπόφευκτα σε μια καταστροφή πιο τρομερή από την καταστροφή του 1923.

ΟΙ ΔΥΝΑΤΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Η επαναστατική κατάσταση που θέτει μπρος στο προλεταριάτο το άμεσο πρόβλημα της κατάληψης της εξουσίας, αποτελείται από αντικειμενικά και υποκειμενικά στοιχεία που είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους και που ως ένα μεγάλο βαθμό, εξαρτώνται τα μεν από τα δε. Αλλά η αλληλεξάρτηση αυτή είναι σχετική. Ο νόμος της άνισης ανάπτυξης εκτείνεται εξ ίσου και στους παράγοντες της επαναστατικής κατάστασης. Η ανεπαρκής ανάπτυξη του ενός από αυτούς μπορεί να συντελέσει ώστε, ή η επαναστατική κατάσταση γενικά να εξαφανισθεί, μη καταλήγοντας στην έκρηξη ή καταλήγοντας να τελειώσει σε ήττα της επαναστατικής τάξης. Πάνω σ’ αυτό, ποια είναι η σημερινή κατάσταση στη Γερμανία ;
1) Μια βαθιά εθνική κρίση (οικονομική, διεθνής κατάσταση) υπάρχει αναμφισβήτητα. Στον κανονικό δρόμο του κοινοβουλευτικού αστικού καθεστώτος, δεν βλέπει κανείς διέξοδο.
2) Η πολιτική κρίση της κυρίαρχης τάξης και του κυβερνητικού της συστήματος υπάρχει αναμφισβήτητα. Δεν είναι κρίση του κοινοβουλευτισμοί αλλά κρίση της ταξικής κυριαρχίας.
3) Η επαναστατική τάξη είναι ωστόσο βαθιά ακόμα διαιρημένη από τις εσωτερικές αντιφάσεις. Το δυνάμωμα του επαναστατικού κόμματος εις βάρος του ρεφορμιστικοί μόλις αρχίζει και ξετυλίγεται ακόμα για την ώρα με ρυθμό που μόλις αντιστοιχεί στο βάθος της κρίσης.
4) Η μικροαστική τάξη πήρε πια στην αρχή της κρίσης θέση απειλητική για το τωρινό σύστημα της καπιταλιστικής κυριαρχίας, αλλά σύγχρονα θανάσιμης εχθρότητας απέναντι της προλεταριακής επανάστασης.
Μ’ άλλα λόγια, οι κύριες αντικειμενικές συνθήκες της προλεταριακής επανάστασης υπάρχουν ήδη, υπάρχει ήδη μια από τις πολιτικές της συνθήκες (κατάσταση της κυρίαρχης τάξης), μια άλλη πολιτική συνθήκη (κατάσταση του προλεταριάτου) αρχίζει μονάχα να εξελίσσεται προς την επανάσταση και λόγιο της κληρονομιάς του παρελθόντος, δεν μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα. Τέλος, η τρίτη πολιτική συνθήκη (κατάσταση της μικροαστικής τάξης) δεν διευθύνθηκε προς την προλεταριακή επανάσταση, αλλά προς την αστική αντεπανάσταση. Ευνοϊκή μετατροπή της τελευταίας αυτής συνθήκης δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς ριζικές τροποποιήσεις στο ίδιο το προλεταριάτο, δηλαδή χωρίς την πολιτική διάλυση της σοσιαλδημοκρατίας.
Έχουμε λοιπόν μια κατάσταση πολύ αντιφατική. Ο ένας από τους παράγοντες αυτούς θέτει στην ημερησία διάταξη την προλεταριακή επανάσταση και οι άλλοι αποκλείουν τις δυνατότητες της νίκης της στην πιο κοντινή περίοδο, δηλαδή χωρίς μια βαθιά αλλαγή, προηγουμένως των πολιτικών δυνάμεων.
Θεωρητικά μπορούμε να φαντασθούμε πολλές μεταβολές της κατοπινής ανάπτυξης της τωρινής κατάστασης στη Γερμανία, μεταβολές που εξαρτώνται από τις αντικειμενικές αιτίες στις οποίες προστίθεται η πολιτική των ταξικών εχθρών καθώς και η στάση του ίδιου του κόμματος. Ας αναφέρουμε σχηματικά τέσσαρες δυνατές μεταβολές της ανάπτυξης,
1) Το Κ.Κ. τρομαγμένο από τη στρατηγική του της τρίτης περιόδου, προχωρεί αβέβαια με μεγάλη σύνεση, αποφεύγοντας επικίνδυνα βήματα και χωρίς μάχη, αφήνει να του ξεφεύγουν καταστάσεις επαναστατικές. Αυτό θα ήταν η επανάληψη κάτω από μια άλλη όψη της πολιτικής του Μπράντλερ του 1921-1923. Οι μπραντλεριανοί και οι μισομπραντλεριανοί του κόμματος και οι εκτός αυτού θα σπρωχθούν προς τη διεύθυνση αυτή, αντανακλώντας την πίεση της σοσιαλδημοκρατίας.
2) Το Κόμμα κάτω από την επίδραση της εκλογικής επιτυχίας κάνει αντίθετα μια νέα απότομη στροφή στ’ αριστερά προς την άμεση πάλη για την εξουσία, και ενώ είναι το κόμμα της ενεργητικής μειοψηφίας, υφίσταται μια καταστροφική ήττα. Ο φασισμός, οι φωνασκίες, οι κουφοί, οι απερίσκεπτοι, οι απληροφόρητοι, όλοι αυτοί που κουφάθηκαν από την κίνηση του κόμματος, η απελπισία τέλος και η ανυπομονησία μιας μερίδας της επαναστατικής τάξης, προπαντός νέοι άνεργοι, θα σπρωχθούν προς αυτή την κατεύθυνση.
3) Είναι επίσης δυνατό η διοίκηση, μη εγκαταλείποντας τίποτε, να προσπαθεί να βρει εμπειρικά  μια μέση γραμμή μεταξύ των κινδύνων των δυο αυτών μεταβολών. Θα διαπράξει μια σειρά νέων σφαλμάτων, θα ελαττώσει κάθε τι που μπορεί να νικήσει τη δυσπιστία ίων προλεταριακών και μισοπρολεταριακών μαζών, τη στιγμή ακριβώς που και οι αντικειμενικές συνθήκες θα αλλάξουν άσχημα για την επανάσταση, δίνοντας θέση σε νέο στάδιο σταθερό· ποίησης. Σε τέτοια εκλεκτική κατεύθυνση που περιλαμβάνει γενικά την πολιτική της ουράς και ως ένα σημείο τον τυχοδιωκτισμό, το γερμανικό Κ.Κ. σπρώχθηκε κυρίως από τις σταλινικές κορυφές της Μόσχας που φοβούνται να πάρουν μια σαφή θέση και που προετοιμάζουν το άλλοθι, δηλαδή τη δυνατότητα να επιρρίψουν την ευθύνη πάνω στους «εκτελεστές» -στην αριστερά η στη δεξιά- σύμφωνα με τ’ αποτελέσματα. Είναι μια πολιτική που την παραγνωρίσαμε, που θυσιάζει τα παγκόσμια ιστορικά συμφέροντα του προλεταριάτου στο «γόητρο» των γραφειοκρατικών κορυφών. Τα θεωρητικά προγνωστικά ενός τέτοιου δρόμου βρίσκονται πια στην «Πράβδα» της 16 Σεπτεμβρίου.
4) Τέλος η πιο ευνοϊκή μεταβολή η καλλίτερα, η μόνη μεταβολή: το γερμανικό Κ.Κ. με μια προσπάθεια των καλλίτερων και των πιο συνειδητών στοιχείων υπολογίζει όλες τις αντιφάσεις της σημερινής κατάστασης Με μια σωστή, τολμηρή και πειθαρχημένη πολιτική, το κόμμα κατορθώνει ακόμα πάνω στις βάσεις της σημερινής κατάστασης να συγκεντρώσει την πλειοψηφία του προλεταριάτου και να πετύχει μια κατά μέτωπο αλλαγή των μισοπρολεταριακών και των πιο καταπιεζομένων μικροαστικών μαζών. Η πρωτοπορία του προλεταριάτου επί κεφαλής του εργαζόμενου και καταπιεζόμενου έθνους φθάνει στη νίκη. Το καθήκον των μπολσεβίκων-λενινιστών (Αντιπολίτευση της Αριστεράς) είναι να βοηθήσει το κόμμα να μεταφέρει την πολιτική του πάνω στο δρόμο αυτό.

ΤΟ ΚΑΘΗΚΟΝ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ Σ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ

Είναι περιττό να προσπαθήσω να προβλέψω πια από τις μεταβολές αυτές έχει τις περισσότερες πιθανότητες πραγματοποίησης στην πιο κοντινή περίοδο. Τέτοια ζητήματα δεν λύονται με τις προβλέψεις αλλά με την πάλη.
Το. πιο απαραίτητο στοιχείο της μεταβολής αυτής είναι η αδιάλλακτη πάλη ενάντια στην κεντριστική διοίκηση της Κ.Δ. Δόθηκε πια από τη Μόσχα το σύνθημα της πολιτικής του γραφειοκρατικού γοήτρου που σκεπάζει τα περασμένα σφάλματα και προπαρασκευάζει τα αυριανά, επαληθεύοντας ξανά επίσημα τη γραμμή με ψεύτικα ουρλιάσματα. Υπερβάλλοντας κατά πολύ την επιτυχία του κόμματος και ελαττώνοντας κατά πολύ τις δυσκολίες, σχολιάζοντας τις φασιστικές ακόμα επιτυχίες ως ένα θετικό παράγοντα της προλεταριακής Επανάστασης, η «Πράβδα» κάνει εν τούτοις μια μικρή επιφύλαξη: «Οι επιτυχίες δεν πρέπει να μας θαμπώσουν». Η εσφαλμένη πολιτική της σταλινικής διοίκησης μένει, κι εδώ επίσης, πιστή στον εαυτό της. Αναλύουν την κατάσταση κάτω από ένα υπεραριστερό πνεύμα που δεν μπορεί να κριτικαριστεί. Έτσι με το μέσο αυτό το κόμμα σπρώχθηκε συνειδητά στο δρόμο του τυχοδιωκτισμού,
Σύγχρονα ο Στάλιν προετοιμάζει το άλλοθι του με την τυπική φράση «μας θάμπωσαν». Η αυτή πολιτική, συνειδητά εσφαλμένη, μπορεί ακριβώς να εκμηδενίσει τη Γερμανική Επανάσταση.

ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Η ΔΙΕΞΟΔΟΣ;

Δώσαμε πιο πάνω αντικειμενικά και χωρίς μακιγιάρισμα την ανάλυση των δυσκολιών και των κινδύνων που αναγκάζονται ολότελα στην υποκειμενική σφαίρα της πολιτικής, οι όποιοι γεννήθηκαν πρώτα απ’ όλα από τα λάθη και τα εγκλήματα των επιγόνων της διοίκησης και απειλούν ανοιχτά να κατατρέξουν τη νέα επαναστατική κατάσταση, που αναπτύσσεται μπρος στα μάτια μας. Οι υπάλληλοι ή θα κλείσουν τα μάτια μπρος στην ανάλυσή μας η θα ξανά φρεσκάρουν τα υβριστικά τους αποθέματα. Όμως, το ζήτημα δεν τίθεται για τους χαμένους υπαλλήλους, άλλα για τη τύχη του γερμανικού προλεταριάτου. Στο κόμμα, ακόμα δε και στο μηχανισμό του, βρίσκονται αρκετοί άνθρωποι που παρατηρούν και σκέπτονται και που η οξεία κατάσταση θα τους εξαναγκάσει αύριο να σκεφθούν διπλά. Τους απευθύνουμε την ανάλυσή μας και τα συμπεράσματά μας
Κάθε κρίσιμη κατάσταση έχει μέσα της με άλλες πηγές αβεβαιότητας. Η κατάσταση των πνευμάτων, οι απόψεις και οι εχθρικές και φιλικές δυνάμεις σχηματίζονται στην πορεία της κρίσης. Δεν μπορεί κανείς να τις προβλέψει με μαθηματική ακρίβεια. Πρέπει να τις μετρήσει, στην αναπτυσσόμενη πορεία της πάλης, με την πάλη και σύμφωνα με τα ζωντανά αυτά μέτρα, να κάνει τις αναγκαίες διορθώσεις στην πολιτική του.
Μπορούμε να μετρήσουμε από πριν τη δύναμη συντηρητικής αντίστασης των σοσιαλδημοκρατών εργατών; Καθόλου. Στο φως των γεγονότων τω τελευταίων ετών, η δύναμη αυτή φαίνεται γιγάντια. Αλλά το ουσιώδες βρίσκεται στο ότι η εσφαλμένη πολιτική του Κ.Κ. -που βρήκε την ανώτατη έκφραση της στην αδέξια θεωρία του σοσιαλφασισμού- συνέτεινε περισσότερο από κάθε άλλο στο δυνάμωμα της σοσιαλδημοκρατίας. Για να μετρήσουμε την πραγματική δύναμη της αντίστασης των σοσιαλδημοκρατικών στελεχών, χρειαζόμαστε διαφορετικά μέτρα, δηλαδή μια σωστή κομμουνιστική τακτική. Με τον όρο αυτό -και δεν είναι ένας όρος που μπορεί να παραμεληθεί- απορεί σ’ ένα χρονικό διάστημα σχετικώς μικρό να φανεί σε πιο βαθμό η σοσιαλδημοκρατία έχει φθαρεί εσωτερικά.
Κάτω από μια άλλη φόρμα αυτό που ειπώθηκε πιο πάνω εφαρμόζεται επίσης για το φασισμό. Ο φασισμός αναπτύχθηκα σε διάφορες συνθήκες χάρη στη ζύμη της στρατηγικής των Ζηνόβιεφ Στάλιν. Ποια είναι η επιθετική του δύναμη και η αντίστασή του ; Έφτασε πια το υψηλότατο σημείο, όπως το βεβαιώνουν οι αισιόδοξοι από καθήκον η βρίσκεται μονάχα στα πρώτα βήματά του; Δεν μπορεί κανείς ν’ απαντήσει σ’ αυτό μηχανικά. Αυτό εκφράζεσαι μόνο με τη δράση. Για το φασισμό ακριβώς που είναι ένα ακονισμένο όπλο στα χέρια του ταξικοί εχθρού, μια εσφαλμένη πολιτική του Κ.Κ. μπορεί στο πιο μικρό διάστημα φέρει ένα μοιραίο αποτέλεσμα. Αντίθετα μια σωστή πολιτική, σ’ ένα χρονικό διάστημα που δεν θα είναι, βέβαια, τόσο μικρό μπορεί να υποσκάψει της θέσεις του φασισμού.
Το επαναστατικό κόμμα σε μια καθεστωτική κρίση είναι ισχυρότερο στις εξωκοινοβουλευτικές μάχες παρά μέσα στα πλαίσια του κοινοβουλευτισμού υπό τον όρο βέβαια, ότι ξέρει να εκτιμά σωστά την κατάστάση και ότι μπορεί πρακτικά να συνδέσει τις ζωτικές ανάγκες των μαζών με το καθήκον της κατάληψης της εξουσία;. Το παν συνίσταται τώρα σ’ αυτό.
Μήπως ακριβώς γι’ αυτό ήταν μεγάλο σφάλμα το να μη βλέπει κανείς στην τωρινή κατάσταση στη Γερμανία παρά δυσκολίες και κινδύνους; Όχι η κατάσταση ανοίγει τεράστιες δυνατότητες υπό τον όρο ότι θα είναι σαφής και κατανοητή ως πέρα και θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί καλά.
Τι πρέπει να γίνει ;
1) Η βεβιασμένη στροφή προς τα “δεξιά” τη στιγμή που η κατάσταση γυρίζει προς τα “αριστερά” απαιτεί πολύ προσεκτική, συνειδητή και λογική μελέτη, των διακυμάνσεων των παραγόντων της κατάστασης.
Πρέπει αμέσως ν’ απορριφθεί η αφηρημένη αντιπολίτευση των μεθόδων της δεύτερης και τρίτης περιόδου. Πρέπει να παρθεί η κατάσταση όπως είναι, με όλες τις αντιφάσεις και με τη ζώσα δυναμική της ανάπτυξη. Πρέπει προσεκτικά να προσανατολιστούμε πάνω στις πραγματικές διακυμάνσεις της κατάστασης αυτής και να δράσουμε πάνω σ’ αύτη
Στη διεύθυνση της αληθινής της ανάπτυξης και όχι σύμφωνα με τα αυθαίρετα σχήματα του Μολότοφ ή του Κουσίνεν.
Ο προσανατολισμός στην κατάσταση είναι το μέρος το μέρος το σπουδαιότερο και το δυσκολότερο του καθήκοντος. Δεν μπορεί να λυθεί με γραφειοκρατικές μεθόδους. Η στατιστική όσο σπουδαία και αν είναι δεν αρκεί για το σκοπό αυτό. Πρέπει κάθε μέρα να ερχόμαστε σ’ επαφή με τις συμπαγείς μάζες του προλεταριάτου, και γενικά με τις εργαζόμενες μάζες. Πρέπει όχι μονάχα να λανσάρουμε συνθήματα ζωντανά και ελκυστικά, άλλα να παρακολουθήσουμε ύστερα πως διοχετεύονται μέσα στις μάζες. Δεν μπορούμε όμως  να το περιμένουμε αυτό παρά από ένα κόμμα δραστήριο που εισέρχεται παντού με δεκάδες χιλιάδες προκηρύξεις, που συγκεντρώνει αναπτύξεις και το οποίο συζητεί όλα τα ζητήματα και επεξεργάζεται ενεργά την κολεκτιβιστική τους γνώμη.

ΕΝΑ ΚΟΜΜΑ ΥΠΟΤΑΓΜΕΝΟ ΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ.

2) Μ’ αυτό δεν λύεται το ζήτημα του καθεστώτος του κόμματος. Οι διορισμένοι από τη Μόσχα άνθρωποι ανεξάρτητα από την εμπιστοσύνη η τη δυσπιστία του κόμματος, δεν θα μπορέσουν να οδηγήσουν τις μάζες στην επίθεση ενάντια στη καπιταλιστική κοινωνία. Όσο το τωρινό καθεστώς του κόμματος είναι τεχνητό, τόσο η κρίση θα είναι βαθιά στις ημέρες και στις ώρες της λύσης της. Απ’ όλες τις «στροφές», η στροφή του καθεστώτος του κόμματος είναι η πιο αναγκαία και αναπόφευκτη Είναι ζήτημα ζωής η θανάτου.
3) Η αλλαγή του καθεστώτος είναι ο απαραίτητος όρος της αλλαγής, της πορείας και σύγχρονα η κατάληξή του. Δεν μπορεί κάνεις να φαντασθεί το ένα χωρίς τα’ άλλο. Το κόμμα πρέπει ν’ αποσπασθεί από την εσφαλμένη, συμβατική ατμόσφαιρα όπου αποσιωπούνται τα πραγματικά ατυχήματα και εξυμνούνται οι υποθετικές αξίες-με μια λέξη πρέπει να αποσπασθεί από την ολέθρια ατμόσφαιρα του σταλινισμού, που δημιουργείται όχι με την ιδεολογική ή πολιτική επιρροή, άλλα με τη χονδροειδή ολική εξάρτηση του μηχανισμού και με τις βασισμένες πάνω στην εξάρτηση αύτη διοικητικές μεθόδους.
Μια από τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την απελευθέρωση του κόμματος από τη γραφειοκρατική υποταγή είναι η γενική αναθεώρηση της «γενικής γραμμής» της γερμανικής διοίκησης αϊτό το 1923 και από τις μέρες του Μάρτη ακόμα του 1921. Το κόμμα δεν θα υψωθεί στο ύψος των τεραστίων καθήκοντος του χωρίς μια ελεύθερη εκτίμηση του παρόντος του στο φως του παρελθόντος του.
4)  Αν το Κ.Κ. παρά τις εξαιρετικά ευνοϊκέ; συνθήκες φάνηκε ανίκανο να ταράξει σοβαρά το σοσιαλδημοκρατικό οικοδόμημα με την βοήθεια της φόρμουλας του «σοσιαλφασισμού», ο πραγματικός φασισμός απειλεί το οικοδόμημα αυτό, όχι με φόρμουλες γεμάτες τεχνητή ριζοσπαστικοποίηση, άλλα με χημικές εκρηκτικές φόρμουλες, Όσο αληθινή και αν είναι η διαπίστωση πως η σοσιαλδημοκρατία παρασκεύασε μ’ όλη της την πολιτική την άνθιση του φασισμού, τόσο επίσης είναι σωστό πως ο φασισμός αναφαίνεται πρώτα-πρώτα σαν θανάσιμη απειλή για την ίδια τη σοσιαλδημοκρατία, της οποίας το μεγαλείο συνδέεται αδιάρρηκτα με τους κοινοβουλευτικό- δημοκρατικό- ειρηνιστικούς τύπους κυβέρνησης.

ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΜΕΤΩΠΟ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΦΑΣΙΣΜΟ.

Δεν μπορεί ν’ αμφιβάλλει κανείς πως οι ηγέτες της σοσιαλδημοκρατίας και ένα πολύ λεπτό στρώμα αριστοκρατών εργατών θα προτιμήσουν, στο κάτω-κάτω, τη νίκη του φασισμού από την επαναστατική νίκη του προλεταριάτου. Άλλ’ ακριβώς, η προσέγγιση μιας τέτοιας εκλογής δημιουργεί για τη διοίκηση της σοσιαλδημοκρατίας εξαιρετικές δυσκολίες μέσα στις γραμμές της. Η πολιτική του ενιαίου μετώπου των εργατών ενάντια στο φασισμό βγαίνει από την όλη κατάσταση. Ανοίγει στο Κ.Κ. τεράστιες δυνατότητες. Ο όρος της επιτυχίας συνίσταται στην εγκατάλειψη της θεωρίας και της πρακτικής του «σοσιαλφασισμού», της όποιας η βλαβερότητα γίνεται επικίνδυνη στις σημερινές συνθήκες. Η κοινωνική κρίση θα δημιουργήσει αναπόφευκτα ισχυρούς κλονισμούς μέσα στους κόλπους της σοσιαλδημοκρατίας. Η ριζοσπαστικοποίηση των μαζών θα γίνει πάνω στους σοσιαλδημοκράτες εργάτες πολύ πριν παύσουν να είναι σοσιαλδημοκράτες εργάτες. Θα μας είναι ανάγκη αναπόφευκτα να κλείσουμε συμφωνίες ενάντια στο φασισμό με διάφορες οργανώσεις και ομάδες σοσιαλδημοκρατικές, θέτοντος στις μάζες ακριβείς όρους μπρος στους ηγέτες των. Το να δεθεί κάνεις από πριν με κατηγορηματικές υποχρεώσεις, ενάντια σε τέτοιες συμφωνίες δεν είναι δυνατό παρά σε δειλούς οπορτουνιστές, συμμάχους χθες του Πύρτσελ και Κουκ, του Τσανκάϊσεκ και ΒανΤινΒέϊ. Από την κενή φράση των υπάλληλων πάνω στο ενιαίο μέτωπο, πρέπει να επανέλθουμε στην πολιτική του ενιαίου μετώπου, όπως διατυπώθηκε από τον Λένιν και όπως πάντοτε εφαρμόστηκε από τους μπολσεβίκους και κυρίως στα 1917.
5) Το πρόβλημα της ανεργίας είναι ένας από τους κεφαλαιώδεις παράγοντες της πολιτικής κρίσης. Η πάλη ενάντια στην καπιταλιστικής συστηματοποίηση και για το επτάωρο μένει ολότελα στην ημερησία διάταξη. Αλλά μονάχα το σύνθημα πλατειάς και συστηματικής συνεργασίας με την Ε.Σ.Σ.Δ. μπορεί να υψώσει την πάλη αυτή στο ύψος των επαναστατικών καθηκόντων. Στην εκλογική διακήρυξη-πρόγραμμα, η Κ.Ε. του Γ.Κ.Κ. διακηρύττει πως μετά την κατάληψη της εξουσίας οι κομμουνιστές θα εγκαθιδρύσουν την οικονομική συνεργασία με την Ε.Σ.Σ.Δ. Αυτό εξυπακούεται. Αλλά μπορούμε να αντιτάσσουμε την ιστορική προοπτική στα σημερινά πολιτικά καθήκοντα. Πρέπει από σήμερα να κινητοποιήσουμε τους εργάτες και κατά πρώτον τους ανέργους πάνω στο σύνθημα πλατιάς οικονομικής συνεργασίας με τη Σοβιετική δημοκρατία. Το πεντάχρονο σχέδιο της Ε.Σ.Σ.Δ. οφείλει να επεξεργασθεί, με τη συμμετοχή των γερμανών κομμουνιστών και των επαγγελματιών, να γίνει ένα σχέδιο οικονομικής συνεργασίας που πρέπει να βασισθεί πάνω στη σημερινή ανεργία και να αναπτυχθεί σε μία γενική συνεργασία αγκαλιάζοντας όλους τους ουσιώδεις κλάδους της οικονομίας. Το καθήκον δεν συνίσταται στην υπόσχέση πως θ’ αναδημιουργήσουμε την οικονομία μετά την κατάληψη της εξουσίας, άλλα συνίσταται στην κατάληψη της εξουσίας. Το καθήκον δεν συνίσταται στην υπόσχεση συνεργασίας της σοβιετικής Γερμανίας με την Ε.Σ.Σ.Δ., αλλά στη σημερινή κατάχτηση των εργατικών μαζών για τη σύνεργα οία αύτη, συνδέοντας την στενά με την κρίση και την ανεργία και αναπτύσσοντας την ύστερα σε γιγάντιο πλάνο σοσιαλιστικής αναδημιουργίας των δύο χωρών.
6) Η γερμανική πολιτική κρίση θέτει υπό συζήτηση το καθεστώς, που η συνθήκη των Βερσαλλιών ίδρυσε στην Ευρώπη. Η Κ. Ε. του Γ. Κ.Κ. λεει πως αν το γερμανικό προλεταριάτο πάρει την εξουσία θα καταστρέψει τις περγαμηνές των Βερσαλλιών. Αυτό λοιπόν είναι όλο; Η ακύρωση της συνθήκης των Βερσαλλιών θα ήταν λοιπόν η μεγαλύτερη κατάκτηση της προλεταριακής επανάστασης; Άλλά τι θα βάλουμε στη θέση; Όσο γι’ αυτό ούτε μια λέξη. Είναι σαν να πλησιάζουμε το κόμμα των εθνικοσοσιαλιστών όταν θέτουμε το ζήτημα κάτω από την αρνητική του όψη. Οι Ηνωμένες Σοβιετικές Πολιτείες της Ευρώπης, αυτό είναι το μόνο σωστό σύνθημα που ανοίγει διέξοδο στο κατατεμαχισμό της Ευρώπης, κατατεμαχισμό που απειλεί όχι μονάχα τη Γερμανία, αλλά ολόκληρη την Ευρώπη από μια πλήρη οικονομική και εκπολιτιστική κατάπτωση.
Το σύνθημα της προλεταριακής ενοποίησης της Ευρώπης είναι σύγχρονα ένα όπλο πολύ σπουδαίο στην πάλη ενάντια στον ποταπό σωβινισμό του φασισμού στη προπαγάνδα του ενάντια στη Γαλλία κλπ. Η πιο εσφαλμένη πολιτική, η πιο επικίνδυνη είναι η πολιτική που συνίσταται στο να προσαρμοστούμε παθητικά στον εχθρό, στο να πάρουμε τα χρώματα του. Ενάντια στα συνθήματα εθνικής απελπισίας και τρέλας πρέπει να θέσουμε τα συνθήματα διεθνούς λύσης. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να ξεκαθαριστεί το κόμμα από το δηλητήριο του εθνικοσοσιαλισμού, που το βασικό του στοιχείο είναι η θεωρία του σοσιαλισμού σε μια μόνη χώρα.

ΕΠΙΘΕΣΗ ‘Η ΑΜΥΝΑ;

Για να συγκεντρώσουμε μέσα σε μια απλή φόρμουλα όλο αυτό που ειπώθηκε πιο πάνω, ας θέσουμε το ερώτημα κατά τον ακόλουθο τρόπο: Η τακτική του γερμανικού Κ.Κ. στην πιο κοντινή περίοδο πρέπει να εφαρμοσθεί κάτω από το σύνθημα της άμυνας ή της επίθεσης; Απαντούμε: άμυνας.
Αν η μάχη γινότανε σήμερα ως αποτέλεσμα της επίθεσης του Κ.Κ., η πρωτοπορία του προλεταριάτου θα έσπαζε το κεφάλι της στο μπλοκ της κυβέρνησης και του φασισμού ανάμεσα στη δειλή ουδετερότητα της πλειοψηφίας της εργατικής τάξης και της άμεσης υποστήριξης του φασισμού από τη πλειοψηφία της μικροαστικής τάξης.
Το να πάρει κανείς θέση άμυνας είναι σαν να πλησιάζει προς τη πλειοψηφία της εργατικής τάξης και να κάνει το ενιαίο μέτωπο με τους σοσιαλδημοκράτες εργάτες και τους χωρίς κόμμα ενάντια στο φασιστικό κίνδυνο.
Το ν’ αρνηθεί κανείς το κίνδυνο αυτό, να τον υποτιμήσει, να μην τον πάρει στα σοβαρά είναι το μεγαλύτερα έγκλημα που θα μπορέσει κανείς να διαπράξει σήμερα ενάντια στη προλεταριακή Επανάσταση στη Γερμανία.
Τι θα «υπερασπίσει» το Κ.Κ.; Το σύνταγμα της Βαϊμάρης; Όχι, αφήνουμε το καθήκον αυτό στο Μπράντλερ. Το Κ.Κ. οφείλει να υπερασπίσει τις υλικές και εκπολιτιστικές θέσεις που η εργατική τάξη κατέλαβε στο γερμανικό κράτος. Το πρόβλημα τίθεται άμεσα για τη τύχη των πολιτικών οργανώσεων, των συνδικάτων της, των εφημερίδων και τυπογραφείων της, των λεσχών της και βιβλιοθηκών της, κλπ. Ο κομμουνιστής εργάτης πρέπει να πει στο σοσιαλδημοκράτη: «οι πολιτικές των κομμάτων μας είναι ασυμφιλίωτες αλλά αν οι φασίστες έλθουν τη νύχτα αυτή να κάνουν επίθεση στα γραφεία της οργάνωσής σου τότε θα ‘ρθω σε βοήθειά σου με τα όπλα στο χέρι. Αλλά υπόσχεσαι να με βοηθήσεις, αν ο κίνδυνος απειλήσει την οργάνωση μου;» Τέτοια είναι η πεμπτουσία της πολιτικής της τωρινής περιόδου. Όλη η δράση πρέπει να γίνει κάτω απ’ αυτό το πνεύμα.
Όσο περισσότερο θα κάνουμε τη δράση αυτή κατά τρόπο αποφασιστικό, σοβαρό, σκεπτόμενο -χωρίς υστερικές κραυγές που χορταίνουν γρήγορα τους εργάτες- τόσο περισσότερο θα θέτουμε σ’ εφαρμογή προτάσεις συγκεκριμένες για να οργανώσουμε την άμυνα σε κάθε εργοστάσιο, σε κάθε συνοικία, σε κάθε εργατική ακτίνα, τόσο μικρότερος θα είναι ο κίνδυνος η επίθεση των φασιστών να μας καταλάβει εξ απροόπτου και τόσο, μεγαλύτερη η βεβαιότητα πως η επίθεση αύτη δεν χαλαρώνει, αλλά συσφίγγει τις εργατικές γραμμές.

Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ, ΠΡΩΤΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ

Οι φασίστες, ακριβώς εξ αιτίας των επιτυχιών που τους θαμπώνουν και εξαιτίας των ανυπόμονων και απειθάρχητων μικροαστών του στρατεύματος των, θα βρεθούν αναγκασμένοι να περάσουν στην επίθεση στη πιο κοντινή περίοδο. Να τους συναγωνισθούμε σήμερα στο δρόμο αυτό, θα ήταν όχι μονάχα απελπιστικό, άλλα επίσης θανάσιμα επικίνδυνο. Αντίθετα, όσο περισσότερο οι φασίστες θα εμφανίζονται στα μάτια των σοσιαλδημοκρατών εργατών και των εργαζομένων μαζών γενικά ως η επιτιθέμενη ομάδα και μις ως η ομάδα που αμύνεται, τόσο περισσότερο θα έχουμε επιτυχίες, όχι μονάχα να σπάσουμε την επίθεση των φασιστών, αλλά να περάσουμε εμείς οι ίδιοι σε επίθεση νικηφόρα. Η άμυνα πρέπει να είναι πολύ προσεκτική, ενεργητική και τολμηρή. Το επιτελείο πρέπει να εξετάσει όλο το πεδίο μάχης, προσεκτικά σ’ όλές τις διαφοροποιήσεις για να μη αφήσει καινούριο χάσμα την ώρα που θα πρέπει να δώσει το σήμα της γενικής επίθεσης.
Υπάρχουν στρατηγοί που είναι υπέρ της άμυνας πάντοτε και σ’ όλες τις συνθήκες. Γι’ αυτού του είδους τους στρατηγούς ανήκουν π.χ. οι μπραντλεριανοί. Το να εκπλαγεί κανείς πως μιλάν και σήμερα  για άμυνα είναι καθαρή παιδαριωδία αυτό κάνουν πάντοτε. Οι μπραντλεριανοί είναι ένα από τα στηρίγματα της σοσιαλδημοκρατίας. Το καθήκον μας συνίσταται, πλησιάζοντας τους σοσιαλδημοκράτες εργάτες πάνω στη βάση της άμυνας, να τους τραβάμε έπειτα στην αποφασιστική επίθεση. Σ’ αυτό οι μπραντλεριανοι είναι απολύτως ανίκανοι, τη στιγμή, που ο συσχετισμός των δυνάμεων θα μεταβληθεί ριζικά προς όφελος της προλεταριακής Επανάστασης, οι μπραντλεριανοί θα αποκαλυφθούν ξανά ως άχρηστο βάρος, ως φρένο της επανάστασης. Να γιατί η αμυντική πολιτική που στηρίχθηκε πάνω στη προσέγγιση με τις σοσιαλδημοκρατικές μάζες, δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ελάττωση των διαφωνιών με το μπραντλεριανό επιτελείο, πίσω από το όποιο δεν υπάρχουν και δεν θα υπάρξουν ποτέ μάζες.

*          *          *

Σε συνδυασμό με το παραπάνω χαρακτηριστικό της συγκέντρωσης των δυνάμεων και των καθήκον των της προλεταριακής πρωτοπορίας, οι μέθοδοι φυσικής πάλης που χρησιμοποιούνται τώρα από τη σταλινική γραφειοκρατία, στη Γερμανία και σ’ άλλες χώρες, ενάντια στους μπολσεβίκους-λενινιστές αποκτούν μια εξαιρετική σημασία. Είναι μια άμεση υπηρεσία στη σοσιαλδημοκρατική αστυνομία και στα φασιστικά τάγματα. Οι μέθοδοι αυτοί βρίσκονται σε βαθιά αντίφαση με τη παράδοση του επαναστατικού προλεταριακού κινήματος αντιστοιχούν καλλίτερα στη νοοτροπία των μικροαστών υπαλλήλων που ζουν με μισθό εγγυημένο εκ των άνω και φοβούνται πως θα τον χάσουν αν η δημοκρατία εμφανιζότανε στο κόμμα. Ενάντια στην αισχρή αύτη εργασία την σταλινικών πρέπει να κάνουμε μια πλατιά διαφωτιστική εργασία, κατά το δυνατό πολύ συγκεκριμένη, ξεσκεπάζοντας το ρόλο των ανίκανων υπαλλήλων του μηχανισμού του κόμματος. Η πείρα της Ε. Σ. Σ. Δ. και των άλλων χωρών δείχνει πως οι κύριοι αυτοί που αποκρύπτουν από τα μάτια των αρχηγών τους τα’ αμαρτήματα και τα εγκλήματά τους, τη καταβρόχθιση δηλαδή των χρημάτων των οργανώσεών τους, την κατάχρηση της εξουσίας τους η απλώς την πλήρη αχρηστία τους, παλεύουν ενάντια στην αντιπολίτευση της αριστεράς με τη μεγαλύτερη αγριότητα. Είναι ολότελα σαφές πως η καμπάνια μας για να ξεσκεπάσουμε τον ηρωισμό της γροθιάς του σταλινικού μηχανισμού ενάντια στους μπολσεβίκους λενινιστές θα δώσει περισσότερους καρπούς, εφ’ όσον θα αναπτύξουμε πιο πλατιά τη γενική μας δράση πάνω στη βάση των προαναφερομένων καθηκόντων.

*          *          *

Εξετάσαμε το ζήτημα της στροφής τακτικής της Κ.Δ. αποκλειστικά στο φως της γερμανικής κατάστασης γιατί, πρώτα-πρώτα, η γερμανική κρίση θέτει ξανά σήμερα το γερμανικό Κ.Κ. στο κέντρο της προσοχής της διεθνούς προλεταριακής πρωτοπορίας και επίσης γιατί στο φως της κρίσης αυτής, όλα τα προβλήματα αναδύονται με μεγαλύτερη λαμπρότητα. Δεν θα ήταν δύσκολο να δείξουμε πως αυτό που ειπώθηκε εδώ σχετίζεται λίγο ή πολύ προς άλλες χώρες.
Στη Γαλλία όλοι οι τύποι της πάλης των τάξεων υστέρα από τον πόλεμο είχαν χαρακτήρα ασύγκριτα λιγότερο οξύ και λιγότερο αποφασιστικό από τη Γερμανία. Οι στροφές της Κ.Δ. έχουν οποιοδήποτε χαρακτήρα παγκόσμιο Το γαλλικό Κ.Κ. που θεωρήθηκε, στα 1928, από το Μολότοφ ως το πρώτο υποψήφιο για την εξουσία, έκανε πολιτική αυτοκτονίας κατά τα δύο τελευταία χρόνια, ειδικότερα αγνόησε την οικονομική ανάπτυξη. Η στροφή ταχτικής διακηρύχθηκε στη Γαλλία τη στιγμή που η βιομηχανική ανάπτυξη αρχίζει να μετασχηματίζεται σε κρίση. Οι ίδιες αντιφάσεις, δυσκολίες και καθήκοντα για τα όποια μιλήσαμε σχετικά με τη Γερμανία, βρίσκονται σήμερα επίσης στην ημερησία διάταξη στη Γαλλία.
Η στροφή αυτή της Κ.Δ. σε σχέση με τη στροφή της κατάστασης θέτει νέα καθήκοντα εξαιρετικής σπουδαιότητας στη κομμουνιστική Αντιπολίτευση της αριστεράς. Οι δυνάμεις της δεν είναι μεγάλες. Αλλά κάθε πορεία αυξάνει με την αύξηση των καθηκόντων της. Το να τα αντιληφθεί καθαρά είναι σαν να έχει εκτελέσει Έναν από τους σπουδαιότερους όρους της νίκης.

Λ. ΤΡΟΤΣΚΥ
ΙΙρίγκιπος, 27 Σεπτεμβρίου 1930

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

1929    
Γενάρης: 2,8 εκατομμύρια άνεργοι
Μάης: Διαδήλωση του Γερμανικού Κ.Κ. στο Βερολίνο για την Πρωτομαγιά παρά την απαγόρευση. Δολοφονούνται από την αστυνομία 31 διαδηλωτές. Απαγορεύονται προσωρινά οι εφημερίδες του Κ. Κ. Γ.

1930  
Γενάρης: 3,2 εκατομμύρια οι άνεργοι
Μάρτης: Το ΓΚΚ έχει 136000 μέλη, το 1/3 απ’ αυτά είναι εργάτες. Πέφτει η κυβέρνηση του σοσιαλδημοκράτη Μύλλερ και σχηματίζεται κυβέρνηση μειοψηφίας του Μπρύνινγκ (κέντρο) χωρίς τους σοσιαλδημοκράτες.
Σεπτέμβρης: Εκλογές για το Ράιχσταγκ. Η δεξιά και το κέντρο χάνουν ψήφους. Το Γερμανικό Σοσιαλιστικό Κόμμα παίρνει 8,5 εκατομμύρια. Το Γ.Κ.Κ. 4,5 εκατομμύρια και οι Ναζί 6,3 εκατομμύρια. Η κυβέρνηση Μπρύνινγκ παραμένει υπό την ανοχή του Γ.Σ.Κ.
Ο Τρότσκυ καλεί για Ενιαίο εργατικό μέτωπο ενάντια στους φασίστες. Το σταλινικό Γ.Κ.Κ. το αρνείται ταυτίζοντας τη σοσιαλδημοκρατία με τους ναζί.

1931  
Φλεβάρης: 4,9 εκατομμύρια άνεργοι.
Μάρτης: Το Γ.Κ.Κ. φτάνει τα 195000 μέλη, από τα οποία μόλις το 1/4 εργάζεται. Οκτώβρης: Διασπάται από το ΓΣΚ η αριστερή του τάση, και ιδρύει το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα (SAP).
Νοέμβρης: Η ηγεσία του ΓΚΚ καλεί για ένα «Κόκκινο ενιαίο μέτωπο» στη βάση. Στην πραγματικότητα δεν ήταν κάλεσμα για ενιαίο μέτωπο, αλλά τελεσίγραφο στην εργατική τάξη να οργανωθεί στο ΓΚΚ.
Δεκέμβρης: Το ΓΣΚ συγκροτεί το «Σιδερένιο Μέτωπο» μαζί με τη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών. Οι άνεργοι αγγίζουν τα 5,6 εκατομμύρια, ενώ γίνεται ρεκόρ στις χρεοκοπίες επιχειρήσεων.

1932
Μάρτης: Πρώτος γύρος προεδρικών εκλογών: 18,7 εκατομμύρια ψηφίζουν Χίντεμπουργκ (αρχιστράτηγος του γερμανικού στρατού από το 1916 και πρόεδρος το 1925). Τον υποστηρίζει και το ΓΣΚ. 5 εκατομμύρια ψηφίζουν τον ηγέτη του ΚΚ Ταίλμαν. Το ΚΚ ταυτίζει τον Χίντεμπουργκ με τον Χίτλερ.

Απρίλης: Ο Χίντεμπουργκ επανεκλέγεται στο δεύτερο γύρο με 19,4 εκατομμύρια ψήφους. Ο Χίτλερ παίρνει 13,4 εκατομμύρια και ο Ταίλμαν μόλις 3,7. Τα χιτλερικά S.Α. (τάγματα εφόδου) και τα S.S. εντείνουν τις επιθέσεις τους κατά των εργατικών οργανώσεων στους δρόμους, παρά τη νομική τους απαγόρευση.
Ιούνης: Σχηματίζεται κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον συντηρητικό φον Πάπεν, που αντικαθιστά τον κεντρώο Μπρύνινγκ. Μετά την άρση της απαγόρευσης των S.Α. και S.S. ο Χίτλερ ανέχεται την νέα κυβέρνηση.
Το ΓΣΚ απαγορεύει κάθε κοινή αντιφασιστική δράση των μελών του σε τοπική κλίμακα με το ΓΚΚ.
Ιούλης: Εκλογές για το Ράΐχσταγκ. Ναζί: 13,7 εκατομμύρια ψήφους, ΓΣΚ: 7,9, ΓΚΚ: 5,2.
Σεπτέμβρης, Οκτώβρης: μεγάλο απεργιακό κύμα. Παραίτηση κυβέρνησης Πάπεν. Δεκέμβρης: Ο στρατηγός Σλάϊχερ γίνεται καγκελάριος του Ράιχ. Το ΓΚΚ φτάνει τα 360000 μέλη. Εκδίδει 37 καθημερινές εφημερίδες. Οι άνεργοι επίσημα φτάνουν τα 5,7 εκατομμύρια, ανεπίσημα όμως ξεπερνούν τα 8 εκατομμύρια.

1933
Γενάρης: Μαζικές διαδηλώσεις του ΓΚΚ σε πολλές πόλεις ενάντια στην κυβέρνηση Σλάιχερ.
Συνεννοήσεις Χίτλερ και Πάπεν για σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού. Συναντήσεις βιομηχάνων και τραπεζιτών με τους ναζί. Στις 22 τα 8.Α. διαδηλώνουν μπροστά στο Σπίτι του Λήμπνεκτ που βρίσκεται στα χέρια του ΓΚΚ το οποίο απαντά με μαζική διαδήλωση 3 μέρες αργότερα. Στις 28 παραιτείται ο Σλάιχερ. Στις 30 Γενάρη κάτω από την πίεση των ναζιστών ο Χίντεμπουργκ καλεί τον Χίτλερ στην Καγκελαρία. Το ΓΚΚ καλεί σε γενική απεργία και προτείνει στην ηγεσία του ΓΣΚ να την οργανώσουν μαζί. Οι σοσιαλδημοκράτες ηγέτες αρνούνται την πρόταση.
Φλεβάρης: Διάλυση του Ράΐχσταγκ. Κατάληψη του Σπιτιού του Λήμπνεκτ από την πολιτική αστυνομία. Ο Χίτλερ μιλά ανοικτά για εξόντωση του μαρξισμού και απαγορεύει την κριτική κατά της κυβέρνησης, βγάζοντας ουσιαστικά το ΚΚ στην παρανομία. Στις 27, οι ναζί πυρπολούν το Ράΐχσταγκ και το αποδίδουν στους κομμουνιστές. Η κυβέρνηση και οι ναζιστικές συμμορίες εξαπολύουν κύμα τρομοκρατίας και συλλήψεων. Απαγορεύεται ο τύπος του ΓΣΚ και του ΓΚΚ. με αναγκαστικά διατάγματα περιορίζονται ασφυκτικά οι πολιτικές ελευθερίες.
Μάρτης: Στις 3 συλλαμβάνεται ο Ταίλμαν. Στις 5 γίνονται εκλογές για το Ράΐχσταγκ. Οι Ναζί παίρνουν 17,2 εκατομμύρια, οι σοσιαλδημοκράτες 7,1 και το ΓΚΚ 4,8 εκατομμύρια. Οι Ναζί ενώνουν τις 288 έδρες τους με τις 52 των Εθνικιστών Γερμανών και τις 83 του καθολικού Κέντρου και σχηματίζουν κυβέρνηση. Την άλλη μέρα καταργούνται οι 81 έδρες του ΚΚ. Απρίλης: Γενικεύονται οι διώξεις όλων των αντικαθεστωτικών. Μάης: Διαλύονται τα συνδικάτα και την θέση τους παίρνει το Γερμανικό Μέτωπο Εργασίας.
Ιούνης: Διαλύονται όλα τα πολιτικά κόμματα εκτός του ναζιστικού. Οργανώνονται τα πρώτα στρατόπεδα συγκέντρωσης (Νταχάου). Παντού βασιλεύει η τρομοκρατία

1934
Γενάρης: Στις 30 ο Χίτλερ εξοντώνει τους αντιπάλους του (Σλάιχερ, Ρεμ, Στράσσερ) μέσα στο κόμμα, με τη «Νύχτα των μεγάλων μαχαιριών». Διαλύονται τα SΑ
Αύγουστος: Θάνατος του Χίντεμπουργκ. Ο Χίτλερ γίνεται Φύρερ και καγκελάριος του Ράιχ.
Οκτώβρης: Η Γερμανία εγκαταλείπει την Κοινωνία των Εθνών (οργανισμός ανάλογος του ΟΗΕ).

…1938
Πρόγραμμα για οικονομική αυτάρκεια. Αύξηση φόρων και παραγωγής. Μεγάλα δημόσια έργα με βάση την πολεμική βιομηχανία. Πάντως δεν θίγεται η ατομική ιδιοκτησία. Ο αριθμός των επιχειρήσεων ελαττώθηκε κατά 9%, λόγω της συγκεντροποίησης του κεφαλαίου. Φυλετικοί Νόμοι της Νυρεμβέργης, απαγόρευση γάμων μεταξύ «αριών» και εβραίων. Απαγόρευση κάθε δημόσιου λειτουργήματος στους τελευταίους. Μαζικές εκκαθαρίσεις αντικαθεστωτικών. Γενική προετοιμασία για πόλεμο.

Σχετικά κείμενα του Τρότσκυ:

• ΕΝΙΑΙΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΦΑΣΙΣΜΟ-8/12/1931
• ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ 1933
• Που βαδίζει η Γαλλία,  9/2/1934
• Για τις μεθόδους των φασιστών

Επίσης:

• Μαθήματα από την πάλη ενάντια στο φασισμό
• Αντιρατσιστικός και αντιφασιστικός αγώνας
• Η γερμανική επανάσταση (1919) και η τραγωδία του Σπάρτακου

Η επισήμανση κλειδί του Μαρξ παραμένει έγκυρη, ίσως πιο έγκυρη από ποτέ: για τον Μαρξ, το ερώτημα της ελευθερίας δεν θα έπρεπε να εντοπίζεται αρχικά στην καθαρά πολιτική σφαίρα (Έχει μια χώρα εκλογές; Είναι οι δικαστές της ανεξάρτητοι; Είναι ο τύπος της ελεύθερος από συγκαλυμμένες πιέσεις; Σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα;) Αντίθετα μάλλον ,το κλειδί για την πραγματική ελευθερία κείται στο «απολιτικό» δίκτυο των κοινωνικών σχέσεων, από την αγορά μέχρι την οικογένεια. Εδώ η αλλαγή που απαιτείται δεν είναι η πολιτική μεταρρύθμιση αλλά η μεταμόρφωση των κοινωνικών σχέσεων παραγωγής – κάτι που ακριβώς επιβάλει επαναστατική πάλη των τάξεων αντί για δημοκρατικές εκλογές ή κάθε άλλο «πολιτικό» μέτρο, με την στενή έννοια του όρου. Δεν ψηφίζουμε πάνω στο ποιος κατέχει τι, ή για τις σχέσεις σε ένα εργοστάσιο, και άλλα παρόμοια – τέτοια θέματα παραμένουν έξω από τη σφαίρα του πολιτικού, και αποτελεί ψευδαίσθηση να πιστεύει κανείς ότι θα μπορέσει αποτελεσματικά να αλλάξει τα πράγματα «επεκτείνοντας» τη δημοκρατία στην οικονομική σφαίρα (με, ας πούμε, επανοργάνωση των τραπεζών και θέτοντάς τες υπό λαϊκό έλεγχο). Η ριζοσπαστική αλλαγή σε αυτόν τον τομέα πρέπει να γίνει έξω από τη σφαίρα των νόμιμων «δικαιωμάτων». Στις «δημοκρατικές» διαδικασίες ( οι οποίες, βέβαια, μπορούν να παίξουν θετικό ρόλο), ανεξάρτητα από το πόσο ριζοσπαστικός είναι ο αντικαπιταλισμός μας, οι λύσεις επιδιώκονται μόνο μέσω αυτών των δημοκρατικών μηχανισμών που σχηματίζουν οι ίδιοι  εξαρτήματα των «μηχανισμών» του «αστικού» κράτους που εγγυάται την ανενόχλητη αναπαραγωγή του κεφαλαίου. Με αυτή ακριβώς την έννοια ο Μπαντιού είχε δίκιο να ισχυρίζεται ότι σήμερα το όνομα του απόλυτου εχθρού δεν είναι ο καπιταλισμός, η αυτοκρατορία, η εκμετάλλευση ή οτιδήποτε αντίστοιχο, αλλά η ίδια η δημοκρατία. Είναι η «δημοκρατική ψευδαίσθηση», η αποδοχή των δημοκρατικών μηχανισμών σαν τους παρόχους του μόνου πλαισίου για κάθε δυνατή αλλαγή, που εμποδίζει κάθε ριζοσπαστικό μετασχηματισμό των καπιταλιστικών σχέσεων.

Άμεσα συνδεδεμένη με την ανάγκη να αποφετιχοποιηθεί η δημοκρατία είναι η ανάγκη της αποφετιχοποίησης του αρνητικού της ειδώλου, εννοώντας τη βία. Ο Μπαντιού πρόσφατα διατύπωσε την συνταγή της «αμυντικής βίας» : αρνούμαι τη βία σαν κύριο modus operanti, και εστιάζω αντίθετα στη δημιουργία ελεύθερων πεδίων σε απόσταση από την κρατική εξουσία (σαν τους πρώιμους Solidarno στην Πολωνία), καταφεύγω στη βία μόνο όταν το ίδιο το κράτος χρησιμοποιεί βία για να συνθλίψει και να υποτάξει αυτές τις «απελευθερωμένες ζώνες». Το πρόβλημα με αυτή τη συνταγή είναι ότι βασίζεται σε μια βαθιά προβληματική διάκριση μεταξύ της «φυσιολογικής» λειτουργίας των κρατικών μηχανισμών και την «υπερβολική» χρήση της κρατικής βίας. Σε αντίθεση, η μαρξική αντίληψη της πάλης των τάξεων – ακριβέστερα, της προτεραιότητας της πάλης των τάξεων έναντι στη θεώρηση των τάξεων σαν θετικές κοινωνικές οντότητες – προτείνει τη θέση ότι η ίδια η «ειρηνική» κοινωνική ζωή διατηρείται από την (κρατική) βία, δηλ., ότι είναι μία έκφραση ή το αποτέλεσμα της επικράτησης μίας τάξης επί μιας άλλης. Με άλλα λόγια, δεν μπορούμε να διαχωρίσουμε την βία από το κράτος ιδωμένο σαν  μηχανισμό ταξικής κυριαρχίας: από τη θέση των καταπιεσμένων, η ίδια η ύπαρξη του κράτους είναι ένα βίαιο γεγονός (με την  έννοια που ο Ροβεσπιέρος ισχυριζόταν ότι δεν υπήρχε ανάγκη να  αποδείξουμε ότι ο βασιλιάς είχε διαπράξει κάποιο εγκλήματα, μιας και η ίδια η ύπαρξη βασιλιά ήταν αυτή καθεαυτή έγκλημα, μία προσβολή στην ελευθερία του λαού). Με αυτή την έννοια, κάθε πράξη βίας ενάντια στο κράτος από την πλευρά των καταπιεσμένων είναι εν τέλει «αμυντική». Η μη παραδοχή αυτού του σημείου σημαίνει, nolens volens, την «κανονικοποίηση» του κράτους και την αποδοχή ότι οι δικές του πράξεις βίας είναι απλά τυχαίες υπερβολές, αντιμετωπίσιμες μέσω δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων. Γι’ αυτό το συνηθισμένο φιλελεύθερο σύνθημα – ότι η βία δεν είναι ποτέ νομιμοποιημένη, αν και μπορεί κάποιες φορές να είναι απαραίτητο να καταφύγεις σε αυτή – είναι ανεπαρκές. Από μία ριζοσπαστική , χειραφετητική σκοπιά, αυτή η συνταγή θα έπρεπε να αντιστραφεί: για τους καταπιεσμένους, η βία είναι πάντα νομιμοποιημένη (μιας και η ίδια η κατάστασή τους είναι το αποτέλεσμα της βίας την οποία υφίστανται), αλλά ποτέ απαραίτητη (θα είναι πάντα θέμα στρατηγικής το αν χρησιμοποιείς ή όχι βία ενάντια στον εχθρό).

Με λίγα λόγια, το θέμα της βία πρέπει να απο-μαγευθεί: το πρόβλημα με τον Κομμουνισμό του εικοστού αιώνα δεν ήταν per se η καταφυγή του στη βία, αλλά ο τρόπος λειτουργίας που έκανε αυτή την καταφυγή στη βία αναπόφευκτη (το Κόμμα σαν όργανο ιστορικής αναγκαιότητας, κτλ.). Συμβουλεύοντας την CIA στο πως να υπονομεύσει την δημοκρατικά εκλεγμένη Χιλιανή κυβέρνηση του Σαλβαντόρ Αλλιέντε, ο Χένρι Κίσινγκερ  το έθεσε περιληπτικά: «Κάντε την οικονομία να ουρλιάξει». Ανώτατοι αντιπρόσωποι των ΗΠΑ παραδέχονται ανοιχτά σήμερα ότι η ίδια στρατηγική ακολουθείται και στη Βενεζουέλα. Όπως ο πρώην Υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ Lawrence Eagleburger είπα στο Fox News:

[Η γοητεία του Chávez] έχει ισχύ όσο ο πληθυσμός της Βενεζουέλα βλέπει σε αυτή μια κάποια δυνατότητα για καλύτερους όρους διαβίωσης. Αν κάποια στιγμή η οικονομία πραγματικά χειροτερέψει, η δημοτικότητα του Chávez στη χώρα σίγουρα θα σημειώσει πτώση και αυτό είναι το μόνο όπλο που έχουμε εναντίον του για αρχή και το οποίο θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε, εννοώ τα οικονομικά εργαλεία στην υπηρεσία της προσπάθειας να κάνουμε την οικονομία ακόμα χειρότερη ώστε η γοητεία που ασκεί στη χώρα και στην ευρύτερη περιοχή να μειωθεί [...]Οτιδήποτε μπορούμε να κάνουμε για να δυσκολέψουμε την κατάσταση στην οικονομία τους αυτή τη στιγμή είναι καλό, αλλά ας το κάνουμε με τρόπο που δεν θα μας φέρνει σε ευθεία αντιπαράθεση με τη Βενεζουέλα, εφόσον μπορούμε να την αποφύγουμε.

 Το λιγότερο που μπορεί να πει κάποιος είναι ότι μια τέτοια δήλωση μετατρέπει σε αξιόπιστη την υποψία ότι οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση Chávez δεν είναι απλά αποτέλεσμα της δικής της ανεπαρκούς πολιτικής. Αυτό μας φέρνει στο πολιτικό σημείο κλειδί, που δύσκολα παραδέχονται κάποιοι φιλελεύθεροι: ξεκάθαρα εδώ έχουμε να κάνουμε όχι με τυφλές διαδικασίες και αντιδράσεις της αγοράς, αλλά με μία διαμορφωμένη και καλά σχεδιασμένη στρατηγική – υπό τέτοιες συνθήκες, δεν είναι η άσκηση κάποιου είδους «τρόμου» (αστυνομικές επιδρομές σε αποθήκες, κράτηση κερδοσκόπων, κ.τ.λ.) απολύτως δικαιολογημένη σαν ένα αμυντικό αντί-μέτρο; Ακόμα και η συνταγή του Badiou, της «απόσυρσης από το κράτος» μαζί με την «μόνο απαντητική βία» μοιάζει ανεπαρκής σε αυτές τις νέες συνθήκες. Το πρόβλημα σήμερα είναι ότι το κράτος γίνεται όλο και περισσότερο χαοτικό, αποτυγχάνοντας ακόμα και στην ίδια τη λειτουργία του ως βρισκόμενο στην «υπηρεσία των αγαθών». Απαιτείται ακόμα από εμάς να μείνουμε σε απόσταση από την κρατική εξουσία όταν αυτή η ίδια αποσυντίθεται, και κατά τη διαδικασία αυτή καταφεύγει σε παράλογη άσκηση βίας ώστε να κρύψει την ίδια την ανεπάρκειά της;

Ένα πιο βασικό ερώτημα θα μπορούσε να αναδυθεί εδώ: γιατί η επαναστατική Αλήθεια-Συμβάν συνεπάγονται βία; Γιατί αυτή θεσπίζεται ουσιαστικά από το συμπτωτικό σημείο (ή τη συστροφή) του κοινωνικού σώματος, από το σημείο της αδυνατότητας της κοινωνικής ολότητας – το υποκείμενό της είναι το «μέρος του μη-μέρους» της κοινωνίας, αυτοί που, αν και αποτελούν τυπικά μέρος της κοινωνίας, τους αρνούνται μία πραγματική θέση σε αυτή. Αυτό είναι το «σημείο της αλήθειας» της κοινωνίας, και για να το υποστηρίξει, ολόκληρη η δομή της οποίας αυτό ακριβώς είναι το σημείο αδυνατότητας πρέπει να εξολοθρευτεί, να ανασταλεί. Για ακριβώς τον ίδιο λόγο, όπως σωστά είχε συλλάβει ο Λένιν, η αλήθεια είναι επαναστατική – ο μόνος τρόπος να την υποστηρίξεις είναι να δημιουργήσεις μια επαναστατική αναταραχή στην υπάρχουσα ιεραρχική τάξη / δομή. Έτσι θα πρέπει να αντιτεθούμε στην παλιά (ψεύδο) – Μακιαβελική ιδέα ότι η αλήθεια είναι ανίσχυρη και η εξουσία, εάν πρόκειται να είναι αποτελεσματική, πρέπει να ψεύδεται και να κλέβει: όπως ισχυρίστηκε ο Λένιν, ο Μαρξισμός είναι ισχυρός τόσο όσο είναι αλήθεια. (Αυτό στέκεται ιδιαίτερα απέναντι στην μεταμοντέρνα απόρριψη της πανανθρώπινης αλήθειας σαν καταπιεστική , σύμφωνα με την οποία, όπως το τοποθετεί ο Gianni Vatimo, εάν η αλήθεια μας απελευθερώνει, μας απελευθερώνει επίσης κι από την ίδια.)

Στην ιστορία της ριζοσπαστικής πολιτικής, η βία συνήθως συνδέεται με την λεγόμενη κληρονομιά των Ιακωβίνων, και γι’ αυτό τον λόγο, απορρίπτεται σαν κάτι που θα έπρεπε να εγκαταλειφθεί αν θέλουμε πραγματικά μια νέα αρχή. Ακόμα και πολύ σύγχρονοι (μέτα-) Μαρξιστές νιώθουν ντροπή για τη λεγόμενη Κληρονομιά των Ιακωβίνων του συγκεντρωτικού (κεντροποιημένου) κρατικού τρόμου,  από τον οποίο θέλουν να απομακρύνουν και τον ίδιο τον Μαρξ, προτείνοντας έναν αυθεντικό «φιλελεύθερο» Μαρξ του οποίου η σκέψη αργότερα συσκοτίστηκε από τον Λένιν. Ήταν ο Λένιν, σύμφωνα με την παραπάνω ιστοριούλα, που μας (επανα-)σύστησε την Ιακωβίνικη κληρονομιά, διαστρεβλώνοντας έτσι το ελευθεριακό πνεύμα του Μαρξ. Αλλά είναι πραγματικά έτσι; Ας επιχειρήσουμε μια πιο κοντινή ματιά στο πως οι Ιακωβίνοι απέρριψαν την καταφυγή σε μια ψήφο της πλειοψηφίας, από την πλευρά αυτών που μιλούν για μια αιώνια Αλήθεια. Πως μπορούσαν οι Ιακωβίνοι, οι αντάρτες της ενότητας και του αγώνα ενάντια στις φατρίες, να δικαιολογήσουν αυτή την απόρριψη; «Όλη η δυσκολία έγκειται στο πως να διακρίνει κάποιος μεταξύ της φωνής της αλήθειας, ακόμα κι αν είναι μειοψηφική, και της φωνής της φατριακής διχόνοιας που επιδιώκει μόνο να διαιρέσει τεχνητά για να συγκαλύψει την αλήθεια».ii

Η απάντηση του Ροβεσπιέρου ήταν ότι η αλήθεια δεν υποβιβάζεται σε αριθμούς ( σε μέτρημα), μπορεί να βιωθεί επίσης και μοναχικά: αυτοί που δηλώνουν μια αλήθεια που βίωσαν δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται σαν φραξιονιστές, αλλά σαν άνθρωποι λογικοί και τολμηροί. Απευθυνόμενος στην Εθνοσυνέλευση στις 28 Δεκέμβρη του 1792, ο Ροβεσπιέρος ισχυρίστηκε ότι, καταθέτοντας στο όνομα της αλήθειας, κάθε επίκληση στην πλειοψηφία ή τη μειοψηφία δεν είναι τίποτε άλλο παρά το μέσο για να καταδικάσει «στη σιωπή αυτούς που κάποιος ορίζει με αυτόν τον όρο [μειοψηφία]» , «[η] μειοψηφία έχει παντού ένα αιώνιο δικαίωμα: να καταστήσει ευδιάκριτη την φωνή της αλήθειας». Είναι βαθιά σημαντικό ότι ο Ροβεσπιέρος έκανε αυτή τη δήλωση στην Εθνοσυνέλευση πριν τη δίκη του βασιλιά. Οι Γιρονδίνοι είχαν προτείνει μια «δημοκρατική» λύση: σε μια τόσο δύσκολη υπόθεση, ήταν απαραίτητο να γίνει «κάλεσμα στον λαό», να καλεστούν τοπικές συνελεύσεις σε όλη τη Γαλλία και να ερωτηθούν πως να αντιμετωπιστεί ο βασιλιάς – μόνο μια τέτοια κίνηση θα έδινε νομιμοποίηση στη δίκη. Η απάντηση του Ροβεσπιέρου ήταν ότι μια τέτοια πρόσκληση στον λαό θα είχε ως αποτέλεσμα την ακύρωση της κυρίαρχης λαϊκής θέλησης η οποία, μέσω της Επανάστασης, ήδη είχε γίνει γνωστή και άλλαξε την ίδια τη φύση του Γαλλικού κράτους, φέρνοντας μαζί την γέννηση της Δημοκρατίας. Αυτό που οι Γιρονδίνοι πραγματικά υπαινίσσονται, ισχυρίζεται, είναι ότι η επαναστατική εξέγερση ήταν «μόνο μια πράξη ενός μέρους του λαού, ακόμα και μιας μειοψηφίας, και ότι θα έπρεπε να λάβουμε υπόψιν τον λόγο κάποιου είδους σιωπηλής πλειοψηφίας». Με λίγα λόγια , η Επανάσταση έχει ήδη αποφασίσει για το θέμα, το ίδιο το γεγονός της Επανάστασης σημαίνει ότι ο βασιλιάς είναι ένοχος, επομένως το να θέσουμε την ενοχή του σε ψήφιση θα σήμαινε ότι αμφισβητούμε την ίδια την Επανάσταση. Όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με «ισχυρές αλήθειες» (les vérités fortes), το να τις επιβάλλουμε απαραίτητα συνεπάγεται συμβολική βία.

Όταν η πατρίδα είναι σε κίνδυνο, είπε ο Ροβεσπιέρος, θα πρέπει άφοβα να δηλώνουμε το γεγονός ότι «το έθνος προδόθηκε. Αυτή η αλήθεια είναι γνωστή σε όλους του Γάλλους», «Νομοθέτες, ο κίνδυνος είναι άμεσος, η βασιλεία της αλήθειας πρέπει να ξεκινήσει: είμαστε αρκετά γενναίοι για να σας το δηλώσουμε, γίνετε αρκετά γενναίοι ώστε να το ακούσετε». Σε μια τέτοια κατάσταση, δεν υπάρχει χώρος γι’ αυτούς που παίρνουν τη θέση του ουδέτερου τρίτου. Στον λόγο του στον οποίο χαιρέτιζε τους νεκρούς της 10^ης Αυγούστου του 1792, ο Άβας Grégoire δήλωσε: «υπάρχουν άνθρωποι που είναι τόσο καλοί που είναι άχρηστοι, και σε μία επανάσταση που εμπλέκει στον αγώνα της ελευθερίας ενάντια στον δεσποτισμό, ένας ουδέτερος άνθρωπος είναι ένας διεστραμμένος που, χωρίς αμφιβολία, περιμένει πως θα εξελιχθεί η μάχη ώστε να αποφασίσει με ποια πλευρά θα ταχθεί». Πριν απορρίψουμε αυτές τις προτάσεις σαν «ολοκληρωτικές», ας θυμηθούμε μια άλλη στιγμή στην ιστορία, αργότερα, όταν η πατρίδα Γαλλία βρισκόταν πάλι σε κίνδυνο, το 1940, όταν κανένας άλλος παρά ο στρατηγός Ντε Γκώλ  στο διάσημο ραδιοφωνικό του διάγγελμα από το Λονδίνο, ανακοίνωσε στον Γαλλικό Λαό την «ισχυρή αλήθεια»: η Γαλλία έχει ηττηθεί, αλλά ο πόλεμος δεν τελείωσε, ενάντια στους συνεργάτες του Πεταίν, ο αγώνας συνεχίζεται. Αξίζει να θυμηθούμε τις ακριβείς συνθήκες αυτής της δήλωσης: ακόμα και ο Jacques Duclos, δεύτερος στην ιεραρχία του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, παραδέχτηκε σε ιδιωτική συνομιλία ότι, αν είχαν πραγματοποιηθεί ελεύθερες εκλογές, ο στρατάρχης Πεταίν θα είχε κερδίσει το 90% των ψήφων. Όταν ο Ντε Γκώλ , στο ιστορικό του διάγγελμα, αρνήθηκε να κεφαλαιοποιήσει την προσφορά του και δεσμεύτηκε να συνεχίσει την αντίσταση, ουσιαστικά διεκδίκησε ότι μόνο αυτός, όχι το καθεστώς Βισύ, θα μπορούσε να μιλά εκ μέρους της αληθινής Γαλλίας (που σημαίνει: εκ μέρους της Γαλλίας ως τέτοιας, και όχι εκ μέρους της «πλειοψηφίας των Γάλλων»!). Αυτό που υποστήριξε ήταν βαθιά αληθινό, ακόμα κι αν, «δημοκρατικά μιλώντας», όχι μόνο είχε έλλειμμα νομιμοποίησης, αλλά βρισκόταν ξεκάθαρα απέναντι στη γνώμη της πλειοψηφίας του Γαλλικού λαού. (Το ίδιο ισχύει και για τη Γερμανία: αυτοί που στάθηκαν στο ύψος τους για τη Γερμανία ήταν η ισχνή μειοψηφία που ενεργά αντιστάθηκε στον Χίτλερ, όχι οι Ναζί ή οι αναποφάσιστοι οπορτουνιστές).

Σημειώσεις

i Οφείλω αυτή την ιδέα στον Udi Aloni.

ii Sophie Wahnich, “Faire entendre la voix de la vérité, un droit révolutionnaire éternel” (manuscript, June 2010). Όλες οι παραπέρα αναφορές δίχως παραπομπή είναι από αυτό το εκπληκτικό κείμενο.

Το παραπάνω κείμενο πάρθηκε από τις σημειώσεις της νέας έκδοσης του “Ζώντας στους καιρούς του Τέλους” Living in the End Times, που εκδόθηκε από τον οίκοVerso την Άνοιξη.

Πηγή

Του Αντώνη Καββαδία, Αναδημοσίευση από το Red Notebopok

Ήρθε και η ώρα των τραπεζοϋπαλλήλων, λοιπόν. Άρχισε να ξεκαθαρίζει το τοπίο και είναι πλέον ολοφάνερο όχι μόνο ότι το παιχνίδι παίζεται πλέον στο γήπεδο των τραπεζιτών, αλλά και ότι ο διαιτητής δεν βλέπει και πολύ καλά…

Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα έχει αυτοεγκλωβιστεί σε ένα λαβύρινθο, από τον οποίο όταν βγει (και αν τα καταφέρει), θα έχει αφήσει πίσω του τα συντρίμμια της προκλητικής ανοχής των νεοφιλελεύθερων πολιτικών τις τελευταίας 20ετίας.

Η ελάχιστη έως μηδαμινή ρευστότητα, οι επισφάλειες που θα φέρει στην επιφάνεια ο έλεγχος των χαρτοφυλακίων από την Black Rock και η αστεία χρηματιστηριακή αποτίμηση των τραπεζών, οδηγούν σε ακραίες ανακατατάξεις που είναι παραπάνω από βέβαιο ότι θα έχουν και κοινωνικό αντίκτυπο, αλλά και αντίκτυπο στα εργασιακά δικαιώματα.

Για τους τραπεζίτες, βέβαια, λύση υπάρχει και είναι δοκιμασμένη και σίγουρη. Οι περίπου 65.000 εργαζόμενοι πρέπει να φανούν «κοινωνικά και συνδικαλιστικά υπεύθυνοι» και να αποδεχθούν τη μείωση των μισθών τους για να σώσουν το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Ενδεικτικά αναφέρουμε τους χώρους που έχουν χτυπηθεί άγρια τα 3 τελευταία χρόνια:

Αγροτική Τράπεζα: Ένταξη στο άρθρο 31 του ν.4024, που προβλέπει -35% περικοπές μισθών
BNP Paribas: Αποχώρηση ομίλου από την Ελλάδα, που σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς δουλειά
Citibank: Κλείσιμο υποκαταστημάτων → απόλυση του περιττού προσωπικού
Τράπεζα Πειραιώς: α) Πρόγραμμα «εθελουσίας» αργίας Sabbatical, β) Επιβολή εκ περιτροπής τετραήμερης απασχόλησης, γ) Αυθαίρετες περικοπές μισθών.
Εμπορική Τράπεζα: Καταγγελία επιχειρησιακών συμβάσεων από μέρους της διοίκησης, από το 1994 μέχρι σήμερα
Γενική Τράπεζα: Καταγγελία επιχειρησιακής σύμβασης
Εθνική Τράπεζα: Περικοπή επιδομάτων
American Express: Αποχώρηση από την Ελλάδα

Σχεδόν σε όλες τις τράπεζες, βέβαια, έχει ανοίξει η συζήτηση μεταξύ εργοδοσίας και εκπροσώπων των εργαζομένων για περικοπή μισθών, υπό το φόβο καταγγελίας των συλλογικών συμβάσεων από τους τραπεζίτες.

Χαρακτηριστική είναι η επιστολή που απέστειλε ο πρόεδρος του Τ.Τ., κ. Κλέων Παπαδόπουλος, προς τους εργαζόμενους: «Σας καλώ σε επαναπροσδιορισμό του κόστους μισθοδοσίας, ώστε να διαμορφωθεί σε επίπεδα βιώσιμα για τη λειτουργία του Τ.Τ.». Ας μου επιτραπεί το ύφος, αλλά πραγματικά είναι να τρελαίνεσαι. Λες και στη συγκεκριμένη περίπτωση οι εργαζόμενοι αποφάσισαν την εξαγορά της Aspis Bank του Ψωμιάδη. Λες και οι εργαζόμενοι αποφάσισαν να φορτώσουν το Τ.Τ. με ομόλογα, τα οποία (μετά την ολοκλήρωση του πολυθρύλητου PSI) θα το καταστήσουν υπέρ-ελλειμματικό. Οι ίδιοι εργαζόμενοι, που απέδιδαν στον ελληνικό προϋπολογισμό 800 εκ. ευρώ έσοδα μέχρι σήμερα, είναι οι ίδιοι που καλούνται να πληρώσουν το μάρμαρο διοικητικών και κυβερνητικών επιλογών.

Ανάλογες επιστολές-προσκλήσεις έχουν αποσταλεί σχεδόν στο σύνολο των εργαζομένων όλου του κλάδου από τις διοικήσεις των τραπεζών. Και εκεί δεν θα πληρώσουν το μάρμαρο αυτοί που ενέκριναν τα «σκοτεινά» και υπέρογκα δάνεια σε «ημέτερους», τα οποία δεν εξυπηρετήθηκαν ποτέ. Δεν θα πληρώσουν οι Διοικητές της ΤτΕ (Παπαδήμος, Γκαργκάνας, Προβόπουλος) που δεν άσκησαν τα ελεγκτικά τους καθήκοντα. Δεν θα πληρώσουν τα βασιλικά αμειβόμενα μεγαλοστελέχη-golden boys, οι περιφερόμενοι σωτήρες των τραπεζών. Αυτοί έχουν κάνει καλά τη δουλειά τους και θα συνεχίσουν να την κάνουν, έστω και αν χρειαστεί να θυσιαστούν τουλάχιστον οι μισοί τραπεζοϋπάλληλοι.

Όλες τις τράπεζες θα τις «σώσει» η μείωση του μισθολογικού τους κόστους, τάξεως 10-15%, που φαίνεται να επιδιώκουν οι τραπεζίτες. Ποσοστό που μεταφράζεται σε περίπου 270 εκ. €, όταν έχει υπολογιστεί ότι για τη βιωσιμότητα του συνόλου των τραπεζών απαιτούνται περίπου 36 δισ.€ (!!!), ενώ ακόμα αναζητούνται τα 112 δισ.€  που τους έχουν χορηγηθεί από το 2008.

Βέβαια, το μισθολογικό κόστος που αναφέρεται παραπάνω, αφορά  μόνο τις ρυθμισμένες αμοιβές των τραπεζοϋπαλλήλων που προβλέπονται από την κλαδική και τις επιμέρους επιχειρησιακές τους συμβάσεις. Γιατί στους περισσότερους χώρους οι περικοπές έχουν ήδη ξεκινήσει προ πολλού. Περικοπές που δεν αφορούν μόνο μισθούς, αλλά και ανθρώπινο δυναμικό.

Θα περίμενε κανείς ότι αυτή τη στιγμή η ομοσπονδία των τραπεζοϋπαλλήλων, η ΟΤΟΕ, θα ήταν στα κάγκελα. Αντιθέτως, οι πλειοψηφούσες δυνάμεις της (ΠΑΣΚΕ, ΔΑΚΕ) φαίνεται να επιλέγουν την οχύρωσή τους πίσω από την πρόθεση των τραπεζιτών να προβούν σε διαπραγματεύσεις για υπογραφή κλαδικής σύμβασης, μετά από 3 χρόνια. Οι ίδιες πλειοψηφίες αδυνατούν να καταλάβουν ότι, από μόνη της η υπογραφή μιας κλαδικής σύμβασης παγώματος και μειώσεων, με πρόσχημα τη δήθεν προστασία της απασχόλησης, δεν αποτελεί ούτε «κόκκινη γραμμή», ούτε διέξοδο στις απειλές που δέχονται καθημερινά οι εργαζόμενοι.

Κανείς τους δεν καταγγέλλει την τακτική των εργοδοτών να περικόπτουν τις αμοιβές των υπαλλήλων, επειδή αυτές δίνονταν υπό τη μορφή παροχών και όχι μέσα από συλλογικές συμβάσεις. Παροχές που δίνονταν είτε γιατί στους χώρους αυτούς διώκεται ο συνδικαλισμός, είτε γιατί δεν υπάρχει καθόλου, είτε γιατί είναι καθαρά εργοδοτικός, άρα ήταν αδύνατο να υπογραφούν αξιοπρεπείς συλλογικές συμβάσεις. Κανείς τους δεν μιλά για τους συμβασιούχους και τους ενοικιαζόμενους στις τράπεζες, οι οποίοι είναι σίγουρο πως θα είναι οι πρώτοι που θα υποστούν τις περικοπές προσωπικού. Λες και αυτοί δεν είναι εργαζόμενοι ή λες και δεν κάνουν την ίδια ακριβώς δουλειά με τους υπαλλήλους μέλη της ΟΤΟΕ. Πολύ περισσότερο δε, όταν οι ίδιοι οι επισφαλώς εργαζόμενοι οργανώθηκαν σε σωματεία, αλλά οι πλειοψηφίες στην ΟΤΟΕ επιμένουν να μην τους αναγνωρίζουν ως τραπεζοϋπαλλήλους (βλ. Εθνο-Data), ενώ κάποιους άλλους τους ενέταξαν λίγο πριν τις εκλογές για το συνέδριο της ΟΤΟΕ.

Υπάρχει διέξοδος;

Με την σημερινή προσέγγιση της ΟΤΟΕ, όχι! Η τακτική αυτή μας έχει ήδη οδηγήσει από τη μία ήττα στην άλλη. Με τις πρακτικές των ΠΑΣΚΕ και ΔΑΚΕ είναι μαθηματικά βέβαιο ότι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα θα οδηγηθούμε σε εξευτελιστικούς μισθούς και σε μαζικές απολύσεις. Και στο βάθος θα έχει απομείνει μια ομοσπονδία να πανηγυρίζει τη διάσωση μιας κλαδικής σύμβασης ντροπής και εξευτελισμού. Μια ομοσπονδία χωρίς μέλη, χωρίς προοπτική παρέμβασης και, κυρίως, χωρίς αύριο. Θα έχει απομείνει μια ομοσπονδία να πανηγυρίζει τη διάσωσή της ως θεσμικού συνομιλητή και τη διατήρηση των αποσπάσεών της.

Το πιο εύκολο θα ήταν να μιλήσουμε σε αυτό το άρθρο για μία επαγρύπνηση της ΟΤΟΕ, των τραπεζοϋπαλλήλων, της κοινωνίας, κ.ο.κ.. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για αγώνες χωρίς τέλος και για ανελέητη σύγκρουση με τους τραπεζίτες. Σαφώς και όλα αυτά είναι απαραίτητα. Τίποτα όμως από όλα αυτά δεν θα οδηγήσει πουθενά, όσο η ομοσπονδία διατηρεί τη μορφή που έχει σήμερα. Τα ίδια μπορεί να λένε και οι «κυβερνητικοί» συνδικαλιστές, για τα πρακτικά, αλλά μόλις κλείσουν τα μικρόφωνα είναι οι ίδιοι που φροντίζουν να τα αποδυναμώσουν. Ας μην κοροϊδευόμαστε, οι εργαζόμενοι στις τράπεζες έχουν χάσει κάθε εμπιστοσύνη στην ομοσπονδία και δεν θέλουν να μας πολυβλέπουν κιόλας γιατί, καλώς ή κακώς, μας παίρνει όλους η μπάλα.

Το μεγάλο λοιπόν στοίχημα για τις αριστερές-προοδευτικές δυνάμεις στις τράπεζες, πρέπει να παιχτεί στα πρωτοβάθμια σωματεία. Εκεί πρέπει να δοθεί η μεγάλη μάχη. Να μιλήσουμε στους τραπεζοϋπαλλήλους πιο ανοιχτά από ποτέ. Να κινηθούμε σε πλαίσια που θα ανατρέψουν την αντίληψη της κοινωνίας για εμάς, που μας θέλει απλά καταγγελτικές δυνάμεις. Να πάψουμε να φοβόμαστε ακόμα και εμείς οι ίδιοι. Και το κυριότερο, να ξεκολλήσουμε επιτέλους από την αρρώστια του χώρου για τη «ιδεολογική καθαρότητα».

Τα συνδικάτα του μεγέθους της ΟΤΟΕ είναι υποχρεωμένα να τραβήξουν τον εργαζόμενο ένα βήμα μπροστά και όχι να υποχωρούν επανειλημμένα από τις «κόκκινες γραμμές» τους. Οι έλληνες έπαψαν προ πολλού να εύχονται να πεθάνει η κατσίκα του γείτονα. Ο κοινωνικός αυτοματισμός μας τελείωσε και καλά θα κάνουν να το συνειδητοποιήσουν οι πάντες!

Πολύ περισσότερο αν πάψεις να κλείνεις τα μάτια μπροστά στην αντικοινωνική και επιθετική επιχειρηματικότητα των αφεντικών σου. Αν μιλήσεις επιτέλους ανοιχτά για την ασυδοσία των τραπεζών απέναντι στον πολίτη. Πόσο μάλλον αν απαιτήσεις τον κοινωνικό έλεγχο των τραπεζών, την προστασία των πληγέντων από την κρίση δανειοληπτών (των πραγματικά πληγέντων…). Πόσο μάλλον αν αρχίσεις να λειτουργείς σαν πραγματικό συνδικάτο και όχι σαν εκκολαπτήριο αυριανών υπουργών. Πόσο μάλλον αν αποφασίσεις να πάψεις να αμύνεσαι και συνειδητοποιήσεις ότι η φωτιά δεν είναι έξω από το σπίτι σου, αλλά στο σαλόνι σου. Και ότι μαζί μ’ αυτό, θα καούν και οι καρέκλες…

O Αντώνης Καββαδίας είναι εργαζόμενος στο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΟΤΟΕ.

Μαρξ, Ταξικοί αγώνες στη Γαλλία από το 1848 ως το1850

Ο εγκέφαλος Μάρκος Καραμπέρης δίπλα στον Βελόπουλο

Και να που η είδηση των ημερών δεν είναι οικονομική ούτε αμιγώς πολιτική, αλλά προέρχεται από το αστυνομικό δελτίο Θεσσαλονίκης χωρίς όμως να είναι μια απλή ποινική υπόθεση. Συγκεκριμένα  53 άτομα συνελήφθησαν και διώκονται σε βαθμό κακουργήματος για εκβιασμό, τοκογλυφία, απάτη, ξέπλυμα χρήματος και λοιπές επιχειρηματικές δράσεις που αποτελούσαν το αντικείμενο των 4 μαφιόζικων κυκλωμάτων που εξαρθρώθηκαν.Με λίγα λόγια η μπίζνα ήταν η εξής: το χρήμα μαζευόταν από νυχτερινά μαγαζιά, τοκογλυφία και εκβιασμούς(αυτές τις πηγές τουλάχιστον αναφέρει η δικογραφία). Στη συνέχεια, «ξεπλενόταν» με κερδισμένα δελτία ΟΠΑΠ, ενδεχομένως και μέσω διαφόρων τραπεζικών διευκολύνσεων-επενδύσεων και αποθηκευόταν- αυτό το μαύρο χρήμα/κεφάλαιο- στο εξωτερικό, μη γίνει και καμιά χρεοκοπία και χαθούν οι καταθέσεις (τζίρο εκατοντάδων εκατ. είχε η παραπάνω μπίζνα).

Μαφιόζικες υποθέσεις κοινώς, με τη διαφορά πως η φερόμενη ηγεσία του κυκλώματος αποτελείται από τα καλύτερα παιδιά, όλα τα χει ο τρικομματικός μαφιόζικος μπαξές.

 Το Μάρκο Καραμπέρη, ιδιοκτήτη νυχτερινών κέντρων και παράγοντα της νύχτας, με εμπλοκή ακόμα και στο Βατοπέδι, αλλά και υποψήφιο αντιπεριφερειάρχη Ημαθίας του Λάος στις τελευταίες εκλογές με το Βελόπουλου. Το σλόγκαν τους ήταν «καθαρές λύσεις-καθαρά χέρια», καθώς φαίνεται τόσο καθαρά που ξεπλένουν και το μάυρο χρήμα.

Χρήστος Παπαχατζής

Το διευθυντικό στέλεχος του ΣΔΟΕ στην συμπρωτεύουσα Χρήστο Παπαχατζή, προσωπική επιλογή του Βενιζέλου, αλλά και πρόεδρο των εφοριακών Θεσσαλονίκης, ο οποίος ουσιαστικά ήταν η ασπίδα προστασίας της μαφίας, η σιγουριά πως όλα θα μένουν στο αρχείο.

Γιώργος Φερέτης

Το Γιάννη Φερέτη, υπερκομματικό δεξιό διευθυντικό στέλεχος της ΕΤ3, τη «φωνή» των παρελάσεων, με επαφές με την εκκλησία και τους συντηρητικούς κύκλους της Θεσσαλονίκης.

Ακολουθούν διάφοροι άλλοι επαγγελματίες όπως επιχειρηματίες, τραπεζικά στελέχη επιφορτισμένα με τις μεθόδους ξεπλύματος, δικηγόροι με προϋπηρεσία στο παραδικαστικό,  μπάτσοι σε ρόλο εισπράκτορα-μπράβου και πληροφοριοδότη.

Με λίγα λόγια μια συμμορία στελεχών και παραγόντων από το βαθύ κράτος, τον υπόκοσμο, την τραπεζική πιάτσα και το μεσαίο πολιτικό προσωπικό των κυβερνητικών κομμάτων.

Οι συνήθως λαλίστατοι καθεστωτικοί  δημοσιόγραφοι, οι φοβεροί καθηγητές πανεπιστημίου-αρθρογράφοι των καθεστωτικών μέσων και λοιποί αστοί διανοούμενοι προφανώς και θα σιωπήσουν, μιας κι αναγνωρίζουν στους μαφιόζους, όχι μόνο το πρόσωπο της κρατικής εξουσίας, αλλά και τη λούμπεν εκδοχή της αστικής τάξης, θα αναγνωρίσουν δηλαδή τον μεταλλαγμένο εαυτό τους. Αν  ακόμα κι η ναζιστική χρυσή αυγή απολαμβάνει τέτοια προστασία από τα ΜΜΕ, ας θυμηθούμε ότι αποσιωπήθηκε πως στελέχος της συνελήφθη πέρυσι για εκτέλεση συμβολαίων θανάτου, φανταζόμαστε τώρα που έχουμε στελέχη των κυβερνητικών κομμάτων.

Εξάλλου εδώ δεν έχουν να κάνουν με «τρομοκράτες», διαδηλωτές, αναρχικούς ή αριστερούς για να κουρελιάσουν το τεκμήριο αθωότητας και να ποινικοποιήσουν συνολικά ένα χώρο, με στόχο την ιδεολογική θωράκιση του αστικού καθεστώτος.

Εδώ η πολιτική ιδιότητα των μαφιόζων και τα προφανή οφέλη που απέρρεαν από αυτή, είναι μια σύμπτωση ή όπως είπε κι ο Βενιζέλος «το ίδιο το ΣΔΟΕ, όμως, αυτοκαθάρθηκε»(!)

Προφανώς υπάρχει μια σχέση ανάμεσα στα επίσημα σκάνδαλα -όπως η πρόσφατη περίεργη διάσωση της Proton από το Βενιζέλο- και στην υπόθεση της μαφίας. Η ίδια σχέση που υπάρχει τελικά ανάμεσα στη «χρηστή» αστική διοίκηση και στη διεφθαρμένη εκδοχή της, ανάμεσα στο κράτος και το παρακράτος, ανάμεσα στο νόμιμο και το παράνομο κεφάλαιο και που τα όρια της καθορίζονται από το αστικό κράτος. Είναι γνωστό εξάλλου πως ο υπόκοσμος είναι μια μορφή καπιταλιστικής ανώνυμης εταιρείας, μια μερίδα ουσιαστικά της αστικής τάξης.

Επομένως ούτε πέφτουμε από τα σύννεφα, ούτε το θέμα έχει να κάνει με κάποια παρέκλιση από την κυρίαρχη αστική ηθική. Αντίθετα ο μαφιόζικος υπόκοσμος αποτελεί το φυσιολογικό υποπροϊόν ενός καπιταλισμού σε αποσύνθεση, το επακόλουθο της παρακμιακής κυρίαρχης κουλτούρας,  δεν είναι παρά η αναγέννηση της καθεστωτικής συγκυβέρνησης  στη σφαίρα του υπόκοσμου.

Από αυτή την άποψη εκφράζει σε λούμπεν μορφή κι άρα πιο καθαρά, το χυδαίο αστικό συμφέρον και τις βίαιες μορφές  υπεράσπισής του, κάτι που ο μυστικισμός των αγορών, οι τεχνοκρατικοί όροι, η ιδεολογική πλύση εγκεφάλου, προσπαθούν να εξωραϊσουν. Το γεγονός ότι η μαφία αποτελεί σάρκα εκ της σαρκός του καθεστώτος, μάλλον συνηγορεί στην άποψη πως η εξάρθρωση της δε σηματοδοτεί κάποιας μορφής κάθαρση ή τη νίκη του έντιμου κράτους ενάντια στα διεφθαρμένα παράκεντρα του.

Το έχουμε ξαναδεί το έργο με το παραδικαστικό, το Γιοσάκη, τους ακροδεξιούς θύλακες της αστυνομίας, το έχουμε ξαναδεί σε κάθε «μεμονωμένο περιστατικό» που επαναφέρει στην επιφάνεια τον πραγματικό βούρκο του καθεστώτος.

Αντίθετα η «εξάρθρωση των  κυκλωμάτων» και οι συλλήψεις  αποτελούν, σίγουρα επικοινωνιακή φιέστα στους δύσκολους καιρούς της κρίσης, και πλυντήριο των μπάτσων που κάνουν δήθεν τη δουλειά τους.

Πέρα όμως από αυτό, αποτελεί ένα ενδοαστικό ξεκαθάρισμα, μια αποκατάσταση της ισορροπίας ανάμεσα στο παράνομο και το νόμιμο, μια πιθανή σύγκρουση συμμοριών που θα καταλήξει φυσικά σε αλλαγή βάρδιας, ώστε η μπίζνα να ανοίξει υπό καινούρια διεύθυνση, με τα μεσαία στελέχη να  θυσιάζονται από τα υψηλότερα κλιμάκια.

Αν το θέμα θαφτεί από την ομερτά αλλά κι υπό το αντικειμενικό βάρος των ραγδαίων εξελίξεων, είναι δευτερεύουσας σημασίας και εν πολλοίς αναμενόμενο. Ανεξάρτητα από το στενά ποινικό της κομμάτι με το οποίο θα ασχοληθεί η “ανεξάρτητη” δικαιοσύνη, η υπόθεση της Θεσσαλονίκης αναδεικνύει  το εύρος της αλληλοπλοκής μαφίας-κρατικών μηχανισμών και της πολιτικής εκπροσώπησης του υπόκοσμου, αποκαλύπτει το μέγεθος της αστικής παρακμής και των φορέων-εκπροσώπων της.

Πραγματικά αναρωτιέται κανείς πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή τύφλωση όλων αυτών των ανθρώπων που συνειδητά ή ασυνείδητα, από συμφέρον ή από βλακεία θέλουν να τρέφονται με τους μύθους των υγιών θεσμών και της δήθεν διαφάνειας, των υπεύθυνων αστών πολιτικών που δε λαϊκίζουν, της ιερότητας των νόμων και του κύρους των ένστολων προστατών;

Αντίστοιχα πότε οι συνειδητές δυνάμεις θα αντιληφθούν πως όσο θεωρούν  τα σκάνδαλα όχι ατράνταχτες ενδείξεις μιας παρακμάζουσας κοινωνικής οργάνωσης που ούτε διορθώνεται, ούτε μπορεί να μεταρρυθμιστεί, αλλά ήσσονος σημασίας ζητήματα, τόσο θα αφήνουν ζωτικό χώρο στους κάθε λογής ηθικολόγους που αποτελούν τελικά την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος;

 Άκης Τζάρας

Αναδημοσίευση από το Κόκκινο

Κάτω η κυβέρνηση Παπαδήμου!
Να σταματήσουμε τη νέα λεηλασία της «χρεοκοπίας εντός ευρώ»!
Παναττικός και πανεθνικός συντονισμός των αγώνων τώρα!

Η κυβέρνηση Παπαδήμου, προϊόν της κατάρρευσης της κυβέρνησης Παπανδρέου και βοναπαρτιστικού κοινοβουλευτικού πραξικοπήματος, εκμεταλλευόμενη το προσωρινό «μούδιασμα» και την υποχώρηση των πολιτικών χαρακτηριστικών του κινήματος αντίστασης, ετοιμάζεται για την τελική λεηλασία των κατακτήσεων και δικαιωμάτων των εργαζομένων.
Το νέο σχέδιο λεηλασίας που ετοιμάζεται, σε αγαστή συνεργασία, από την τρόικα και την κυβέρνηση επιγράφεται «χρεοκοπία εντός ευρώ». Αρχικά, το περιβόητο PSI («κούρεμα» και ανταλλαγή των ελληνικών ομολόγων που κατέχουν ιδιώτες) οδηγεί αναπόφευκτα στο «πιστωτικό γεγονός» και την «επίσημη» χρεοκοπία. Στη συνέχεια, οι «σωτήρες» της τρόικας θα προτείνουν το νέο σχέδιο «στήριξης» και «σωτηρίας»: παραμονή -παρά την επίσημη χρεοκοπία- στο ευρώ, ώστε να αποφευχθούν τα… χειρότερα. Έναντι αυτής της… αγαθοεργίας όμως, θα πρέπει να θυσιαστούν όσα δικαιώματα και κατακτήσεις των εργαζομένων έχουν μείνει ακόμη όρθια: Η Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, ο 13ος και 14ος μισθός στον ιδιωτικό τομέα, οι επικουρικές συντάξεις και το εφάπαξ, τα υπολείμματα των κοινωνικών υποδομών που καταρρέουν, η δημόσια περιουσία, οι ΔΕΚΟ και οι δήμοι, στο τέλος της διαδρομής και οι καταθέσεις.
Όλα αυτά σχεδιάζουν να τα σαρώσουν με πολυνομοσχέδια και πράξεις νομοθετικού περιεχομένου, αλλά και με το νέο μνημόνιο που θα συνοδεύσει τη νέα δανειακή σύμβαση.

Εν ολίγοις, ο δούρειος ίππος της κυβέρνησης του «συμπαθούς» τραπεζίτη ετοιμάζεται να βγάλει την υπόλοιπη «βρόμικη δουλειά», να ολοκληρώσει το έργο της κοινωνικής αντεπανάστασης που άρχισε με το πρώτο μνημόνιο και υπηρετήθηκε πιστά από την κυβέρνηση Παπανδρέου. Και ύστερα, κατόπιν εορτής, να μας κάνουν τη χάρη να κάνουν εκλογές, όταν πολλά και σημαντικά θα έχουν κριθεί και όταν το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στους εγχώριους και ξένους τοκογλύφους και «προστάτες», το ελληνικό δίκαιο στα ομόλογα που κατέχουν οι κερδοσκόποι, θα έχει εκχωρηθεί μέσω του περιβόητου PSI και της επιβολής του βρετανικού δικαίου.

Κάτω η κυβερνητική τρόικα!

Μπροστά στη νέα λεηλασία, οι εταίροι της κυβερνητικής τρόικας, η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και το ΛΑΟΣ, έχουν αποδυθεί σε ένα πρωτοφανές παιχνίδι εξαπάτησης. Το ΠΑΣΟΚ αναδεικνύεται στον πιο πρόθυμο εταίρο να θυσιάσει και τα τελευταία ψήγματα των εργατικών και κοινωνικών κατακτήσεων, ο «αντιμνημονιακός» λόγος της ΝΔ έχει γίνει ανέκδοτο, η φασίζουσα ακροδεξιά του ΛΑΟΣ έχει εξαντλήσει κάθε όριο καθεστωτικής δουλικότητας. Ο δε «σεβάσμιος» Πρόεδρος της Δημοκρατίας καθαγιάζει το έργο της κοινωνικής αντεπανάστασης και εξυμνεί τον Παπαδήμο. Πραγματικά αηδιαστική εικόνα «συναδέλφωσης» όλων των πολιτικών υπαλλήλων και ανδρείκελων της αστικής τάξης!

Τώρα όλοι αυτοί ετοιμάζονται να μας σερβίρουν τη νέα «σωτηρία»: η χρεοκοπία δεν θα σημάνει και έξοδο από το ευρώ! Όμως το παιχνίδι «δεχθείτε τις θυσίες γιατί υπάρχουν και χειρότερα» έχουν φτάσει πια στα όρια της γελοιότητας. Τα χειρότερα είναι εδώ! Η ανεργία, η φτώχεια, οι άστεγοι και πεινασμένοι, τα νοσοκομεία χωρίς γάζες, τα σχολεία χωρίς βιβλία, θέρμανση, δασκάλους και καθηγητές, η πορεία κινεζοποίησης των εργασιακών σχέσεων και εισοδημάτων, η μετατροπή των εργασιακών χώρων σε Νταχάου εκμετάλλευσης. Μια πραγματική ανθρωπιστική κρίση, με τους κοινωνικούς δείκτες να θυμίζουν πλέον την Ελλάδα αμέσως μετά τον εμφύλιο!

Πρέπει λοιπόν να τους επιστρέψουμε τον εκβιασμό:
Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί, είναι να παραμείνει η εξουσία στα χέρια της κυβερνητικής τρόικας, των ανδρείκελων μιας αστικής τάξης που είναι αποφασισμένη να επιβάλει με όλα τα μέσα το πρόγραμμα μιας πρωτοφανούς στην ελληνική ιστορία κοινωνικής αντεπανάστασης για να σώσει το τομάρι της!
Το χειρότερο είναι ήδη εδώ: η συνεργασία μιας τέτοιας κυβέρνησης που ενεργεί στο όνομα μιας τέτοιας ληστρικής αστικής τάξης με την «ιερή συμμαχία» των ληστών της Ευρωζώνης και τους κερδοσκόπους των αγορών!

Γι’ αυτό:
Καμιά θυσία για το ευρώ! Κάτω η κυβέρνηση Παπαδήμου! Κάτω η κυβερνητική τρόικα των ανδρείκελων του κεφαλαίου! Κυβέρνηση της Αριστεράς – αγώνας για το σοσιαλισμό!

Πανεθνικός εργατικός – κοινωνικός συντονισμός

Η κοινωνική κατάρρευση πυροδοτεί σημαντικούς εργατικούς και κοινωνικούς αγώνες: Ο αγώνας των εργατών της «Χαλυβουργίας» και ο αγώνας των εργαζομένων στο χώρο του Τύπου σηματοδοτούν την ευρύτερη εργατική και κοινωνική οργή και διάθεση για μαχητική αντιπαράθεση με την κυβέρνηση και την τρόικα. Πρωτοβουλίες συντονισμού είναι ήδη σε εξέλιξη, στο χώρο του Τύπου, σε άλλους κλάδους εργαζομένων. Οι λαϊκές συνελεύσεις συντονίζονται. Οι πρωτοβουλίες αλληλεγγύης -στον αγώνα των εργαζομένων της «Χαλυβουργίας» αλλά όχι μόνο- και τα δίκτυα αλληλεγγύης πληθαίνουν.
Ήρθε η στιγμή που όλα τα ρυάκια της αντίστασης πρέπει να συντονιστούν, κλαδικά, περιφερειακά και πανεθνικά, σε ένα μεγάλο εργατικό και κοινωνικό ρεύμα ανατροπής. Ο στόχος πρέπει να είναι ο σχηματισμός μιας πανεθνικής συνέλευσης αιρετών και ανακλητών αντιπροσώπων από όλους τους εργατικούς και κοινωνικούς χώρους και κινήματα που αγωνίζονται σε όλη την Ελλάδα! Το κίνημα πρέπει αν συγκροτηθεί όχι απλώς σαν κίνημα αντίστασης και διαμαρτυρίας, αλλά σαν έμβρυο της εξουσίας των «από κάτω».

Η ανατροπή της κυβέρνησης Παπαδήμου, η κυβέρνηση της Αριστεράς, η πανεθνική συγκρότηση του κινήματος σαν εμβρύου της εξουσίας των «από κάτω», στη βάση ενός προγράμματος κατάργησης όλων των ρυθμίσεων και νομικών δεσμεύσεων του μνημονίου, στάσης πληρωμών και διαγραφής του χρέους, εθνικοποίησης των τραπεζών, των πρώην ή νυν ΔΕΚΟ και όλων των στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεων, επιβολής του κοινωνικού και εργατικού ελέγχου σε όλη την  έκταση της παραγωγής και της κοινωνίας είναι το μόνο σχέδιο μάχης που δίνει ελπίδες νικηφόρας έκβασης.
Απέναντι στον καπιταλισμό που σαπίζει μέσα στην κρίση του και απειλεί να συντρίψει τις ιστορικές μας κατακτήσεις για να επιβιώσει, μόνη λύση είναι ο σοσιαλισμός!
Όλοι και όλες στον αγώνα μέχρι τη νίκη!

Αθήνα, 17 Γενάρη 2012

συνιστώσα του

Η επανάληψη στο κράτος

Η εσωτερική αντίφαση ανάμεσα στο πολιτικό σώμα του έθνους και την κατάκτηση ως πολιτικό μέσο έχει καταστεί προφανής από τον καιρό της αποτυχίας του ναπολεόντειου ονείρου […] Η αποτυχία του Ναπολέοντα να ενώσει την Ευρώπη κάτω απ’ τη γαλλική σημαία ήταν μια ξεκάθαρη ένδειξη του γεγονότος ότι η κατάκτηση από ένα έθνος οδηγούσε είτε στην πλήρη αφύπνιση της εθνικής συνείδησης των κατακτημένων λαών, και συνεπώς στην εξέγερση ενάντια στον κατακτητή, είτε στην τυραννία. Και αν και η τυραννία, εφόσον δεν χρειάζεται συναίνεση, μπορεί να ασκήσει επιτυχώς εξουσία πάνω σε ξένους λαούς, μπορεί και να διατηρήσει την εξουσία μόνο εφόσον πρώτα καταστρέψει όλους τους εθνικούς θεσμούς του δικού της λαού. [3]

Η επανάληψη στο Κεφάλαιο

Ο κοινωνικός σχηματισμός από τη σκοπιά των τρόπων ανταλλαγής

Τα ιστορικά στάδια του καπιταλισμού

Το τωρινό στάδιο

[Η καπιταλιστική αγορά] αποθαρρύνεται από σύνορα και αποκλεισμούς· ανθίζει μάλλον όταν περιλαμβάνει τα πάντα στη σφαίρα της. Το κέρδος μπορεί να παραχθεί μόνο μέσα από επαφή, διάδραση, ανταλλαγή και εμπόριο. Η πραγματοποίηση της παγκόσμιας αγοράς θα αποτελούσε το σημείο έναρξης αυτής της τάσης. Στην ιδανική της μορφή, δεν υπάρχει σημείο εκτός της παγκόσμιας αγοράς: Ολόκληρη η υδρόγειος είναι χώρος δράσης της. Θα μπορούσαμε συνεπώς να χρησιμοποιήσουμε το μοντέλο της παγκόσμιας αγοράς ως μοντέλο για να κατανοήσουμε την αυτοκρατορική κυριαρχία […] Σ’ αυτόν τον ομαλό χώρο της Αυτοκρατορίας, δεν υπάρχει τόπος εξουσίας –η εξουσία βρίσκεται παντού και πουθενά. Η Αυτοκρατορία είναι ου-τοπία, δηλαδή μη-τόπος. [16]

Η επανάληψη στην επανάσταση

Σημειώσεις

Η σχέση των οργανωμένων δυνάμεων της Αριστεράς με τους εργαζόμενους είναι σχέση εξωτερική, δεν είναι σχέση οργανική. Σχέση εξωτερική επειδή οι πολιτικές οργανώσεις της Αριστεράς φαντάζονται πως η εργατική τάξη είναι ήδη συγκροτημένη και ότι η απουσία της από την πολιτική σκηνή, όπως εξάλλου και η ιδεολογική της απάθεια, οφείλονται σε ένα «έλλειμμα συνείδησης». Στην φαντασία των οργανωμένων δυνάμεων της Αριστεράς, η εργατική τάξη είναι ένας «κοιμώμενος γίγαντας» του οποίου η αφύπνιση εκκρεμεί. Αναλαμβάνουν λοιπόν, οι οργανώσεις της Αριστεράς, να μεταγγίσουν στις εργαζόμενες μάζες την ταξική συνείδηση που τους λείπει. Να εκφέρουν, επομένως, το «σωστό σύνθημα», να εκπονήσουν το «σωστό πρόγραμμα», να εφεύρουν το κατάλληλο «έναυσμα» που θα αφυπνίσει το ταξικό ένστικτο και θα το μετατρέψει σε ταξική συνείδηση. Από την ίδια αντίληψη των πραγμάτων απορρέει με φυσικό τρόπο και το σύνολο των δράσεων που αναλαμβάνουν οι εν λόγω οργανώσεις: τηλεοπτικές εμφανίσεις, διαφώτιση, αφισοκόλληση, έκδοση αμέτρητων εφημερίδων και περιοδικών, εξόρμηση για πώληση εντύπων και διανομή προκηρύξεων, διαλέξεις και λόγοι στη Βουλή.
Κι’ έτσι, η ιστορία συνεχίζεται από ήττα σε ήττα όταν οι αντικειμενικές συνθήκες είναι δυσμενείς και με ισχνές νίκες όταν οι αντικειμενικές συνθήκες θα δικαιολογούσαν την εκθετική άνοδο των κινημάτων.
Η εργατική τάξη, όμως, δεν είναι ένας «κοιμώμενος γίγαντας» με «έλλειμμα συνείδησης». Υπάρχουν επαγγελματικές κατηγορίες, κοινωνικές ομάδες, υπάρχουν οι μάζες των εργαζομένων, υπάρχει η ατομική δυσαρέσκεια και το ταξικό ένστικτο που οδηγεί σε ατομικές πράξεις αντίστασης στις αδικίες και στις βαρβαρότητες του καπιταλισμού. Συνιστούν όμως όλα αυτά την εργατική τάξη; H εργατική τάξη καθεαυτή δεν υπάρχει –διότι όπως και ο Θεός, δεν αφήνει πίσω της κανένα ίχνος. Η εργατική τάξη υπάρχει μόνον όταν αφήνει τα ίχνη της εκεί που την περιμένουμε, δηλαδή μέσα στην Ιστορία, μέσα στην αντίθεσή της με το Κεφάλαιο, όταν οργανώνεται σε συλλογικές ταυτότητες, σε συλλογικότητες που μάχονται ενάντια στο Κεφάλαιο και το Κράτος του. Η αστική τάξη και η εργατική τάξη δεν υπάρχουν σαν δύο ποδοσφαιρικές ομάδες ήδη πριν να αρχίσει ο αγώνας. Υπάρχουν μόνον μέσα στον ανταγωνισμό τους. Οι ταξικοί αγώνες συνιστούν την διαίρεση σε τάξεις, αυτοί συγκροτούν τις τάξεις, αυτοί και τις αποδιαρθρώνουν στα συστατικά τους μέρη, δηλαδή σε μεμονωμένα άτομα, σε κοινωνικές ομάδες, επαγγελματικές κατηγορίες. Οι κοινωνικοί αγώνες όμως δεν υπάρχουν χωρίς το παιχνίδι της ηγεμονίας.
Η έννοια της ηγεμονίας δεν αναφέρεται στην συνείδηση των υποτελών ότι οι κυρίαρχοι έχουν ιδιοτελή συμφέροντα. Αναφέρεται στην ικανότητα της κυρίαρχης τάξης να πείθει τις υποτελείς μάζες ότι τα ιδιαίτερα, ιδιοτελή συμφέροντά της –τα οποία καθόλου δεν αποκρύπτει– είναι συμφέροντα του «έθνους», ότι ταυτίζονται με το «κοινωνικό συμφέρον», ότι διασφαλίζουν και το συμφέρον των εργαζομένων, αν όχι βραχυπρόθεσμα, τουλάχιστον μακροπρόθεσμα. Όταν η ηγεμονία της αστικής τάξης είναι ισχυρή, οι εργαζόμενοι δεν κατορθώνουν να εκφράσουν τα δικά τους ταξικά συμφέροντα με συνεκτικό τρόπο και η ιδεολογική κυριαρχία της άρχουσας τάξης αποδιαρθρώνει κάθε συνεκτικό υλικό που συνενώνει τους εργαζόμενους. Ό,τι αντιλαμβάνονται «με ασύνδετο και ασυνείδητο τρόπο» και θα μπορούσε να αποτελέσει την πρώτη ύλη μιας ενιαίας ταξικής ιδεολογίας παραμένει απομονωμένο. Αυτή η επιβολή έχει υλική υπόσταση, μετατρέπεται σε υλική δύναμη, διότι αποδιαρθρώνει, αναδιατάσει, ανασυνθέτει και ενοποιεί τις κοινωνικές πρακτικές των υποτελών μαζών πάνω στον καμβά της αστικής ιδεολογίας και ενάντια στην αυθόρμητη ιδεολογία του κόσμου της εργασίας. Η αστική ηγεμονία, δηλαδή, διαπερνάει την καθημερινή ζωή των εργαζομένων, εγκαθιστά την κυρίαρχη ιδεολογία, όχι μόνον μέσα στο τρόπο με τον οποίο αυτοί σκέφτονται, αλλά και στα κριτήρια με τα οποία παίρνουν αποφάσεις, βιώνουν τις εμπειρίες της προσωπικής τους ζωής, «γεύονται» τα προϊόντα της κουλτούρας και της υποκουλτούρας, διευθετούν τις διαφορές τους κλπ. Η κυρίαρχη ιδεολογία γίνεται «πρακτική ιδεολογία», δηλαδή ιδέες που καθοδηγούν στάσεις και συμπεριφορές, γίνεται ηθική. Μόνον κάτω από αυτά βρίσκεται το κοίτασμα της αυθόρμητης ταξικής ιδεολογίας των εργαζομένων που απορρέει από τις υλικές συνθήκες της εργασίας τους και της καθημερινής ζωής τους. Αν έτσι έχουν τα πράγματα, η εξουσία δεν επιβάλλεται έξωθεν σε μια συγκροτημένη εργατική τάξη, αλλά την διαπερνάει και την αποδιαρθρώνει.
Το «παιχνίδι» της ηγεμονίας συμμετέχει λοιπόν στην συγκρότηση και στην αποδιάρθρωση των κοινωνικών τάξεων. Κάθε στρατόπεδο επιδιώκει την αποδιάρθρωση του αντιπάλου και μεμιάς την ενοποίηση των δυνάμεων στο εσωτερικό του. Όταν ο πολιτικός αγώνας για την ηγεμονία εγκαθιστά την κυρίαρχη ιδεολογία στους κόλπους της εργατικής τάξης και κατορθώνει να κυβερνήσει το μυαλό της και την ψυχή της, η τάξη αποδιαρθρώνεται, δεν συγκροτεί σχηματισμούς μάχης και το μόνο που απομένει είναι οι αντικειμενικοί όροι της ανασυγκρότησής της που είναι εγγεγραμμένοι στη φύση του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής, δηλαδή στις υλικές συνθήκες ύπαρξης του συστήματος. Σε αυτούς τους αντικειμενικούς όρους ανασυγκρότησης αναφέρεται τελικά ο όρος «τάξη καθεαυτή»: η τάξη καθεαυτή είναι μια εν δυνάμει τάξη.
Η εργατική τάξη υπάρχει, λοιπόν, μόνον όταν συγκροτείται σε σχηματισμούς μάχης που αμφισβητούν την αστική ηγεμονία. Εάν όμως οι εργαζόμενες τάξεις συγκροτούνται όταν υπάρχει πολιτικό κίνημα, δηλαδή όταν διεξάγουν πολιτικό αγώνα για την επιβολή του ιδιαίτερου ταξικού συμφέροντός τους ως γενικό κοινωνικό συμφέρον και ως εκ τούτου αμφισβητούν την αστική ηγεμονία, τότε, η συγκρότηση των εργαζομένων μαζών σε τάξη εκκρεμεί και αποτελεί καθήκον των οργανωμένων δυνάμεων που αναφέρονται σε αυτές τις μάζες.
Για τον λόγο αυτό, η εξωτερική σχέση που η Αριστερά διατηρεί με τον κόσμο της εργασίας (σχέση που αποσκοπεί στην μετάγγιση συνείδησης από την υποτιθέμενη πρωτοπορία στις μάζες) θα έπρεπε να αντικατασταθεί με μια οργανική σχέση. Ποια ακριβώς θα έπρεπε να είναι αυτή, εξαρτάται από την εκάστοτε ιστορική συγκυρία.
Στη σημερινή συγκυρία, πάντως, θα σήμαινε δράσεις για τον μετασχηματισμό του αισθήματος ατομικής αδικίας, που έχει τώρα γενικευθεί στους κόλπους των υποτελών, σε μια κοινή αντίληψη περί συλλογικού ταξικού συμφέροντος. Πώς όμως να το πετύχουμε αυτό;
Δύο χρόνια μετά, γνωρίζουμε ότι αυτό δεν γίνεται με τις γνωστές από καθέδρας εκφωνήσεις λόγων και προτάσεων διακυβέρνησης -ή τουλάχιστον όχι μόνο με αυτές. Το παιχνίδι παίζεται εκεί που οι μάζες εργάζονται και ζουν. Εάν οι οργανωμένες δυνάμεις των υποτελών κοινωνικών τάξεων θέλουν να αποκτήσουν οργανική σχέση με τις μάζες, θα πρέπει να είναι παρούσες στο πεδίο, εκεί που οι μάζες εργάζονται (ή δεν εργάζονται) και εκεί που ζουν (εκεί δηλαδή που πραγματοποιείται η κοινωνική αναπαραγωγή).
Στη σημερινή συγκυρία αυτό θα σήμαινε έμπρακτη αμφισβήτηση του διευθυντικού δικαιώματος και της κεφαλαιοκρατικής ιδιοκτησίας με την ανάπτυξη ενός μεγάλου κινήματος καταλήψεων των επιχειρήσεων που απειλούνται ή απειλούν ότι θα κλείσουν, και συνέχιση της λειτουργίας τους με αυτοδιαχείριση και επαναπροσδιορισμό των σχέσεων παραγωγής, της οργάνωσης της εργασίας. Θα σήμαινε, με άλλα λόγια, απο-νομιμοποίηση του κέρδους και νομιμοποίηση της αλληλεγγύης των άμεσων παραγωγών.
Θα σήμαινε ανάπτυξη και ενίσχυση των αυθόρμητων τάσεων που έχουν εμφανιστεί υπέρ των δημόσιων αγαθών έναντι των εμπορευμάτων στις γειτονιές: οργάνωση της καθημερινής ζωής, της κοινωνικής αναπαραγωγής, εκεί όπου η κρατική μηχανή ή οι επιχειρήσεις αποσύρονται, με καταλήψεις δημόσιων είτε αχρησιμοποίητων χώρων, με αυτο-οργάνωση και άμεση δημοκρατία, με νέους θεσμούς είτε προβλέπονται είτε όχι από την νομοθεσία.
Θα σήμαινε υιοθέτηση εναλλακτικών μορφών μη τοκοφόρου χρήματος, χρήματος που έχει τον χαρακτήρα δημόσιου αγαθού, και κυκλοφορία του με χρήση των νέων τεχνολογιών.
Θα σήμαινε, ακόμη, περιφρούρηση όλων αυτών ενάντια στην κρατική καταστολή και τους φασίστες με όλα τα μέσα.
Θα σήμαινε ιδεολογική, δηλαδή ηθική, απο-νομιμοποίηση των κατασχέσεων από τις τράπεζες και συγκρότηση συλλογικών ταυτοτήτων που αναλαμβάνουν κάθε είδους δράση για να σταματήσουν οι κατασχέσεις και οι εξώσεις. Θα σήμαινε ανακήρυξη του ηλεκτρικού ρεύματος σε δημόσιο αγαθό και ανάπτυξη κινήματος απαγόρευσης της διακοπής του για την μη καταβολή των φόρων ή την αδυναμία πληρωμής του λογαριασμού.
Θα σήμαινε ανάδειξη φυσικών πρωτοποριών στους χώρους εργασίας και κοινωνικής αναπαραγωγής.
Αυτά και άλλα που έρχονται, ή τα άλλα όμοια στα οποία δεν φτάνει η σκέψη μου, είναι τα μόνα που μπορούν να αποτελέσουν την βάση για την συγκρότηση των υποτελών μαζών σε κοινωνική τάξη ώστε να εμφανιστεί στην πολιτική σκηνή ως ένα και μοναδικό πρόσωπο για να διεκδικήσει την ηγεμονία, την πολιτική εξουσία και τον ριζικό μετασχηματισμό της οικονομικής και κοινωνικής ζωής. Αν όχι τώρα, πότε;
Οι οργανωμένες δυνάμεις των υποτελών κοινωνικών τάξεων έχουν και θεωρητική και ιδεολογική δουλειά: ό,τι συμβαίνει στην πράξη πρέπει να βρίσκει το αντίστοιχό του στις ιδέες, να μεταφράζεται σε ηθικές αξίες, για να αποκτά κοινωνική επικύρωση και αξιώσεις μετάφρασης του ταξικού, ειδικού συμφέροντος σε γενικό συμφέρον –και τελικά για να μετατρέπεται σε υλική δύναμη.

18 November 2011 12:13, http://www.ioakimoglou.net/

Διαβάστε επίσης:  Τι συγκροτεί τις κοινωνικές τάξεις;

Karl-Liebknecht-Haus, H έδρα του KPD (1926-1933) εως ότου οι ηγέτες του συλληφθούν από την Γκεστάπο τον Ιανουάριο του 1933

Το κείμενο αυτό το γράφει  ο Τρότσκυ στις 8/12/1931, ενάμισι χρόνο πριν από την άνοδο του ναζισμού στην εξουσία. Πρόκειται για μια δραματική προειδοποίηση προς την εργατική τάξη και τις οργανώσεις της μπροστά στον επερχόμενο ναζιστικό κίνδυνο. Ένα κάλεσμα για το ενιαίο μέτωπο, σαν τη μόνη τακτική που μπορεί να τσακίσει τους φασίστες…

(Γράμμα στο Γερμανό κομμουνιστή εργάτη, μέλος του Γ.Κ.Κ.)

Η Γερμανία περνάει τώρα μια από κείνες τις μεγάλες ιστορικές ώρες από τις οποίες θα εξαρτηθεί η τύχη του γερμανικού λαού, η τύχη της Ευρώπης και σε σημαντικό βαθμό η τύχη ολόκληρης της ανθρωπότητας για δεκάδες χρόνια. Αν τοποθετήσει κανείς μια σφαίρα στην κορυφή μιας πυραμίδας, τότε το παραμικρότερο σπρώξιμο μπορεί να την κάνει να κυλήσει είτε δεξιά είτε αριστερά. Σε μια τέτοια κατάσταση πλησιάζει τώρα από ώρα σε ώρα η Γερμανία. Υπάρχουν δυνάμεις που θέλουν να κυλήσει η σφαίρα προς τα δεξιά και να σπάσει τη ραχοκοκαλιά της εργατικής τάξης. Υπάρχουν δυνάμεις που επιθυμούν να μείνει η σφαίρα στην κορυφή. Αυτό είναι ουτοπία. Η σφαίρα δεν μπορεί να κρατηθεί στην κορυφή της πυραμίδας. Οι κομμουνιστές θέλουν γη σφαίρα να κυλήσει αριστερά και να σπάσει τη ράχη του καπιταλισμού. Αλλά δεν φτάνει να θέλεις. Πρέπει να ξέρεις πως. Ας στοχαστούμε ήρεμα ακόμα μια φορά: Είναι σωστή ή λαθεμένη η πολιτική που ακολουθεί αυτή τη στιγμή η Κεντρική Επιτροπή του Γερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος;

Τι θέλει ο Χίτλερ;

Οι φασίστες δυναμώνουν πολύ γρήγορα. Οι κομμουνιστές αναπτύσσονται κι αυτοί, αλλά πιο αργά. Το δυνάμωμα των δύο άκρων δείχνει πως η σφαίρα δεν μπορεί να κρατηθεί στην κορυφή της πυραμίδας. Η γρήγορη ανάπτυξη των φασιστών σημαίνει ότι η σφαίρα μπορεί να κυλήσει δεξιά. Κι αυτός είναι ένας κίνδυνος πελώριος.
Ο Χίτλερ βεβαιώνει εμφαντικά ότι είναι εναντίον ενός πραξικοπήματος. Για να στραγγαλίσει τη δημοκρατία μια για πάντα, θέλει να φτάσει στην εξουσία μονάχα από το δημοκρατικό δρόμο. Μπορεί να τον πιστέψει κανείς στα σοβαρά;
Σίγουρα, αν οι φασίστες μπορούσαν να υπολογίζουν ότι με τον ειρηνικό δρόμο θα επιτύχουν σης προσεχείς εκλογές την απόλυτη πλειοψηφία των ψήφων, ίσως να τον προτιμούσαν αυτό το δρόμο. Αλλά, στην πραγματικότητα, αυτός ο δρόμος είναι αδιανόητος γι’ αυτούς. Είναι βλακώδες να πιστεύει κανείς ότι οι ναζήδες θα αναπτύσσονται ασταμάτητα για μια απεριόριστη χρονική περίοδο όπως γίνεται τώρα. Αργά ή γρήγορα θα εξαντλήσουν την κοινωνική τους δεξαμενή. Ο φασισμός περικλείνει τόσο τρομερές αντιθέσεις ώστε πλησιάζει η στιγμή που θα σταματήσει η εισροή να αντισταθμίζει την εκροή. Αυτή τη στιγμή μπορεί να έρθει πολύ πριν να συγκεντρώσουν οι φασίστες γύρω τους πάνω από τους μισούς ψήφους. Και τότε δεν θα σταματήσουν, γιατί δεν θα ‘χουν να περιμένουν τίποτε από κει και πέρα. θ’ αναγκαστούν να καταφύγουν στο πραξικόπημα.
Αλλά πέρα απ’ όλα αυτά, ο δημοκρατικός δρόμος είναι κομμένος για τους φασίστες. Η υπέρμετρη ανάπτυξη των πολιτικών αντιθέσεων στη χώρα, η αχαλίνωτη ληστρική δράση των φασιστών σπρώχνουν αναπόφευκτα σε μια κατάσταση όπου όσο πιο πολύ θα πλησιάζουν οι φασίστες στην πλειοψηφία τόσο πιο πολύ θα θερμαίνεται η ατμόσφαιρα και τόσο πιο πλατιά θα αναπτύσσονται οι συγκρούσεις και οι αγώνες. Μ’ αυτή την προοπτική ο εμφύλιος πόλεμος είναι αναπόφευκτος. Γι’ αυτό το ζήτημα της κατάληψης της εξουσίας από τους φασίστες δεν θα λυθεί με την ψήφο, αλλά με τον εμφύλιο πόλεμο που προετοιμάζουν και προκαλούν οι φασίστες.
Μπορούμε να υποθέσουμε, έστω και για μια στιγμή, ότι τούτη την πιθανότητα ο Χίτλερ και οι συμβουλάτορές του δεν την καταλαβαίνουν και δεν την προβλέπουν; Αυτό θα σήμαινε πως τους θεωρούμε χοντροκέφαλους. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο έγκλημα στην πολιτική από το να στηρίζεις τις ελπίδες σου στη βλακεία ενός ισχυρού αντίπαλου. Αν όμως ο Χίτλερ καταλαβαίνει πως ο δρόμος για την εξουσία περνάει μέσα από τον πιο άγριο εμφύλιο πόλεμο, τότε οι λόγοι του για τον ειρηνικό δημοκρατικό δρόμο είναι μονάχα μια συγκάλυψη, ένα στρατήγημα. Και τότε ακόμα περισσότερο πρέπει να έχει κανείς τα μάτια του ορθάνοιχτα.

Τι κρύβεται πίσω από το στρατήγημα του Χίτλερ;

Ο υπολογισμός του είναι απλός και ολοφάνερος: θέλει ν’ αποκοιμίσει τους αντιπάλους με τη μακροπρόθεσμη προοπτική της κοινοβουλευτικής ανάπτυξης των ναζήδων για να τους πιάσει στον ύπνο και να τους καταφέρει ένα θανάσιμο χτύπημα την κατάλληλη στιγμή. Ακόμα είναι πολύ πιθανό, η αβροφροσύνη του Χίτλερ προς την κοινοβουλευτική δημοκρατία να τον βοηθήσει. στο προσεχές μέλλον, να στήσει κάποιο συνασπισμό με τον οποίο οι φασίστες θα αποκτήσουν τα πιο σημαντικά πόστα για να τα χρησιμοποιήσουν κατόπιν για το πραξικόπημά τους. Είναι ολοφάνερο ότι ένας συνασπισμός, ας υποθέσουμε, ανάμεσα στο κέντρο και τους φασίστες δεν θα είναι ένας σταθμός προς τη «δημοκρατική» λύση του προβλήματος, αλλά ένα βήμα προσέγγισης προς το πραξικόπημά τους κάτω από συνθήκες πιο ευνοϊκές για τους φασίστες.

Πρέπει να καταστρώσουμε βραχυπρόθεσμη προοπτική

Όλα αυτά σημαίνουν ότι η λύση -ακόμα και ανεξάρτητα από τις επιθυμίες του γενικού επιτελείου του φασισμού- μπορεί να ξεσπάσει μέσα στους λίγους προσεχείς μήνες, αν όχι και σε βδομάδες. Τούτη ο περίπτωση έχει τρομερή σημασία για την επεξεργασία μιας σωστής πολιτικής. Αν αφήσουμε τους φασίστες να πάρουν την εξουσία σε δύο ή τρις μήνες, τότε ο αγώνας εναντίον τους τον ερχόμενο χρόνο θα είναι πού σκληρός παρά τούτο το χρόνο. Κάθε επαναστατικό σχέδιο που καταστρώνεται για δύο, τρία ή πέντε χρόνια θ’ αποδειχτεί πως είναι μια αξιολύπητη και άτιμη φλυαρία, αν η εργατική τάξη, στους δύο τρεις ή πέντε προσεχείς μήνες, αφήσει τους φασίστες να πάρουν την εξουσία. Σε περιόδους επαναστατικών κρίσεων ο υπολογισμός του χρόνου στην πολιτική έχει την ίδια αποφασιστική σημασία που έχει και στις πολεμικές επιχειρήσεις.
Για να ξεκαθαρίσουμε τη σκέψη μας, ας πάρουμε ένα άλλο πιο απομακρυσμένο παράδειγμα. Ο Ούγκο Ούρμπανς, που θεωρεί τον εαυτό του «αριστερό κομμουνιστή», διακηρύττει πως το Γερμανικό Κομμουνιστικό Κόμμα έχει χρεοκοπήσει, ότι είναι πολιτικά νεκρό και προτείνει τη δημιουργία ενός νέου κόμματος. Αν ο Ούρμπανς είχε δίκιο, αυτό θα σήμαινε πως η νίκη των φασιστών είναι σίγουρη. Γιατί για τη δημιουργία ενός Κόμματος θα χρειαστούν χρόνια (κι αυτό δεν θα απόδειχνε καθόλου ότι το κόμμα του Ούρμπανς θα ήταν τίποτα καλύτερο απ’ το κόμμα του Ταίλμαν: όταν ο Ούρμπανς ήταν επικεφαλής στο κόμμα, δεν είχαν γίνει λιγότερα λάθη).
Ναι, αν οι φασίστες καταλάβουν πραγματικά την εξουσία αυτό θα σημάνει όχι μονάχα τη φυσική καταστροφή του Κομμουνιστικού Κόμματος, αλλά και μια αληθινή πολιτική χρεοκοπία του. Τα εκατομμύρια των γερμανών προλεταρίων δεν θα συγχωρούσαν ποτέ στην Κομμουνιστική Διεθνή και στο γερμανικό της τμήμα να υποστούν μια ατιμωτική ήττα στον αγώνα τους ενάντια στις συμμορίες της ανθρώπινης σκόνης. Γι’ αυτό, κατά πάσα πιθανότητα, η κατάληψη της εξουσίας από του φασίστες θα σήμαινε πως είναι ανάγκη να δημιουργηθεί ένα νέο επαναστατικό κόμμα και, κατά πάσα πιθανότητα επίσης, μια Νέα Διεθνής. Η επικράτηση του φασισμού θα ήταν μια τρομερή ιστορική καταστροφή. Αλλά το να θεωρούμε σήμερα ότι όλα αυτά είναι αναπόφευκτα, αυτό μονάχα πραγματικοί λικβινταριστές μπορούν να το κάνουν, άνθρωποι που κάτω από ένα πέπλο από κούφιες φράσεις βιάζονται πραγματικά να συνθηκολογήσουν άναντρα πριν από τη μάχη και χωρίς μάχη. Μ’ αυτήν την άποψη, εμείς οι Μπολσεβίκοι-Λενινιστές. που οι σταλινικοί μας λένε «τροτσκιστές», δεν έχουμε τίποτα το κοινό.
Πιστεύουμε ακλόνητα ότι η νίκη ενάντια στους φασίστες είναι δυνατή -όχι μετά την άνοδό τους στην εξουσία, όχι ύστερα από πέντε, δέκα ή είκοσι χρόνια κυριαρχίας τους. αλλά τώρα, κάτω από τις δοσμένες συνθήκες, στους προσεχείς μήνες και βδομάδες.

Ο Ταίλμαν θεωρεί αναπόφευκτη τη νίκη των φασιστών

Για τη νίκη είναι αναγκαία μια σωστή πολιτική. Αυτό σημαίνει πως χρειάζεται μια πολιτική προσαρμοσμένη στη σημερινή κατάσταση, στο σημερινό συσχετισμό δυνάμεων, και όχι στην κατάσταση που μπορεί να αναπτυχθεί σ’ ένα, δύο ή τρία χρόνια όταν το πρόβλημα της εξουσίας θα έχει ήδη κριθεί για μακρό διάστημα
Όλη η δυστυχία βρίσκεται στο γεγονός ότι η πολιτική της Κεντρικής Επιτροπής του Γερμανικού Κομουνιστικού Κόμματος, κατά ένα μέρος συνειδητά, κατά ένα άλλο μέρος ασυνείδητα, ξεκινάει από την παραδοχή πως η νίκη του φασισμού είναι αναπόφευκτη. Πραγματικά, στην έκκληση για το «Ενιαίο Κόκκινο Μέτωπο», που δημοσιεύτηκε στις 29 του Νοέμβρη του 1931, η Κεντρικής Επιτροπής του Γερμανικού Κομουνιστικού Κόμματος ξεκινάει από την άποψη ότι είναι αδύνατο να νικήσουμε το φασισμό αν δεν νικήσουμε πρώτα τη σοσιαλδημοκρατία. Αυτή την ίδια άποψη την επαναλαμβάνει σε όλες τις αποχρώσεις της ο Ταίλμαν (γραμματέας του ΚΚΓ) στο άρθρο του. Η ιδέα αυτή είναι σωστή; Σε ιστορική κλίμακα είναι αναμφίβολα σωστή. Αλλά αυτό δεν σημαίνει καθόλου πως με τη βοήθεια αυτής της άποψης, δηλαδή με την απλή της επανάληψη, μπορεί κανείς να λύσει τα σημερινά προβλήματα. Η ιδέα αυτή, ορθή από την άποψη της επαναστατικής στρατηγικής παρμένης σαν σύνολο, μετατρέπεται σε ψέμα, και σε αντιδραστικό ψέμα μάλιστα, αν δεν μεταφραστεί στη γλώσσα της τακτικής.
Είναι σωστό ότι για να εξαφανιστεί η ανεργία και η αθλιότητα είναι αναγκαίο να καταστραφεί πρώτα ο καπιταλισμός. Ναι, είναι σωστό. Αλά πρέπει να είσαι ο μεγαλύτερος βλάκας για να βγάλεις απ’ όλα αυτά το συμπέρασμα, ότι δεν πρέπει να παλέψουμε, από σήμερα κιόλας, με όλες μας τις δυνάμεις, ενάντια σ’ εκείνα τα μέτρα, που με τη βοήθειά τους ο καπιταλισμός αυξάνει την αθλιότητα των εργατών.
Μπορεί κανείς να ελπίζει ότι στους προσεχείς μήνες το Κομμουνιστικό Κόμμα θα νικήσει ταυτόχρονα τη σοσιαλδημοκρατία και το φασισμό; κανένας ομαλά σκεπτόμενος άνθρωπος, που ξέρει να διαβάζει και να μετράει, δεν θα τολμήσει να το ισχυριστεί. Πολιτικά το ζήτημα μπαίνει κάπως έτσι: μπορούμε τώρα, στους προσεχείς λίγους μήνες, δηλαδή με τη σοσιαλδημοκρατία πολύ εξασθενισμένη, αλλά ακόμα (δυστυχώς) πολύ ισχυρή, να αποκρούσουμε νικηφόρα το φασισμό; Η Κεντρική Επιτροπή απαντάει αρνητικά. Ο Ταίλμαν θεωρεί τη νίκη του φασισμού αναπόφευκτη.

Ακόμη μια φορά: Η ρώσικη πείρα!

Για να εκφράσω τη σκέψη μου όσο είναι δυνατόν πιο καθαρά και συγκεκριμένα, θα ξαναγυρίσω και πάλι στην πείρα από το κίνημα του Κορνίλωφ. Στις 26 Αυγούστου (με το παλιό ημερολόγιο) του 1917, ο στρατηγός Κορνίλωφ οδήγησε το Σώμα των Κοζάκων του και μια άγρια μεραρχία ενάντια στην Πετρούπολη. Στο πηδάλιο της εξουσία βρισκόταν τότε ο Κερένσκυ, λακές της μπουρζουαζίας και κατά τα τρία τέταρτα συνένοχος του Κορνίλωφ. Ο Λένιν κρυβότανε ακόμα γιατί τον κατηγορούσαν πως ήταν στην υπηρεσία των Γερμανών αυτοκρατόρων, των Χεοντζόλλερν. Με την ίδια κατηγορία, τον ίδιο καιρό, βρισκόμουνα κι εγώ φυλακισμένος και σε απομόνωση στις φυλακές του «Κρέστυ». Πως αντιμετώπισαν, λοιπόν, αυτό το πρόβλημα οι μπολσεβίκοι; Είχαν κι αυτοί ένα δίκιο να πούνε: «Για να νικήσουμε τη συμμορία του Κορνίλωφ πρέπει να νικήσουμε τη συμμορία του Κερένσκυ. Αυτό το είχαν πει περισσότερο από μια φορά, γιατί ήταν σωστό και αναγκαίο για την κατοπινή τους προπαγάνδα. Αλλά αυτή ήταν ολότελα ανεπαρκές για να αντισταθούν στον Κορνίλωφ, στις 26 του Αυγούστου και στις ημέρες που ακολούθησαν, για να τον εμποδίσουν να σφάξει το προλεταριάτο της Πετρούπολης. Γι’ αυτό οι μπολσεβίκοι δεν αρκέστηκαν σε μια γενική έκκληση προς τους εργάτες και τους στρατιώτες ν’ αποσπαστούν από τους συμφιλιωτές και να υποστηρίξουν το κόκκινο ενιαίο μέτωπο των μπολσεβίκων. Όχι, οι μπολσεβίκοι πρότειναν ενιαίο μέτωπο πάλης στους μενσεβίκους και στους σοσιαλεπαναστάτες και δημιούργησαν ενωμένοι μαζί τους κοινές οργανώσεις για τον αγώνα. Αυτό ήταν σωστό ή ήταν λαθεμένο; Ας απαντήσει ο Ταίλμαν σ’ αυτό. Για να δείξω ακόμα περισσότερο καθαρά που βρίσκονταν τα πράγματα με το ενιαίο μέτωπο, θ’ αναφέρω το ακόλουθο περιστατικό: μόλις αφέθηκα ελεύθερος, αφού τα συνδικάτα πλήρωσαν εγγύηση για την προσωρινή μου απόλυση, πήγα κατευθείαν στην Επιτροπή για την Εθνική Άμυνα, όπου συζητούσα και αποφάσιζα, για τα ζητήματα του αγώνα ενάντια στον Κορνίλωφ, με το μενσεβίκο Νταν και το σοσιαλεπαναστάτη Γκότς, συμμάχους του Κερένσκυ, που με είχαν κλείσει στη φυλακή. Αυτό ήταν σωστό ή ήταν λαθεμένο; Ας απαντήσει σ’ αυτό ο Ρέμμελε.
Ο Μπρύνινγκ είναι το «μικρότερο κακό»; Η σοσιαλδημοκρατία υποστηρίζει τον Μπρύνινγκ, τον ψηφίζει και αναλαμβάνει γι’ αυτόν την ευθύνη μπροστά στις μάζες στη βάση ότι η κυβέρνηση του Μπρύνινγκ είναι το «μικρότερο κακό». Η Ρότε Φάνε δοκιμάζει να μου φορτώσει την ίδια άποψη στη βάση ότι εκφράστηκα ενάντια στην ηλίθια και ατιμωτική συμμετοχή των κομμουνιστών στο δημοψήφισμα του Χίτλερ. Αλλά μήπως η Γερμανική Αριστερή Αντιπολίτευση κι εγώ προσωπικά ζητήσαμε από τους κομμουνιστές να ψηφίσουν και να υποστηρίξουν τον Μπρύνινγκ; Εμείς οι μαρξιστές Θεωρούμε τον Μπρύνινγκ και τον Χίτλερ, ακόμα και τον Μπράουν σαν συστατικά μέρη ενός και του ίδιου συστήματος. Το ζήτημα ποιος απ’ όλους αυτούς είναι το μικρότερο κακό, δεν έχει νόημα, γιατί το σύστημα που πολεμάμε έχει ανάγκη απ’ όλα αυτά τα στοιχεία. Αλλά τα στοιχεία αυτά βρίσκονται προσωρινά σε σύγκρουση μεταξύ τους και το κόμμα της εργατικής τάξης πρέπει να επωφεληθεί από αυτές τις συγκρούσεις προς το συμφέρον της Επανάστασης.
Υπάρχουν εφτά νότες στη μουσική κλίμακα. Το ζήτημα ποια απ’ αυτές τις νότες είναι καλύτερη» -το ντο, το ρε ή το σολ- είναι χωρίς νόημα. Ο μουσικός όμως πρέπει να ξέρει πότε και ποιο πλήκτρο πρέπει να χτυπήσει. Το αφηρημένο ζήτημα ποιο είναι το μικρότερο κακό -ο Μπρύνινγκ ή ο Χίτλερ- είναι ακριβώς χωρίς νόημα. Χρειάζεται να ξέρουμε ποιο από αυτά τα πλήκτρα πρέπει να χτυπήσουμε. Δεν είναι καθαρό;
Πα τους στενοκέφαλους ας δώσουμε άλλο ένα παράδειγμα. Αν ένας από τους εχθρούς μου με ποτίζει με μικρές καθημερινές δόσεις από δηλητήριο κι ένας άλλος από την άλλη μεριά ετοιμάζεται να με πυροβολήσει κατάστηθα. θα κοιτάξω πρώτα να ρίξω από τα χέρια του δεύτερου εχθρού το πιστόλι, γιατί αυτό μου δίνει την ευκαιρία να απαλλαγώ κι από τον πρώτο εχθρό. Αλλά αυτό δεν σημαίνει καθόλου πως το δηλητήριο είναι «μικρότερο κακό» από το πιστόλι.

*             *             *

Η δυστυχία βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι οι ηγέτες του Γερμανικού Κομουνιστικού Κόμματος τοποθετήθηκαν στο ίδιο επίπεδο με τη σοσιαλδημοκρατία, αλλά με αντίστροφη τοποθέτηση: η σοσιαλδημοκρατία ψηφίζει υπέρ του Μπρύνινγκ, θεωρώντας τον σαν το μικρότερο κακό. Οι κομμουνιστές, από την άλλη μεριά, που αρνούνται να δώσουν την εμπιστοσύνη τους είτε στον Μπράουν είτε στον Μπρύνινγκ με οποιοδήποτε τρόπο (κι αυτό είναι πέρα για πέρα σωστό), κατεβαίνουν στους δρόμους για να υποστηρίξουν το δημοψήφισμα του Χίτλερ, δηλαδή την απόπειρα των φασιστών ν’ ανατρέψουν τον Μπρύνινγκ. Έτσι όμως αναγνώρισαν τον Χίτλερ σαν το μικρότερο κακό, γιατί η νίκη του δημοψηφίσματος θα έφερνε στην εξουσία όχι το προλεταριάτο, αλλά το Χίτλερ. Μα την αλήθεια, είναι οδυνηρό να χρειάζεται να συζητάει κανείς τέτοια αλφαβητικά θέματα! Είναι θλιβερό, πραγματικά πολύ θλιβερό, να βλέπεις μουζικάντες, σαν το Ρέμμελε, να μην μπορούν να κάνουν διάκριση ανάμεσα στις νότες και να χτυπάνε με τις μπότες τους μαζί και ταυτόχρονα όλα τα πλήκτρα.

Δεν πρόκειται για τους εργάτες που έχουν εγκαταλείψει ήδη τη σοσιαλδημοκρατία, αλλά για κείνους που εξακολουθούν ακόμα να παραμένουν σ’ αυτήν

Οι χιλιάδες και χιλιάδες των Νόσκε, Βελς και Χίλφερνπνγκ προτιμούν, σε τελευταία ανάλυση, το φασισμό από τον κομμουνισμό. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει ν’ αποσπαστούν μια για πάντα από τους εργάτες  σήμερα δεν βρισκόμαστε ακόμα σ’ αυτή την κατάσταση. Σήμερα η σοσιαλδημοκρατία σαν σύνολο, με όλους τους εσωτερικούς ανταγωνισμούς της, βρίσκεται σε οξεία διαμάχη με τους φασίστες. Το καθήκον μας είναι να επωφεληθούμε από αυτή τη διαμάχη κι όχι να ενώσουμε τους αντιπάλους εναντίον μας.
Το μέτωπο πρέπει να στραφεί τώρα ενάντια στο φασισμό. Κι αυτό το κοινό μέτωπο άμεσης πάλης ενάντια στο φασισμό, αγκαλίαζοντας όλο ο προλεταριάτο, πρέπει να χρησιμοποιηθεί και στον αγώνα ενάντια στη σοσιαλδημοκρατία από τα πλάγια, αγώνα που δεν θα είναι γι’ αυτό λιγότερο αποτελεσματικός.
Πρέπει να δείξουμε στην πράξη πως είμαστε πάντοτε πρόθυμοι να κάνουμε μπλοκ με τους σοσιαλδημοκράτες ενάντια στους φασίστες σε όλες τις περιπτώσεις που θα δέχονταν ένα τέτοιο μπλοκ. Λέγοντας στους σοσιαλδημοκράτες εργάτες: «παραμερίστε τους ηγέτες σας κι ελάτε στο «ακομμάτιστο» μας ενιαίο μέτωπο», προσθέτουμε ακόμα μια κούφια φράση σε χίλιες άλλες. Πρέπει να ξέρουμε πως ν’ αποσπάσουμε τους εργάτες από τους ηγέτες τους μέσα στην πράξη. Και η πράξη σήμερα είναι ο αγώνας ενάντια στο φασισμό. Υπάρχουν και θα υπάρξουν ασφαλώς σοσιαλδημοκράτες εργάτες έτοιμοι να παλέψουν χέρι με χέρι με τους κομμουνιστές εργάτες ενάντια στους φασίστες, αδιαφορώντας για τις διαθέσεις κι ακόμα ενάντια σης διαθέσεις των σοσιαλδημοκρατικών οργανώσεων. Με τέτοια προχωρημένα στοιχεία είναι ολοφάνερα αναγκαίο ν’ αποκαταστήσουμε τους πιο στενούς δεσμούς. Αυτή τη στιγμή όμως τα στοιχεία αυτά δεν είναι πολυάριθμα. Ο Γερμανός εργάτης έχει διαπαιδαγωγηθεί με το πνεύμα της οργάνωσης και της πειθαρχίας. Αυτό έχει τις δυνατές και τις αδύνατες πλευρές του. Η καταπληκτική πλειονότητα από τους σοσιαλδημοκράτες εργάτες θα παλέψει ενάντια στους φασίστες, αλλά για την ώρα τουλάχιστον μόνο με τις οργανώσεις της. Αυτό το στάδιο δεν μπορεί να υπερπηδηθεί. Πρέπει να βοηθήσουμε τους σοσιαλδημοκράτες εργάτες στην πράξη -μέσα σ’ αυτή τη νέα και εξαιρετική κατάσταση- να ελέγξουν τι αξίζουν οι οργανώσεις και οι ηγέτες τους μέσα σ’ αυτό τον αγώνα ζωής και θανάτου για την εργατική τάξη.

Πρέπει να επιβάλουμε στη σοσιαλδημοκρατία ένα μπλοκ ενάντια στους φασίστες

Το θλιβερό είναι πως μέσα στην Κεντρική επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος υπάρχουν πολλοί φοβισμένοι οπορτουνιστές. Έχουν ακούσει πως ο οπορτουνισμός συνίσταται στην αγάπη για τις συμμαχίες και γι’ αυτό είναι ενάντια στις συμμαχίες. Δεν καταλαβαίνουν τη διαφορά, ας πούμε ανάμεσα σε μια κοινοβουλευτική συμφωνία και μια έστω περιορισμένη συμφωνία για έναν απεργιακό αγώνα ή την άμυνα των εργατών τύπου ενάντια στις φασιστικές συμμορίες.
Οι εκλογικές συμφωνίες, οι κοινοβουλευτικοί συμβιβασμοί ανάμεσα στο επαναστατικό κόμμα και τη σοσιαλδημοκρατία ωφελούν, κατά κανόνα, τη σοσιαλδημοκρατία. Οι πρακτικές συμφωνίες για μαζικές κινητοποιήσεις, για αγωνιστικούς σκοπούς, είναι πάντα ωφέλιμες στο επαναστατικό κόμμα. Η Αγγλορωσική Επιτροπή υπήρξε μια απαράδεκτη μορφή συμμαχίας ανάμεσα σε δύο ηγεσίες πάνω σε μια κοινή πολιτική πλατφόρμα, αόριστη, απατηλή. που δεν δέσμευε κανένα για καμία δράση. Η διατήρηση αυτής της συμμαχίας, τον καιρό της γενικής απεργίας στην Αγγλία, όταν το Γενικό Συμβούλιο (των συνδικάτων) έπαιζε το ρόλο απεργοσπάστη, ήταν από την πλευρά των σταλινικών μια πολιτική προδοσία.
Καμία κοινή πλατφόρμα με πι σοσιαλδημοκρατία, ή με τους ηγέτες των γερμανικών συνδικάτων, καμία κοινή εφημερίδα, σημαία ή αφίσα! Να βαδίζουμε χωριστά, να χτυπάμε μαζί! Να συνεννοούμαστε μονάχα πως θα χτυπήσουμε. ποιόν θα χτυπήσουμε και πότε θα χτυπήσουμε! Μια τέτοια συμφωνία μπορεί να γίνει ακόμα και με τον ίδιο το διάβολο, τη γιαγιά του και με το Νόσκε και το Γκρεζίνσκυ ακόμα. Μ’ έναν όρο: να μην μας δέσουν τα χέρια.
Τέλος χρειάζεται, χωρίς καμία αργοπορία, να επεξεργαστούμε ένα πρακτικό σύστημα από μέτρα -όχι απλώς για να «ξεσκεπάσουμε» τη σοσιαλδημοκρατία (μπροστά στους κομμουνιστές), αλλά για έναν αληθινό αγώνα ενάντια στους φασίστες. Μέσα σ’ αυτό το πρόγραμμα πρέπει να αντιμετωπιστούν ζητήματα σαν αυτά: οργάνωση της άμυνας των εργοστασίων και της ανεμπόδιστης δραστηριότητας των εργοστασιακών επιτροπών, υπεράσπιση του απαραβίαστου των εργατικών οργανώσεων κι ιδρυμάτων κι ακόμα το ζήτημα για τις αποθήκες όπλων που μπορούν να λεηλατήσουν οι φασίστες και για τα μέτρα που πρέπει να παρθούν σε περίπτωση κινδύνου, δηλαδή η συντονισμός της δράσης των κομμουνιστών και σοσιαλδημοκρατικών τμημάτων στον αγώνα κτλ. κτλ.
Στον αγώνα ενάντια στο φασισμό οι εργοστασιακές επιτροπές κρατάνε μια εξαιρετικά σημαντική θέση. Εδώ χρειάζεται ένα πρόγραμμα δράσης εξαιρετικά φροντισμένο. Όλα τα εργοστάσια πρέπει να γίνουν αντιφασιστικά φρούρια, με τους ομαδάρχες τους και τι μαχητικές τους ομάδες. Πρέπει να έχουν το σχέδιο με τους φασιστικούς στρατώνες και τα κάθε λογής φασιστικά ορμητήρια σε κάθε πόλη, σε κάθε τομέα. Οι φασίστες προσπαθούν να περικυκλώσουν τις εστίες επαναστατικής αντίστασης. Οι πολιορκητές πρέπει να πολιορκηθούν. Πάνω σ’ αυτή τη βάση μια συμφωνία με τη σοσιαλδημοκρατία και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις δεν είναι μόνο επιτρεπτή. Είναι υποχρεωτική. Η απόρριψή της για «λόγους αρχής» (στην πραγματικότητα από γραφειοκρατική βλακεία ή ακόμα χειρότερο από δειλία) ισοδυναμεί με άμεση και κατευθείαν βοήθεια στο φασισμό.
Από το Σεπτέμβρη κιόλας του 1930, δηλαδή πριν από ένα χρόνο και τρεις μήνες έχουμε προτείνει ένα πρακτικό πρόγραμμα συμφωνιών με τη σοσιαλδημοκρατία («Η στροφή της Κομμουνιστικής Διεθνούς και η κατάσταση στη Γερμανία»). Τι έκανε προς αυτή την κατεύθυνση η ηγεσία; Σχεδόν τίποτα. Η Κεντρική επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος καταπιάστηκε με όλα, εκτός από κείνο που αποτελούσε το άμεσο καθήκον της. Πόσος πολύτιμος χρόνος, ανεπανόρθωτα χαμένος! Αληθινά, δεν απέμεινε και πολύς. Το πρόγραμμα δράσης πρέπει να είναι εντελώς πρακτικό, εντελώς συγκεκριμένο, εύστοχο, χωρίς καμία τεχνητή «διεκδίκηση», χωρίς υστεροβουλία, έτσι που κάθε σοσιαλδημοκράτης εργάτης να μπορεί να πει στον εαυτό του. αυτό που προτείνουν οι κομμουνιστές είναι πέρα για πέρα αναγκαίο για τον αγώνα ενάντια στο φασισμό. Πάνω σ’ αυτή τη βάση, με το παράδειγμα μπορούμε να τραβήξουμε τους εργάτες κοντά μας και να κριτικάρουμε τους ηγέτες του που αναπόφευκτα θα φέρνουν εμπόδια και θα χρησιμεύουν σαν φρένο. Μόνο πάνω σ’ αυτό το δρόμο είναι δυνατή η νίκη.

Ένα καλό απόσπασμα από τον Λένιν

Στους σημερινούς επίγονους, δηλαδή τους κακούς μαθητές του Λένιν, αρέσει να καλύπτουν τα κενά τους σε όλες τις περιπτώσεις με παραθέσεις από τον Λένιν, συχνά ολότελα άσχετες. Για τους μαρξιστές τα ζητήματα δεν λύνονται με περικοπές, αλλά με τη σωστή χρησιμοποίηση της μεθόδου. Αν οδηγείται κανείς από τη σωστή μέθοδο, δεν είναι δύσκολο να βρει και μα κατάλληλη περικοπή. Γράφοντας παραπάνω για την αναλογία με την εξέγερση του Κορνίλωφ, σκέφτηκα πως θα μπορεί να βρει κανείς ασφαλώς στον Λένιν κάποια θεωρητική διευκρίνιση για το μπλοκ μας με τους συμφιλιωτές στον αγώνα ενάντια στον Κορνίλωφ. Και να που την βρήκα πραγματικά, στο δεύτερο μέρος του 14ου τόμου της ρωσικής έκδοσης των «Απάντων» του, σ’ ένα γράμμα προς την Κεντρική Επιτροπή, γραμμένο στις αρχές του Σεπτέμβρη του 1917:
«Ακόμα και τώρα, δεν πρέπει να υποστηρίζουμε την κυβέρνηση Κερένσκυ. Κάτι τέτοιο Θα ήταν χωρίς αρχές. Μπαίνει το ερώτημα: είναι λοιπόν δυνατό να μην πολεμήσουμε ενάντια στον Κορνίλωφ; Σίγουρα και θα πολεμήσουμε. Αλλά αυτό δεν είναι το ίδιο πράγμα. Υπάρχει ένα όριο και σ’ αυτό. Μερικοί μπολσεβίκοι το ξεπερνούν πέφτοντας στο «συμφιλιωτισμό» κι αφήνουν τον εαυτό τους να παρασυρθεί από το ρεύμα των γεγονότων.
Θα πολεμήσουμε και πολεμάμε τον Κορνίλωφ, αλλά δεν θα υποστηρίξουμε τον Κερένσκυ, αντίθετα θα αποκαλύψουμε την αδυναμία του. Η διαφορά είναι λεπτή, αλλά είναι πολύ σημαντική και δεν πρέπει να τη λησμονήσουμε. Σε π συνίσταται, λοιπόν, η αλλαγή της τακτικής μας μετά την εξέγερση του Κορνίλωφ;
Στο ότι αλλάζουμε τη μορφή της πάλης ενάντια στον Κερένσκυ. Χωρίς ν’ αδυνατίσουμε έστω κατά μια νότα την εχθρότητα μας απέναντι του, χωρίς ν’ ανακαλέσουμε έστω και μια λέξη απ’ όσα έχουμε πει εναντίον του, χωρίς να εγκαταλείψουμε το καθήκον ν’ ανατρέψουμε τον Κερένσκυ, λέμε: πρέπει να λογαριάσουμε τη στιγμή, δεν θ’ ανατρέψουμε τώρα τον Κερένσκυ. Αντικρίζουμε το πρόβλημα της πάλης εναντίον του διαφορετικά: θα υπογραμμίσουμε την αδυναμία και τις ταλαντεύσεις του Κερένσκυ στο λαό (που παλεύει ενάντια στον Κορνίλωφ)».
Δεν προτείνουμε τίποτα διαφορετικό. Πλήρης ανεξαρτησία της κομμουνιστικής οργάνωσης και του τύπου της, πλήρης ελευθερία στην κομμουνιστική κριτική, τόσο απέναντι στη σοσιαλδημοκρατία όσο κι απέναντι στα συνδικάτα. Μονάχα αξιοπεριφρόνητοι οπορτουνιστές μπορούν να δεχτούν περιορισμούς στην ελευθερία του Κομμουνιστικού Κόμματος (όπως έγινε με την είσοδο στο Κουόμιντανγκ). Δεν ανήκουμε σ’ αυτούς.
Τίποτα δεν θα ανακαλέσουμε από την κριτική μας για τη σοσιαλδημοκρατία. Τίποτα δεν θα ξεχάσουμε απ’ όσα έχουνε γίνει. Όλος ο ιστορικός λογαριασμός, ακόμα κι ο λογαριασμός για τον Καρλ Λήμπνεχτ και τη Ρόζα Λούξεμπουργκ, θα παρουσιαστεί την κατάλληλη στιγμή, όπως εμείς οι Ρώσοι μπολσεβίκοι παρουσιάσαμε στο τέλος ένα γενικό λογαριασμό στους μενσεβίκους και τους σοσιαλεπαναστάτες για τις παγίδες, τις συκοφαντίες, τις φυλακίσεις και τις δολοφονίες εργατών, στρατιωτών και χωρικών. Αλλά τους παρουσιάσαμε το γενικό λογαριασμό μας δύο μήνες αργότερα, αφού τακτοποιήσαμε ένα μικρότερο λογαριασμό ανάμεσα στον Κερένσκυ και τον Κορνίλωφ, ανάμεσα στους «δημοκράτες» και τους φασίστες για ν’ αποκρούσουμε σίγουρα τους φασίστες. Μονάχα χάρη σ’ αυτές τις περιστάσεις νικήσαμε.
Όταν η Κεντρική Επιτροπή του Γερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος υιοθετήσει τη θέση που εκφράζεται στην παραπάνω περικοπή του Λένιν, θ’ αλλάξει μονομιάς και στο σύνολο του ο τρόπος προσέγγισης των σοσιαλδημοκρατικών μαζών και των συνδικάτων. Αντί να γράφουν άρθρα και να βγάζουν λόγους που πείθουν μονάχα όσους έχουν ήδη πεισθεί, οι δημεγέρτες θα βρουν μια κοινή γλώσσα με νέες εκατοντάδες χιλιάδες και εκατομμύρια εργάτες. Η διαφοροποίηση μέσα στη σοσιαλδημοκρατία θα γίνεται με γρήγορα βήματα. Οι φασίστες θα νιώσουν αμέσως πως δεν θα έχουν μονάχα να νικήσουν τον Μπρύνινγκ, τον Μπράουν και τον Βελς, αλλά θα έχουν να διεξάγουν έναν ανοιχτό αγώνα ενάντια στο σύνολο της εργατικής τάξης. Και πάνω σ’ αυτό το επίπεδο θ’ αρχίσει μια βαθιά διαφοροποίηση και μέσα στο φασισμό. Μόνο πάνω σ’ αυτό το δρόμο είναι δυνατή η νίκη.

Αλλά πρέπει να τη θέλουμε αυτή τη νίκη. Δυστυχώς ανάμεσα στους κομμουνιστές υπαλλήλους υπάρχουν αρκετοί φοβισμένοι καριερίστες και μανδαρίνοι, που αγαπούν τη θεσούλα τους, τα εισοδήματά τους και πάνω απ’ όλα τη ζωούλα τους. Αυτά τα πλάσματα έχουν πολύ την τάση ν’ απαγγέλλουν υπεραριστερές φράσεις που από κάτω κρύβουν μια στρεβλωμένη και αξιοθρήνητη μοιρολατρία. «Χωρίς να νικήσουμε τη σοσιαλδημοκρατία, δεν μπορούμε να παλέψουμε το φασισμό» είπε ένας τέτοιος φοβερός επαναστάτης και γι’ αυτό το λόγο… ετοίμασε το διαβατήριό του για το εξωτερικό.
Κομμουνιστές εργάτες, σεις είστε εκατοντάδες, χιλιάδες, εκατομμύρια, σεις δεν μπορείτε να φύγετε για πουθενά, δεν υπάρχουν αρκετά διαβατήρια για σας. Αν ο φασισμός ανέβει στην εξουσία, θα περάσει σαν ένα τρομερό τανκ από τη ραχοκοκαλιά σας και πάνω από το κεφάλι σας. Δεν υπάρχει σωτηρία για σας άλλη από την ανελέητη πάλη. Και τη νίκη μπορεί να τη φέρει μονάχα η αγωνιστική ενότητα με τους σοσιαλδημοκράτες. Κομμουνιστές εργάτες, βιαστείτε, ο καιρός που σας μένει είναι λίγος!

Λέον Τρότσκυ
8 Δεκέμβρη 1931

Το Μεταβατικό Πρόγραμμα της 4^ης Διεθνούς

Η ΘΑΝΑΣΙΜΗ ΑΓΩΝΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ

ΟΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΕΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Η παγκόσμια πολιτική κατάσταση, στο σύνολό της, χαρακτηρίζεται προπάντων από την ιστορική κρίση της ηγεσίας του προλεταριάτου.

Οι οικονομικές προϋποθέσεις για την προλεταριακή επανάσταση έχουν γενικά φτάσει το ανώτερο σημείο της ωριμότητας που μπορεί να πραγματοποιηθεί κάτω από τον καπιταλισμό. Οι παραγωγικές δυνάμεις της ανθρωπότητας έχουν αποτελματωθεί. Ήδη, καινούργιες εφευρέσεις και τελειοποιήσεις αδυνατούν να υψώσουν το επίπεδο του υλικού πλούτου. Οι συγκυριακές κρίσεις, μέσα στις συνθήκες της κοινωνικής κρίσης όλου του καπιταλιστικού συστήματος επιβαρύνουν με ολοένα μεγαλύτερες στερήσεις και βάσανα τις μάζες. Η αύξηση της ανεργίας βαθαίνει, με τη σειρά της, την δημοσιονομική κρίση του κράτους και υπονομεύει τα ασταθή νομισματικά συστήματα. Τόσο οι δημοκρατικές όσο και οι φασιστικές κυβερνήσεις βαδίζουν τρικλίζοντας από τη μια χρεωκοπία στην άλλη.

Η ίδια μπουρζουαζία δε βλέπει πουθενά διέξοδο. Σε χώρες όπου βρέθηκε ήδη αναγκασμένη να διακινδυνεύσει την τελευταία της μίζα πάνω στο χαρτί του φασισμού, γλιστράει τώρα με κλειστά μάτια προς την οικονομική και στρατιωτική καταστροφή. Στις ιστορικά προνομιούχες χώρες, δηλαδή σε κείνες που η μπουρζουαζία μπορεί γιά μιά ορισμένη περίοδο να επιτρέψει ακόμα στον εαυτό της την πολυτέλεια της δημοκρατίας σε βάρος της εθνικής συσσώρευσης (Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία, Ενωμένες Πολιτείες κλπ.), όλα τα παραδοσιακά κόμματα του κεφαλαίου βρίσκονται σε κατάσταση αμηχανίας που προσεγγίζει την παράλυση της θέλησης. Η “Νιού Ντίηλ” παρά την πρώτη της περίοδο φαινομενικής αποτελεσματικότητας, δεν αντιπροσωπεύει παρά μια ειδική μορφή πολιτικής αμηχανίας, δυνατή μόνο σε μια χώρα όπου η μπουρζουαζία πέτυχε να συσσωρεύσει αμύθητα πλούτη. Η σημερινή κρίση, μακριά από το να έχει διατρέξει όλη της την πορεία, κατάφερε κιόλας να δείξει πως η πολιτική της “Νιού Ντίηλ”, όμοια όπως και η πολιτική του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία, δεν ανοίγει νέα διέξοδο στο οικονομικό αδιέξοδο.

Οι διεθνείς σχέσεις δεν παρουσιάζουν καλύτερη εικόνα. Κάτω από την αυξανόμενη ένταση της καπιταλιστικής αποσύνθεσης οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί φτάνουν σε ένα αδιέξοδο, στο ύψους του οποίου απομονωμένες συγκρούσεις και αιματηρές τοπικές αναταραχές (Αιθιοπία, Ισπανία, Άπω Ανατολή, Κεντρική Ευρώπη) θα συνενωθούν αναπόφευκτα σε μια πυρκαγιά παγκόσμιων διαστάσεων. Η μπουρζουαζία, φυσικά,νιώθει το θανάσιμο κίνδυνο που αποτελεί για την κυριαρχία της ένας νέος πόλεμος. Η τάξη όμως αυτή είναι σήμερα αμέτρητα λιγότερο ικανή να προλάβει τον πόλεμο, από όσο ήταν τις παραμονές του 1914.

Κάθε κουβέντα σχετικά με το ότι οι ιστορικές συνθήκες δεν “ωρίμασαν” ακόμα για το σοσιαλισμό είναι αποτέλεσμα άγνοιας ή συνειδητής απάτης. Οι αντικειμενικές προϋποθέσεις γιαά την προλεταριακή επανάσταση δεν έχουν μόνο “ωριμάσει”, αλλά έχουν αρχίσει ως ένα βαθμό να σαπίζουν. Χωρίς σοσιαλιστική επανάσταση στην προσεχή ιστορική περίοδο, μια καταστροφή απειλεί όλο τον ανθρώπινο πολιτισμό. Το παν εξαρτάται από το προλεταριάτο, δηλαδή από την επαναστατική του πρωτοπορία. Η ιστορική κρίση της ανθρωπότητας έχει αναχθεί σε κρίση της επαναστατικής ηγεσίας.

ΤΟ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΤΟ ΚΑΙ Η ΗΓΕΣΙΑ ΤΟΥ

Η οικονομία, το κράτος, η πολιτική της μπουρζουαζίας και οι διεθνείς της σχέσεις έχουν εντελώς καταστραφεί από μια κοινωνική κρίση, χαρακτηριστική μιας προεπαναστατικής κατάστασης της κοινωνίας. Το κύριο εμπόδιο στο δρόμο της μετατροπής της προεπαναστατικής σε επαναστατική κατάσταση είναι ο οππορτουνιστικός χαρακτήρας της προλεταριακής ηγεσίας: η μικροαστική Μπουρζουαζία και η προδοτική σύνδεση μαζί της ακόμα και στις στιγμές της θανάσιμης αγωνίας της.

Σ’ όλες τις χώρες το προλεταριάτο βασανίζεται από μια βαθιά ανησυχία. Κατά εκατομμύρια οι μάζες ξανά και ξανά κινούνται προς το δρόμο της επαναστατικής εξέγερσης, μα κάθε φορά εμποδίζονται από τον ίδιο τους το συντηρητικό γραφειοκρατικό μηχανισμό.

Το ισπανικό προλεταριάτο έκανε μιά σειρά από ηρωικές προσπάθειες από τον Απρίλη του 1931 να πάρει την εξουσία στα χέρια του και να μπει επικεφαλής των τυχών της κοινωνίας. Ωστόσο τα κόμματά του (σοσιαλδημοκράτες, σταλινικοί, αναρχικοί, POUMιστές)-καθένα με τον τρόπο του- ενεργήσαν σα φρένο και έτσι προετοίμασαν το θρίαμβο του Φράνκο.

Στη Γαλλία, το μεγάλο κύμα των απεργιών με καταλήψεις εργοστασίων, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια του Ιούνη του 1936, αποκάλυψε την πραγματική διάθεση του προλε ταριάτου να ανατρέψει το καπιταλιστικό σύστημα. Ωστόσο οι καθοδηγητικές οργανώσεις (σοσιαλιστές, σταλινικοί, συνδικαλιστές) κάτω από την ετικέτα του Λαϊκού Μετώπου πέτυχαν να καναλιζάρουν και να αναχαιτίσουν, τουλάχιστον προσωρινά, το επαναστατικό ρεύμα.

Το χωρίς προηγούμενο κύμα απεργιών με καταλήψεις εργοστασίων και η εκπληκτικά γρήγορη ανάπτυξη του συνδικαλισμού των εργατών βιομηχανίας στις Ενωμένες Πολιτείες (C.Ι.Ο.: Συνέδριο Βιομηχανικών Οργανώσεων) είναι η πιό αδιαφιλονίκητη έκφραση της ενστικτώδους προσπάθειας των Αμερικανών εργατών να υψωθούν στο επίπεδο των καθηκόντων που τους βάζει η ιστορία. Μα και δω επίσης οι καθοδηγητικές πολιτικές οργανώσεις μαζί και το νεοδημιουργημένο Σ.Β.Ο., κάνουν ό,τι μπορούν για να συγκρατήσουν και να παραλύσουν την επαναστατική πίεση των μαζών.

Το οριστικό πέρασμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς στο πλευρό του αστικού καθεστώτος, ο κυνικός αντεπαναστατικός της ρο λος σ’ όλο τον κόσμο, ιδιαίτερα στην Ισπανία, τη Γαλλία, τις Ενωμένες Πολιτείες και άλλες “δημοκρατικές” χώρες, έφεραν εξαιρετικές συμπληρωματικές δυσκολίες για το παγκόσμιο προλεταριάτο. Κάτω από τη σημαία της Οχτωβριανής Επανάστασης η συμφιωλιτική πολιτική που ασκείται από το “Λαϊκό Μέτωπο” καταδικάζει την εργαζόμενη τάξη σε αδυναμία και ανοίγει το δρόμο για το φασισμό.

“Λαϊκά Μέτωπα” από τη μια μεριά φασισμός από την άλλη: αυτά είναι τα τελευταία πολιτικά καταφύγια του ιμπεριαλισμού στην πάλη του ενάντια στην προλεταριακή επανάσταση. Από την ιστορική ωστόσο άποψη και τα δύο αυτά καταφύγια είναι προσωρινές διέξοδοι. Η παρακμή του καπιταλισμού συνεχίζεται κάτω από το σήμα του φρυγιανού σκούφου στη Γαλλία όπως και κάτω από το σήμα της σβάστικας στη Γερμανία. Τίποτε άλλο έξω από το γκρέμισμα της μπουρζουαζίας δεν μπορεί να ανοίξει μια διέξοδο.

O προσανατολισμός των μαζών καθορίζεται πρώτα από τις αντικειμενικές συνθήκες του παρακμασμένου καπιταλισμού και ύστερα από την προδοτική πολιτική των παλιών εργατικών οργανώσεων. Από τους παράγοντες αυτούς ο πρώτος, φυσικά, είναι ο αποφασιστικός: οι νόμοι της ιστορίας είναι ισχυρότεροι από το γραφειοκρατικό μηχανισμό. Ανεξάρτητα από τη διαφορά ανάμεσα στις μεθόδους των σοσιαλπροδοτών αρχίζοντας από την “κοινωνική” νομοθεσία του Μπλουμ και φτάνοντας ως τις δικαστικές σκηνοθεσίες του Στάλιν δε θα μπορέσουν αυτοί ποτέ να πετύχουν το τσάκισμα της επαναστατικής θέλησης του προλεταριάτου.

Όσο περνάει ο καιρός, οι απελπισμένες τους προσπάθειες να γυρίσουν προς τα πίσω τον τροχό της ιστορίας θα αποδεικνύουν ολοένα και καθαρότερα στις μάζες ότι η κρίση της προλεταριακής ηγεσίας, έχοντας καταντήσει κρίση του ανθρώπινου πολιτισμού, μπορεί να λυθεί μονάχα από την 4η Διεθνή.

ΤΟ ΜΙΝΙΜΟΥΜ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Το στρατηγικό καθήκον για την επερχόμενη περίοδο -μια προεπαναστατική περίοδο ζύμωσης προπαγάνδας και οργάνωσης- συνίσταται στην υπερνίκηση της αντίφασης ανάμεσα στην ωριμότητα των αντικειμενικών επαναστατικών συνθηκών και στην ανωριμότητα του προλεταριάτου και της ηγεσίας του (στη σύγχυση και την απογοήτευση της παλιάς γενιάς, την απειρία της νέας). Είναι ανάγκη να βοηθήσουμε τις μάζες μέσα στην πορεία της καθημερινής πάλης να βρουν γέφυρα ανάμεσα στις σημερινές διεκδικήσεις και στο σοσιαλιστικό πρόγραμμα της επανάστασης. Η γέφυρα αυτή θά ‘πρεπε να περιλαμβάνει ένα σύστημα μεταβατικών διεκδικήσεων, που να ξεκινούν από τις σημερινές συνθήκες και από τη σημερινή συνείδηση των πλατιών στρωμάτων της εργατικής τάξης, και να οδηγούν αμετάτρεπτα στο μοναδικό τελικό σκοπό: την κατάκτηση της εξουσίας από το προλεταριάτο.

Η σοσιαλδημοκρατία της κλασικής περιόδου, δρώντας σε μία εποχή προοδευτικού καπιταλισμού, είχε χωρίσει το πρόγραμμά της σε δυο μέρη, το ένα ανεξάρτητο από το άλλο: το μίνιμουμ πρόγραμμα, που περιοριζόταν σε μεταρρυθμίσεις μέσα στα πλαίσια της αστικής κοινωνίας, και το μάξιμουμ πρόγραμμα, που υποσχόταν την αντικατάσταση του καπιταλισμού από το σοσιαλισμό στο απροσδιόριστο μέλλον. Ανάμεσα στο μίνιμουμ και στο μάξιμουμ πρόγραμμα δεν υπήρχε καμιά γέφυρα. Και πραγματικά η σοσιαλδημοκρατία δεν είχε καθόλου ανάγκη από μια τέτοια γέφυρα μια και η λέξη σοσιαλισμός χρησιμοποιούνταν μονάχα γιά τις γιορτινές αγορεύσεις.

Η Κομμουνιστική Διεθνής ξεκίνησε για να ακολουθήσει το μονοπάτι της σοσιαλδημοκρατίας στην εποχή του καταρρέοντος καπιταλισμού, όταν, γενικά, δε μπορεί να γίνει διόλου συζήτηση για συστηματικές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και για την ύψωση του επιπέδου της ζωής των μαζών, όταν κάθε σοβαρή διεκδήκηση της μικροαστικής τάξης ξεπερνά τα όρια των καπιταλιστικών σχέσεων ιδιοκτησίας και του αστικού κράτους.

Το στρατηγικό καθήκον της 4ης Διεθνούς δε βρίσκεται στη μεταρρύθμιση του καπιταλισμού αλλά στην ανατροπή του. Ο πολιτικός της σκοπός είναι: η κατάληψη της εξουσίας από το προλεταριάτο με σκοπό την απαλλοτρίωση της μπουρζουαζίας. Ωστόσο η πραγματοποίηση του στρατηγικού αυτού καθήκοντος δεν είναι νοητή χωρίς την πιο μεγάλη προσοχή σε όλα, ακόμα και στα μικρά και τα μερικά ζητήματα της τακτικής.

Όλα τα τμήματα του προλεταριάτου, όλα τα στρώματά του, τα επαγγέλματα και οι ομάδες του θα πρέπει να τραβηχτούν μέσα στην επαναστατική κίνηση. Η σημερινή εποχή διακρίνεται όχι από το ότι απαλλάσσει το επαναστατικό κόμμα από την καθημερινή δουλειά, αλλά γιατί του επιτρεπει να την πραγματοποιήσει σε αδιάλυτη σύνδεση με τα ουσιαστικό καθήκοντα της επανάστασης.

Η 4η Διεθνής δεν παραμερίζει σαν άχρηστο το πρόγραμμα των παλιών “μίνιμουμ” διεκδικήσεων, στο βαθμό που αυτές τουλάχιστον έχουν διατηρήσει ένα μέρος από τη ζωτική τους σημασία. Ακούραστα, υπερασπίζει τα δημοκρατικά δικαιώματα και τις κοινωνικές κατακτήσεις των εργατών. Πραγματοποιεί όμως, αυτή την καθημερινή δουλειά μέσα στα πλαίσια μιας ορθής, επίκαιρης, δηλαδή επαναστατικής προοπτικής. Στο μέτρο που οι παλιές μερικές “μίνιμουμ” διεκδικήσεις των μαζών έρχονται σε σύγκρουση με τις καταστροφικές και αποσυνθετικές τάσεις του καταρρέοντος καπιταλισμού -κι αυτό συμβαίνει σε κάθε βήμα- η 4η Διεθνής προβάλλει ένα σύστημα μεταβατικών διεκδικήσεων, που η ουσία τους βρίσκεται στο γεγονός ότι πάντα ολοένα και πιό ανοιχτά και πιο αποφασιστικά αυτές στρέφονται ενάντια στην ίδια τη βάση του αστικού καθεστώτος. Το παλιό “μίνιμουμ πρόγραμμα” το αντικαθιστά το μεταβατικό πρόγραμμα που έχει για σκοπό του τη συστηματική κινητοποίηση των μαζών για την προλεταριακή επανάσταση.

ΚΙΝΗΤΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΜΙΣΘΩΝ ΚΑΙ ΚΙΝΗΤΗ ΚΛΙΜΑΚΑ ΩΡΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Κάτω από τις συνθήκες του καπιταλισμού που αποσυντίθεται, οι μάζες συνεχίζουν να ζουν τη μίζερη ζωή του καταπιεζόμενου που απειλείται τώρα περισσότερο από κάθε αλλη εποχή από τον κίνδυνο να ριχτεί στο βάραθρο της εξαθλίωσης. Πρέπει να υπερασπιστούν τη μπουκιά τους, το ψωμί, αν δε μπορούν να τη μεγαλώσουν η να τη βελτιώσουν. Δεν είναι ούτε ανάγκη ούτε η ευκαιρία να απαριθμήσουμε εδώ τις ξεχωριστές αυτές μερικές διεκδικήσει που συνεχώς προκύπτουν από τις συγκεκριμένες περιπτώσεις εθνικές, τοπικές, επαγγελματικές. Δυο όμως βασικά οικονομικά μαρτύρια, στα οποία συνοψίζεται ο αναπτυσσόμενος παραλογισμός του καπιταλιστικού καθεστώτος, η ανεργία και οι υψηλές τιμές, απαιτούν γενικευμένα συνθήματα και μεθόδους πάλης.

Η 4η Διεθνής κηρύσσει αδιάλλακτο πόλεμο ενάντια στην πολιτική των καπιταλιστών που σ’ ένα μεγάλο μέρος, όπως και η πολιτική των πραχτόρων τους των ρεφορμιστών, αποβλέπει να ρίξει πάνω στις πλάτες των εργαζομένων όλο το φορτίο του μιλιταρισμού, της κρίσης, της αποδιοργάνωσης του νομισματικού συστήματος, καθώς και όλες τις άλλες μάστιγες που ξεπηδούν από τη θανάσιμη αγωνία του καπιταλισμού. Η 4η Διεθνής ζητά δουλειά και καλές συνθήκες ζωής γιά όλους.

Ούτε ο νομισματικός πληθωρισμός ούτε η σταθεροποίηση μπορούν να χρησιμεύσουν σαν συνθήματα για το προλεταριάτο, γιατί δεν είναι παρά οι δύοό άκρες του ίδιου ραβδιού. Ενάντια στην αλματική ύψωση των τιμών, που με την προσέγγιση του πολέμου θα παίρνει ένα ολοένα και περισσσότερο αχαλίνωτο χαρακτήρα, μονάχα με το σύνθημα της κινητής κλίμακας των μισθών μπορεί κανείς να παλέψει. Αυτό σημαίνει πως τα συλλογικά συμβόλαια θα πρέπει να εξασφαλίζουν μια αυτόματη ύψωση των μισθών ανάλογα με την αύξηση των τιμών των ειδών κατανάλωσης.

Κάτω από την απειλή της ίδιας του της αποσύνθεσης, το προλεταριάτο δε μπορεί να επιτρέψει τη μετατροπή ενός ολοένα αυξανόμενου τμήματος των εργατών σε χρόνια άνεργους παρίες που ζούν από τα αποφάγια μιας κοινωνίας που διαλύεται. Το δικαίωμα στη δουλειά είναι το μοναδικό σοβαρό δικαίωμα πού ‘χει απομείνει στους εργάτες μέσα σε μια κοινωνία που στηρίζεται στην εκμετάλλευση. Το δικαίωμα αυτό τούς το αφαιρούν σήμερα σε κάθε βήμα. Ενάντια στην ανεργία, τόσο την “οργανική” όσο και τη “συγκυριακή”, είναι καιρός πια να τραβήξει κανείς μπροστά με το σύνθημα των δημοσίων έργων, με το σύνθημα της κινητής κλίμακας των ωρών δουλειάς. Τα εργατικά συνδικάτα και οι άλλες μαζικές οργανώσεις θά Υιρεπε να συνενώσουν τους εργαζόμενους και τους άνεργους στην αλληλεγγύη της αμοιβαίας ευθύνης. Πάνω σ’ αυτή τη βάση όλη η δουλειά που υπάρχει πρέπει να μοιραστεί σ’ όλους τους εργάτες με ανάλογο καθορισμό της έκτασης της εργάσιμης βδομάδας. Το κατά μέσον όρο μεροκάματο κάθε εργάτη μένει το ίδιο όπως ήταν και με την παλιά εργάσιμη βδομάδα. Τα μεροκάματα, με ένα αυστηρά εξασφαλισμένο μίνιμουμ, θα ‘πρεπε να ακολουθούν την κίνηση των τιμών. Είναι αδύνατο να δεχτεί κανείς οποιοδήποτε άλλο πρόγραμμα για τη σημερινή καταστροφική περίοδο.

Οι κάτοχοι της ιδιοκτησίας και οι δικηγόροι τους θα αποδείξουν το “απραγματοποίητο” αυτών των απαιτήσεων. Μικρότεροι και ιδιαίτερα κατεστραμμένοι καπιταλιστές, έξω από τ’ άλλα θα παραπέμψουν και στα λογιστικά τους βιβλία. Οι εργάτες αποκρούουν κατηγορηματικά τέτοια συμπεράσματα και τέτοιες παραπομπές. Το πρόβλημα αυτό δεν είναι πρόβλημα “κανονικής” σύγκρουσης ανάμεσα σε αντίθετα υλικά συμφέροντα αλλά πρόβλημα περιφρούρησης του προλεταριάτου από τον ξεπεσμό, την ηθική αποσύνθεση και την καταστροφή. Το ζήτημα αυτό είναι ένα ζήτημα ζωής ή θανάτου για τη μοναδική δημιουργική και προοδευτική τάξη, και γι’ αυτό ακριβώς το λόγο μια εγγύηση γιά το μέλλον της ανθρωπότητας. Αν ο καπιταλισμός είναι ανίκανος να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις που αναπόφευκτα αναπηδούν από την αθλιότητα που γεννάει ο ίδιος, τότε ας χαθεί. Το “πραγματοποιήσιμο” ή “απραγματοποίητο” είναι στην προκειμένη περίπτωση ζήτημα συσχετισμού των δυνάμεων, που μπορεί να λυθεί μονάχα με την πάλη. Δια μέσου αυτής της πάλης, ανεξάρτητα ποιές μπορεί να είναι οι άμεσες πρακτικές της επιτυχίας, οι εργάτες θα φτάσουν κατά τον καλύτερο τρόπο να καταλάβουν την ανάγκη της κατάργησης της καπιταλιστικής σκλαβιάς.

ΤΑ ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

Στην πάλη για τις μερικές και τις μεταβατικές διεκδικήσεις, οι εργάτες έχουν τώρα περισσότερο από κάθε άλλη φορά ανάγκη από μαζικές οργανώσεις και κυρίως από συνδικάτα. Η ισχυρή ανάπτυξη του συνδικαλισμού στη Γαλλία και στις Ενωμένες Πολιτείες είναι η καλύτερη αναίρεση των κηρυγμάτων εκείνων των υπεραριστερών δογματικών που διακήρυτταν πως τα συνδικάτα “έχουν ξεπεράσει πια τη χρησιμότητά τους”.

Ο Μπολσεβίκος Λενινιστής στέκεται στην πρώτη γραμμή των επάλξεων σε κάθε είδους αγώνες, ακόμη και σε κείνους που αναφέρονται στα πιο μέτρια υλικά συμφέροντα ή δημοκρατικά δικαιώματα των εργαζομένων. Παίρνει ενεργητικά μέρος στα μαζικά συνδικάτα με το σκοπό να τα ενισχύσει και να εξυψώσει το μαχητικό τους πνεύμα. Παλεύει αδιάλλακτα ενάντια σε κάθε προσπάθεια υποταγής των συνδικάτων στο αστικό κράτος, δεσίματος του προλεταριάτου σε “υποχρεωτικές διαιτησίες” και ενάντια σε κάθε άλλη μορφή πολιτικής κηδεμονίας – όχι μόνο φασιστικής αλλά επίσης και “δημοκρατικής”. Μονο στη βάση μιας τέτοιας εργασίας μέσα στα συνδικάτα είναι δυνατός ένας πετυχημένος αγώνας ενάντια στους ρεφορμιστές, μαζί και κείνους που ανήκουν στη σταλινική γραφειοκρατία. Οι σεχταριστικές προσπάθειες για το σχηματισμό ή τη διατήρηση μικρών “επαναστατικών” συνδικάτων, σα μια δεύτερη έκδοση κόμματος, σημαίνουν στην πραγματικότητα, την απάρνηση του αγώνα για την ηγεσία μέσα στην εργατική τάξη. Είναι ανάγκη να διατυπώσουμε αυτό το σταθερό κανόνα: η αυτοαπομόνωση από τα μαζικά συνδικάτα, ένα είδος δηλαδή συνθηκολόγησης που ισοδυναμεί με προδοσία της επανάστασης, είναι ασυμβίβαστη με την ιδιότητα του οπαδού της 4ης Διεθνούς.

Σύγχρονα, η 4η Διεθνής απορρίπτει και καταδικάζει αποφασιστικά το συνδικαλιστικό φετιχισμό που εξίσου χαρακτηρίζει τους τρείντγιουνιονιστές και τους συνδικαλιστές.

α) Τα συνδικάτα, και από το σκοπό που εκπληρώνουν και από τη σύνθεσή τους και από τον τρόπο της στρατολογίας των μελών τους, δεν προσφέρουν και δε μπορούν να προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο επαναστατικό πρόγραμμα. Επομένως δε μπορούν να αντικαταστήσουν το κόμμα. Η δημιουργία εθνικών επαναστατικών κομμάτων, τμημάτων της 4ης Διεθνούς, είναι το κεντρικό καθήκον μέσα στη μεταβατική περίοδο.

β) Τα συνδικάτα, ακόμα και τα πιο γερά, δεν αγκαλιάζουν περισσότερο από τα 20-25% των εργαζομένων όπου και υπερισχύουν τα πιο ειδικευμένα και τα πιο καλοπληρωνόμενα στρώματα. Η περισσότερο καταπιεζόμενη πλειονότητα της εργατικής τάξης σέρνεται μονάχα επεισοδιακά στον αγώνα κατά τη διάρκεια μιας περιόδου εξαιρετικών κινητοποιήσεων μέσα στο εργατικό κίνημα. Σε τέτοιες στιγμές είναι ανάγκη να δημιουργήσει κανείς ειδικές μορφές οργάνωσης που να αγκαλιάζουν το σύνολο της μάζας που παλεύει: απεργιακές επιτροπές, επιτροπές εργοστασίων και τελικά Σοβιέτ.

γ) Σαν οργανώσεις που εκφράζουν τα ανώτερα στρώματα του προλεταριάτου, τα συνδικάτα, όπως αποδείχτηκε από όλη την περασμένη ιστορική πείρα, μαζί και την τελευταία πείρα των αναρχοσυνδικαλιστικών οργανώσεων της Ισπανίας, ανέπτυξαν ισχυρές τάσεις συμβιβασμού με το αστικό δημοκρατικό καθεστώς. Σε περιόδους οξείας ταξικής πάλης οι διευθυντικοί μηχανισμοί των συνδικάτων αποβλέπουν να κυριαρχήσουν πάνω στο κίνημα των μαζών για να το κάνουν ακίνδυνο. Αυτό που έχει ήδη συμβεί, κατά τη διάρκεια της περιόδου των απλών απεργιών, ειδικά γίνεται στην περίπτωση των μαζικών απεργιών με κατάληψη εργοστασίων που κλονίζουν την αρχή της αστικής ιδιοκτησίας. Σε εποχές πολέμου ή επανάστασης, όταν η μπουρζουαζία περνά εξαιρετικά δύσκολες στιγμές, οι ηγέτες των συνδικάτων γίνονται συνήθως αστοί υπουργοί.

Τα τμήματα επομένως της 4ης Διεθνούς θα πρέπει πάντα να προσπαθούν όχι μόνο να ανανεώνουν το μηχανισμό των συνδικάτων, τολμηρά και αποφασιστικά στις κρίσιμες στιγμές, βάζοντας στη θέση των παλιών ρουτινιασμένων υπαλλήλων και καριερι στων νέα αγωνιστικά στοιχεία, αλλά και να δημιουργούν σ’ όλες τις δυνατές περιπτώσεις ανεξάρτητες μαχητικές οργανώσεις που ανταποκρίνονται ολοένα και περισσότερο στα προβλήματα της πάλης των μαζών ενάντια στην αστική κοινωνία, και να μη σταματούν, αν αυτό είναι αναγκαίο, ακόμα και μπροστά στο ζήτημα της άμεσης ρήξης με το συντηρητικό μηχανισμό των συνδικάτων. Αν είναι εγκληματικό να γυρίζει κανείς την πλάτη του στις μαζικές οργανώσεις για να ενισχύει σεχταριστικά επινοήματα, δεν είναι λιγότερο εγκληματικό το να ανέχεται παθητικά την υποταγή του επαναστατικού κινήματος των μαζών στον έλεγχο των ανοιχτά αντιδραστικών ή μασκαρεμένων συντηρητικών (“προοδευτικών”) γραφειοκρατικών κλικών. Τα συνδικάτα δεν είναι σκοπός αυτά καθευατά. Είναι απλώς μέσα, στο δρόμο που οδηγεί στην προλεταριακή επανάσταση.

ΟΙ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ

Μέσα στη μεταβατική περίοδο το εργατικό κίνημα δεν έχει κανονικό και ισορροπημένο χαρακτήρα αλλά πυρετικό και εκρηκτι κό.Τόσο τα συνθήματα όσο και οι οργανωτικές μορφές θα πρέπει να υποτάσσονται στη δοσμένη κατάσταση του κινήματος. Προσεκτικοί απέναντι σε μια ρουτινιάρικη αντιμετώπιση της κατάστασης, σαν απέναντι σε χολέρα, η ηγεσία θα πρέπει να ανταποκρίνεται με ευαισθησία στην πρωτοβουλία των μαζών.

Οι απεργίες με κατάληψη των εργοστασίων, το τελευταίο φαινόμενο αυτού του είδους της πρωτοβουλίας, ξεπερνούν τα ορια της “νόμιμης” καπιταλιστικής διαδικασίας. Ανεξάρτητα από τις διεκδικήσεις των απεργών, η προσωρινή κατάληψη των εργοστασίων είναι ένα χαστούκι στο είδωλο της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας. Κάθε τέτοια απεργία βάζει με πρακτικό τρόπο το ερώτημα ποιός είναι αφέντης στο εργοστάσιο: ο καπιταλιστής ή οι εργάτες;

Αν η απεργία με κατάληψη εργοστασίων βάζει αυτό το ερώτημα επεισοδιακά, η εργοστασιακή επιτροπή του δίνει οργανωμένη έκφραση. Βγαλμένη απ’όλσυς εκείνους που δουλεύουν στο εργοστάσιο, η εργοστασιακή επιτροπή δημιουργεί αμέσως ένα αντίβαρο στη θέληση της διεύθυνσης.

Στη ρεφορμιστική επίκριση των εργοδοτών των λεγόμενων οικονομικών μοναρχών τύπου σαν τον Φορντ, σε αντιδιαστολή με τους “καλούς”, “δημοκρατικούς” εκμεταλλευτές, αντιτάσσουμε το σύνθημα των εργοστασιακών επιτροπών σαν κέντρων πάλης ενάντια και στους δυο: τους πρώτους και τους δεύτερους.

Οι γραφειοκράτες των συνδικάτων, σύμφωνα με τη γενική τους στάση, θα αντιδράσουν στη δημιουργία εργοστασιακών επιτροπών, όπως αντιδρούν σε κάθε τολμηρό βήμα που γίνεται στο δρόμο της κινητοποίησης των μαζών.

Ωστόσο, όσο πιο πλατύτερη είναι η ορμή του κινήματος, τόσο ευκολότερο θα είναι το σπάσιμο αυτής της αντίστασης. Όπου οι εργάτες της επιχείρησης είναι όλοι τους συνδικαλισμένοι, ήδη από τα “ειρηνικά” χρόνια, η επιτροπή τυπικά θα συμπέσει με το συνηθισμένο όργανο του συνδικάτου, θα του ανανεώσει όμως τη σύνθεση και θα του διευρύνει τις λειτουργίες. Η πρωταρχική ωστόσο σημασία της επιτροπής βρίσκεται στο γεγονός ότι μετατρέπεται σε ηγετικό επιτελείο για κείνα τα εργατικά στρώματα που το συνδικάτο είναι ανίκανο συνήθως να κινήσει σε δράση. Και ακριβώς απ’ αυτά τα πιο καταπιεζόμενα στρώματα, θα βγουν και τα αποσπάσματα της επανάστασης με τη μεγαλύτερη αυτοθυσία.

Από τη στιγμή που κάνει την εμφάνισή της η επιτροπή, μια αληθινή δυαδική εξουσία εγκαθιδρύεται μέσα στο εργοστάσιο. Από την ίδια της την ουσία, αντιπροσωπεύει τη μεταβατική κατάσταση, γιατί κλείνει μέσα της δύο ασυμφιλίωτα καθεστώτα: το καπιταλιστικό καθεστώς και το προλεταριακό καθεστώς. Η βασική σημασία των εργοστασιακών επιτροπών βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι ανοίγουν τις πόρτες, αν όχι σε μια άμεσα επαναστατική, τουλάχιστον σε μια προεπαναστατική περίοδο ανάμεσα στο αστικό και στο προλεταριακό καθεστώς. Το ότι η προπαγάνδα του συνθήματος των εργοστασιακών επιτροπών δεν είναι ούτε πρόωρη ούτε τεχνητή, αποδεικνύεται πλέρια από τα κύματα των καταλήψεων των εργοστασίων που απλώνονται στις διάφορες χώρες. Νέα κύματα αυτού του τύπου θα’ναι αναπόφευκτα στο άμεσο μέλλον. Χρειάζεται ν’ αρχίσουμε μια καμπάνια για εργοστασιακές επιτροπές έγκαιρα για να μη μας βρει απροετοίμαστους η κατάσταση.

ΤΟ “ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΜΥΣΤΙΚΟ” ΚΑΙ Ο ΕΡΓΑΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

Ο φιλελεύθερος καπιταλισμός, βασισμένος στο συναγωνισμό και στο ελεύθερο εμπόριο, ανήκει ολοκληρωτικά στο παρελθόν. Ο διάδοχός του, ο μονοπωλιακός καπιταλισμός, όχι μόνο δεν ελαττώνει την αναρχία της αγοράς, αλλά αντίθετα, τηςδίνει ένα ιδιαίτερα σπασμωδικό χαρακτήρα. Η αναγκη του “ελέγχου” της οικονομίας, της κρατικής “καθοδήγησης” της βιομηχανίας και του “σχεδίου”, αναγνωρίζεται σήμερα τουλάχιστον στα λόγια από όλες τις αστικές και μικροαστικές τάσεις από τη φασιστική ως τη σοσιαλδημοκρατική. Για τους φασίστες, είναι κυρίως ένα ζήτημα “σχεδιασμένης” καταλήστευσης του λαού για στρατιωτικούς σκοπούς. Οι σοσιαλδημοκράτες ετοιμάζονται να αδειάσουν τον ωκεανό της αναρχίας με το κουτάλι του γραφειοκρατικού “σχεδιασμού”. Μηχανικοί και καθηγητές γράφουν άρθρα για την “τεχνοκρατία”. Στα δειλά “ρυθμιστικά” πειράματα τους, οι δημοκρατικές κυβερνήσεις σκοντάφτουν στο ακατανίκητο σαμποτάζ του μεγάλου κεφαλαίου.

Η πραγματική σχέση που υπάρχει ανάμεσα στους εκμεταλλευτές και στους δημοκρατικούς “ελεγκτές” χαρακτηρίζεται κατά τον καλύτερο τρόπο από το γεγονός ότι οι κύριοι “μεταρρυθμιστές” σταματούν ξαφνικά με ευλαβικό τρόμο μπροστά στο κατώφλι των τραστ με τα βιομηχανικά και εμπορικά “μυστικά” τους. Εδώ η αρχή της “μη ανάμιξης”στις επιχειρήσεις κυριαρχεί. Οι λογαριασμοί ανάμεσα στο ατομικό κεφάλαιο και στην κοινωνία παραμένουν μυστικό του καπιταλιστή: δεν είναι υπόθεση της κοινωνίας. Η δικαιολογία που δίνουν για την αρχή του εμπορικού “μυστικού” είναι φαινομενικά όπως και στην εποχή του φιλελεύθερου καπιταλισμού, ο ελεύθερος “συναγωνισμός”. Στην πραγματικότητα, τα τραστ δεν κρατάνε μυστικά μεταξύ τους. Τα εμπορικά μυστικά, στη σημερινή εποχή, είναι ένα μέρος μιας διαρκούς συνωμοσίας του μονοπωλιακού καπιταλισμού ενάντια στα συμφέροντα της κοινωνίας. Τα σχέδια περιορισμού της δεσποτίας των “οικονομικών μοναρχών” θα εξακολουθήσουν να είναι παθητικές φάρσες όσο οι ατομικοί ιδιοκτήτες των κοινωνικών μέσων της παραγωγής μπορούν να κρύβουν από τους παραγωγούς και τους καταναλωτές τις μηχανορραφίες της εκμετάλλευσης, της ληστείας και της απάτης. Η κατάργηση του “εμπορικού μυστικού” είναι το πρώτο βήμα για ένα πραγματικό έλεγχο της βιομηχανίας.

Οι εργάτες, όχι λιγότερο από τους καπιταλιστές,έχουν το δικαίωμα να ξέρουν τα “μυστικά” του εργοστασίου, του τραστ, ολόκληρου του κλάδου της βιομηχανίας, της εθνικής οικονομίας σαν συνόλου. Πριν απ’ όλα και πρωταρχικά οι τράπεζες, η βαρειά βιομηχανία και οι συγκεντρωμένες μεταφορές, πρέπει να μπουν κάτω από τον εξεταστικό φακό.

Οι κατοπινοί σκοποί του εργατικού ελέγχου θα ‘ναι να εξηγήσουν το δούναι και λαβείν της κοινωνίας, αρχίζοντας από τις ατομικές επιχειρήσεις· να καθορίσουν την πραγματική μερίδα που καταβροχθίζει ο ατομικός καπιταλιστής και όλοι οι εκμεταλλευτές παρμένοι συνολικά, να εκθέσουν τις παρασκηνιακές κομπίνες και απάτες των τραπεζών και των τραστ τέλος, να αποκαλύψουν σ’ όλα τα μέλη της κοινωνίας αυτή την παράλογη σπατάλη της ανθρωπινής δουλειάς που είναι αποτέλεσμα της καπιταλιστικής αναρχίας και της ωμής επιδίωξης του κέρδους. Κανείς αξιωματούχος του αστικού κράτους δεν είναι σε θέση να βγάλει πέρα αυτή τη δουλειά, με όση εξουσία κι αν θελήσει κανείς να τον προικίσει. Ολος ο κόσμος στάθηκε μάρτυρας της αδυναμίας του προέδρου Ρούσβελτ και του πρωθυπουργού Μπλουμ απέναντι στη συνωμοσία των “εξήντα” ή των “διακοσίων” οικογενειών των αντίστοιχων εθνών τους. Για να τσακιστεί η αντίσταση των εκμεταλλευτών, είναι αναγκαία η πίεση του προλεταριάτου. Μονάχα οι εργοστασιακές επιτροπές μπορούνε να πραγματοποι ήσουνε ένα αληθινό έλεγχο της παραγωγής, παίρνοντας κοντά τους σαν συμβούλους και όχι σαν “τεχνοκράτες” ειδικούς ειλικρινά αφοσιωμένους στο λαό, λογιστές, στατιστικούς, μηχανικούς, επιστήμονες κλπ.

Ιδιαίτερα ο αγώνας ενάντια στην ανεργία δεν είναι νοητός χω ρίςτην απαίτηση για μια πλατιά και τολμηρή οργάνωση των δημοσίων έργων. Τα δημόσια όμως έργα μπορεί νάχουν διαρκή και προοδευτική σημασία, για την κοινωνία όπως και για τους ίδιους τους ανέργους, μόνο όταν αποτελούν μέρος ενός γενικού σχεδίου, επεξεργασμένου για να καλύψει ένα σημαντικό αριθμό από χρόνια. Μέσα στα πλαίσια αυτού του σχεδίου οι εργάτες θάπρεπε να ζητήσουν, σαν ένα ζήτημα δημόσιας ωφέλειας, το ξανάρχισμα της δουλειάς στις ατομικές επιχειρήσεις που κλείσανε με αφορμή την κρίση. Τον εργατικό έλεγχο σε τέτοιες περιπτώσεις θα τον αντικαθιστούσε η άμεση διεύθυνση των εργατών.

Η επεξεργασία ακόμα και του πιο στοιχειώδους οικονομικού σχεδίου – από τη σκοπιά των εκμεταλλευομένων και όχι των εκμεταλλευτών είναι αδύνατη χωρίς τον εργατικό έλεγχο, δηλαδή χωρίς να τρυπώσει το μάτι των εργατών μέσα σ’ όλες τις φανερές και κρυφές πηγές της καπιταλιστικής οικονομίας. Επιτροπές αντιπροσωπευτικές ατομικών επιχειρήσεων θα συνέρχονται σε συνδιασκέψεις για να βγάλουν αντίστοιχες επιτροπές των τραστ, ολόκληρων κλάδων βιομηχανίας, οικονομικών περιοχών και, τελικά, της εθνικής βιομηχανίας σαν συνόλου. Έτσι ο εργατικός έλεγχος γίνεται ένα σχολείο σχεδιασμένης οικονομίας. Στη βάση της πείρας του ελέγχου το προλεταριάτο θα προπαρασκευαστεί για την άμεση διεύθυνση της εθνικοποιημε νης οικονομίας όταν η ώρα για το ενδεχόμενο αυτό θάρθει.

Στους καπιταλιστές εκείνους, κυρίως από τα κατώτερα και μεσαία στρώματα, που από δική τους θέληση μερικές φορές προσφέρονται να ανοίξουν τα βιβλία τους μπροστά στους εργάτες για να αποδείξουν συνήθως την ανάγκη για χαμηλότερα μεροκάματα οι εργάτες απαντάνε πως δεν ενδιαφέρονται για τη λογιστική των ατομικών περιπτώσεων χρεωκοπίας ή μισοχρεωκο πίας αλλά για τη λογιστική όλων των εκμεταλλευτών σα συνόλου. Οι εργάτες δε μπορούν και δε θέλουν να προσαρμόσουν το επίπεδο των όρων της ζωής τους στις απαιτήσεις των ατομικών καππαλιστών που είναι και οι ίδιοι θύματα του καθεστώτος τους. Ο σκοπός είναι να αναδιοργανωθεί ολόκληρο το σύστημα της παραγωγής και της διανομής πάνω σε μια πιο αξιοπρεπή και αποδοτική βάση. Αν η κατάργηση του εμπορικού μυστικού είναι η αναγκαία προϋπόθεση για τον εργατικό έλεγχο, τότε ο έλεγχος είναι το πρώτο βήμα στο δρόμο για τη σοσιαλιστική καθοδήγηση της οικονομίας.

ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΩΝ

Το σοσιαλιστικό πρόγραμμα της απαλλοτρίωσης, δηλαδή της πολιτικής ανατροπής της κεφαλαιοκρατίας και της κατάργησης της οικονομικής της κυριαρχίας, σε καμμία περίπτωση δε θάπρε πε μέσα στη σημερινή μεταβατική περίοδο να μας εμποδίσει να προτάξουμε, όταν η περίπτωση μας το εξασφαλίζει, το αίτημα της απαλλοτρίωσης διαφόρων βασικών κλάδων της βιομηχανίας, ζωτικής σημασίας για την εθνική ύπαρξη, ή των πιο παρασιτικών ομάδων της μπουρζουαζίας.

Ετσι, σ’ απάντηση στις παθητικές ιερεμιάδες των κυρίων δημοκρατών για τη διχτατορία των “60 οικογενειών” στις Ενωμένες Πολιτείες και των “200 οικογενειών” στη Γαλλία, αντιτάσσουμε το αίτημα της απαλλοτρίωσης αυτών των 60 ή 200 φεουδαρχικών καπιταλιστών.

Κατά τον ίδιο ακριβώς τρόπο ζητάμε την απαλλοτρίωση των εταιρειών που έχουν τα μονοπώλια των πολεμικών βιομηχανιών, των σιδηροδρόμων, των πιο σοβαρών πηγών πρώτων υλών κλπ.

Η διαφορά ανάμεσα στα αιτήματα αυτά και στο ηλίθιο ρεφορμιστικό σύνθημα της “εθνικοποίησης” βρίσκεται στο εξής:

1. αποκρούουμε την αποζημίωση·
2. κάνουμε τις μάζες προσεκτικές απέναντι στη δημαγωγία των Λαικομετωπικών που μιλώντας με την άκρη των χειλιών τους για την εθνικοποίηση μένουν στην πραγματικότητα πράχτορες του κεφαλαίου·
3. καλούμε τις μάζες να υπολογίζουν μονάχα πάνω στη δική τους επαναστατική δύναμη·
4. συνδέουμε το ζήτημα της απαλλοτρίωσης με το ζήτημα της κατάληψης της εξουσίας από τους εργάτες και τους αγρότες.

Η ανάγκη να ρίξουμε το σύνθημα της απαλλοτρίωσης στην καθημερινή ζύμωση, με μερική μορφή, και όχι μόνο προπαγανδιστικά, με τη γενική του μορφή, υπαγορεύεται από το γεγονός ότι οι διάφοροι βιομηχανικοί κλάδοι βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα εξέλιξης, κατέχουν μια διαφορετική θέση στη ζωή της κοινωνίας και περνούν μέσα από διαφορετικά στάδια ταξικής πάλης. Μονάχα μια γενική επαναστατική κινητοποίηση του προλεταριάτου μπορεί να βάλει την πλέρια απαλλοτρίωση της μπουρζουα ζίας στην ημερήσια διάταξη. Ο σκοπός των μεταβατικών διεκδικήσεων είναι να προετοιμάσει το προλεταριάτο για να λύσει αυτό το πρόβλημα.

Η ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΗ ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΚΑΙ Η ΚΡΑΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Ο ιμπεριαλισμός σημαίνει την κυριαρχία του χρηματιστικού κεφαλαίου. Πλάι στα κονσόρτσιουμ και τα τραστ, και πολύ συχνά πάνω απ’αυτά, οι τράπεζες συγκεντρώνουν στα χέρια τους την πραγματική διοίκηση της οικονομίας. Μέσα στη διάρθρωσή τους οι τράπεζες αντανακλούν, με συγκεντρωτική μορφή, όλη τη δομή του σύγχρονου καπιταλισμού: συνδυάζουν τις τάσεις του μονοπωλίου με της τάσεις της αναρχίας. Αυτές οργανώνουν τα θαύματα της τεχνολογίας, των γιγάντιων επιχειρήσεων, των κολο σιαίων τραστ. Επίσης όμως οργανώνουν την ακρίβεια της ζωής, τις κρίσεις και την ανεργία. Είναι αδύνατο να γίνει ένα σοβαρό βήμα προς στα εμπρός στην πόλη ενάντια στο μονοπωλιακό δεσποτισμό και την καπιταλιστική αναρχία -που αλληλοσυμπληρώνονται στο καταστρεπτικό έργο τους- αν παραμείνουν οι μοχλοί της διοίκησης των τραπεζών στα χέρια των μεγάλων χρηματιστών.

Με σκοπό να δημιουργηθεί ενιαίο σύστημα επενδύσεων και πιστώσεων, σύμψωνα μ’ένα ορθολογικό σχέδιο που ανταποκρίνεται στα συμφέροντα ολού του λαού, πρέπει να ενοποιηθούν όλες οι τράπεζες σ ένα μοναδικό εθνικό ίδρυμα. Μόνον η απαλλοτρίωση των ιδιωτικών τραπεζών και η συγκέντρωση όλου του πιστωτικού συστήματος στα χέρια του κράτους θα του προμηθεύσουν τα αναγκαία πραγματικά μέσα, δηλαδή τους υλικούς πόρους -και όχι απλώς τους πλασματικούς και γραφειοκρατικούς- για την οικονομική σχεδιοποίηση.

Η απαλλοτρίωση των τραπεζών δε σημαίνει, σε καμιά περίπτωση, την απαλλοτρίωση των μικρών τραπεζικών καταθέσεων. Αντίθετα, για τους μικροκαταθέτες η ενιαία κρατική τράπεζα μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκότερους όρους από τις ιδιωτικές τράπεζες. Με τον ίδιο τρόπο, μόνον η Κρατική Τράπεζα μπορεί να δημιουργήσει για τους χωρικούς, τους βιοτέχνες και τους μικρέ μπορους, προνομιούχους, δηλαδή φθηνούς όρους πίστωσης. Ακόμα σημαντικότερο όμως είναι ότι έτσι ολόκληρη η οικονομία προπάντων και κυρίως η βαρειά βιομηχανία και οι μεταφορές δι ευθυνομενη από ένα ενιαίο οικονομικό γενικό επιτελείο, εξυπηρετεί τα ζωτικά συμφέροντα των εργατών και όλων των άλλων εργαζομένων.

Ωστόσο η κρατικοποίηση των τραπεζών μπορεί να δώσει αυτά τα ευνοϊκά αποτελέσματα μόνο αν η ίδια η κρατική εξουσία περάσει ολότελα από τα χέρια των εκμεταλλευτών στα χέρια των εργαζομένων.

ΟI ΑΠΕΡΓΙΑΚΕΣ ΦΡΟΥΡΕΣ – ΟΙ ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΤΟΑΜΥΝΑΣ – Η ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΟΦΥΛΑΚΗ – Ο ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΤΟΥ

Οι απεργίες με κατάληψη εργοστασίων αποτελούνε μια σοβαρή προειδοποίηση από μέρους των μαζών που απευθύνεται όχι μονάχα στη μπουρζουαζία αλλά επίσης και στις εργατικές οργανώσεις, και στην 4η Διεθνή μαζί. Στα 1919-20 οι Ιταλοί εργάτες με δική τους πρωτοβουλία καταλάβανε τα εργοστάσια ειδοποιώντας μ’ αυτό τον τρόπο τους “ηγέτες” τους, πως έφτασε η κοινωνική επανάσταση. Οι “ηγέτες” δε δώσανε καμία προσοχή. Το αποτέλεσμα ήταν πως νίκησε ο φασισμός.

Οι απεργίες με κατάληψη εργοστασίων δεν έχουν ακόμα τη σημασία της κατάληψης των εργοστασίων σύμφωνα με το Ιταλικό υπόδειγμα. Αποτελούν όμως ένα αποφασιστικό βήμα προς τέτοιου είδους καταλήψεις. Η σημερινή κρίση μπορεί να οξύνει τον ταξικό αγώνα στο έπακρο και να φέρει σιμότερα τη στιγμή της λύσης. Αυτό όμως δε σημαίνει διόλου πως μια επαναστατική κατάσταση έρχεται μονομιάς. Στην πραγματικότητα η προσέγγι σή της γίνεται φανερή από μια συνεχή σειρά σπασμών.Ένας απ’ αυτούς είναι και το κύμα των απεργιών με κατάληψη εργοστασίων. Το πρόβλημα που μπαίνει μπροστά στα τμήματα της 4ης Διεθνούς είναι να βοηθήσουν την προλεταριακή πρωτοπορία να κατανοήσει το γενικό χαρακτήρα και το ρυθμό της εποχής μας και να κάνουν έγκαιρα καρποφόρο τον αγώνα των μαζών με ολοένα και πιο πολύ πάντοτε αποφασιστικά και μαχητικά οργανωτικά μέτρα.

Η όξυνση της πάλης του προλεταριάτου σημαίνει την όξυνση των μεθόδων της αντεπίθεσης από μέρους του κεφαλαίου. Νέα απεργιακά κύματα από απεργίες με καταλήψεις εργοστασίων μπορούν να προκαλέσουν, και χωρίς αμφιβολία θα προκαλέσουν αποφασιστικά αντίμετρα απομέρους της μπουρζουαζίας. Η προπαρασκευαστική δουλειά έχει μπεί κιόλας μπροστά από μυστικά επιτελεία των μεγάλων τραστ. Αλοίμονο στις επαναστατικές οργανώσεις, αλοίμονο στο προλεταριάτο αν βρεθούνε πάλι απροετοίμαστοι!

Η μπουρζουαζία πουθενά δεν ικανοποιείται με μάνη την επίσημη αστυνομία και τον τακτικό στρατό. Στις Ενωμένες πολιτείες, ακόμα και στα “ειρηνικά” χρόνια, διατηρεί στρατικοποιημένατμήματα από απεργοσπάστες και ιδιωτικά εξοπλισμένους αλήτες στα εργοστάσια. Σ’αυτούς πρέπει να προστεθούνε και οι διάφορες ομάδες των αμερικάνων ναζί. Η γαλλική μπουρζουαζία, στην πρώτη προσέγγιση του κινδύνου, κινητοποίησε μισονόμιμα και παράνομα φασιστικά αποσπάσματα, καθώς και τέτοια που υπάρχουν στο στρατό. Μόλις η πίεση των άγγλων εργατών ξανάγινε ισχυρότερη, αμέσως οι φασιστικές συμμορίες διπλασιάστηκαν, τριπλασιάστηκαν,δεκαπλασιάστηκαν, για να τα βγάλουν πέρα σε αιματηρές επιθέσεις ενάντια στους εργάτες. Η μπουρζουαζία έχει ακριβέστατη επίγνωση ότι στη σημερινή εποχή ο ταξικός αγώνας τείνει να μετατραπεί σε εμφύλιο πόλεμο. Τα παραδείγματα της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Αυστρίας, της Ισπανίας και άλλων χωρών έμαθαν πολύ περισσότερα πράγματα στους μεγιστάνες και στους λακέδες του κεφαλαίου παρά στους επίσημους ηγέτες του προλεταριάτου.

Οι πολιτικοί της 2ης και της 3ης Διεθνούς, καθώς και οι γραφειοκράτες των συνδικάτων, συνειδητά κλείνουν τα μάτια μπροστά στον ιδιωτικό στρατό της μπουρζουαζίας, αλλιώς δε θα διατηρούσαν τη συμμαχία μαζί της ούτε για 24 ώρες. Οι ρεφορμιστές συστηματικά φυτεύουν μέσα στο μυαλό των εργατών την ιδέα πως η ιερότητα της δημοκρατίας εξασφαλίζεται πολύ καλύτερα όταν η μπουρζουαζία είναι αρματωμένη ως τα δόντια και οι εργάτες είναι άοπλοι.

Το καθήκον της 4ης Διεθνούς είναι να θέσει τέρμα σε μια τέτοια δουλική πολιτική μια για πάντα. Οι μικροαστοί δημοκράτες μαζί και οι σοσιαλδημοκράτες, οι σταλινικοί και οι αναρχικοί τόσο περισσότερο κραυγάζουνε για την πάλη ενάντια στο φασισμό όσο περισσότερο άνανδρα συνθηκολογούν στην πραγματικότητα απέναντι του. Μονάχα εξοπλισμένα αποσπάσματα εργατών, που νιώθουνε πίσω τους την υποστήριξη από δεκάδες εκατομμύρια εργαζόμενους, μπορούν με επιτυχία να τα βγάλουν πέρα ενάντια οτις φασιστικές συμμορίες. Ο αγώνας ενάντια στο φασισμό δεν αρχίζει από το φιλελεύθερο δημοσιογραφικό γραφείο, αλλά από το εργοστάσιο και τελειώνει στο δρόμο. Απεργοσπάστες και ιδιωτικοί οπλοφόροι στα εργοστάσια αποτελούνε το βασικό πυρήνα του φασιστικού στρατού. Οι απεργιακές φρουρές αποτελούνε το βασικό πυρήνα του προλεταριακού στρατού. Αυτή είναι η αφετηρία μας. Σε σύνδεση με κάθε απεργία και με κάθε εκδήλωση στους δρόμους, είναι επιτακτικό να προπαγανδίζουμε την ανάγκη της δημιουργίας εργατικών ομάδων αυτοάμυνας. Είναι ανάγκη να αναγράψουμε αυτό το σύνθημα στο πρόγραμμα της επαναστατικής πτέρυγας των συνδικάτων. Είναι επιτακτικό, παντού όπου μπορούμε, ξεκινώντας από τις ομάδες νέων,να οργανώσουμε ομάδες αυτοάμυνας, να τις εκπαιδεύσουμε και να τις συνηθίσουμε στη χρήση των όπλων.

Μια νέα άνοδος του κινήματος των μαζών θα ‘δινε την ευκαιρία όχι μόνο για την αύξηση του αριθμού αυτών των μονάδων, αλλά και για τη συνένωση τους κατά συνοικίες, πόλεις και περιοχές. Είναι ευκαιρία να δώσουμε οργανωμένη έκφραση στο ενεργητικό μίσος των εργατών ενάντια στους απεργοσπάστες και ενάντια στις συμμορίες των γκάγκστερς και των φασιστών. Είναι ανάγκη να βάλουμε μπροστά το σύνθημα της εργατικής πολιτοφυλακής, σαν τη μόνη σοβαρή εγγύηση για το απαραβίαστο των οργανώσεων, των συγκεντρώσεων και του τύπου της εργατικής τάξης.

Μονάχα με τέτοια συστηματική, επίμονη, ακούραστη και τολμηρή προπαγανδιστική και οργανωτική δουλειά, πάνω στη βάση της πείρας των ίδιων των μαζών, είναι δυνατό να ξεριζώσουμε από τη συνείδησή τους τις παραδόσεις της υποταχτικότητας και της παθητικότητας” να εκπαιδεύσουμε αποσπάσματα από ηρωικούς μαχητές, ικανούς να δώσουνε ένα παράδειγμα σ’ όλους τους εργαζόμενους· να επιβάλλουμε μια σειρά από ταχτικές ήττες στα εξοπλισμένα καθάρματα της αντεπανόστασης να εξυψώσουμε την αυτοπεποίθηση των εκμεταλλευομένων και τωνκαταπιεζομένων να ξεσκεπάσουμε το φασισμό στα μάτια των μικροαστών και να ανοίξουμε το δρόμο για την κατάχτηση της εξουσίας από το προλεταριάτο.

Σώματα “ενόπλων” είναι ο προσδιορισμός πού έδωσε ο Ένγκελς στο κρότος. Ο εξοπλισμός του προλεταριάτου είναι ένα απαραίτητο συστατικό στοιχείο του ανώνα του για την απελευθέρωση. Οταν το προλεταριάτο το θελήσει, θα βρει το δρόμο και τα μέσα για τον εξοπλισμό.Και σ’ αυτό το πεδίο επίσης η καθοδήγηση, πέφτει φυσικά στα τμήματα της 4ης Διεθνούς.

Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΩΝ

Ο  σύντροφος στη μάχη και το αντίστοιχο των εργατών στην ύπαιθρο είναι το αγροτικό προλεταριάτο. Αποτελούν δυο κομμάτια μιας και της ίδιας τάξης. Τα συμφέροντά τους είναι αξεχώρι στα.Το πρόγραμμα των μεταβατικών διεκδικήσεων των βιομηχανικών εργατών, με μικρές αλλαγές είναι όμοιο με το πρόγραμμα του αγροτικού προλεταριάτου.

Οι χωρικοί (ιδιοκτήτες γης) αντιπροσωπεύουν μια άλλη τάξη: είναι η μικροαστική τάξη του χωριού. Η μικροαστική τάξη αποτελείται από διάφορα στρώματα: από το μικροπρολεταριάτο ως τα εκμεταλλευτικά στοιχεία. Σύμφωνα μ’ αυτά το πολιτικό καθήκον του βιομηχανικού προλεταριάτου είναι να μεταφέρει την ταξική πάλη στην ύπαιθρο. Μόνο έτσι θα γίνει ικανό να ξεχωρίσει τους συμμάχους του και τους εχθρούς του.

Οι ιδιομορφίες των εθνικών εξελίξεων σε κάθε χώρα βρίσκυυνε την πιο παράξενη έκφραση τους στην κατάσταση των χωρικών και ως ένα σημείο της μικροαστικής τάξης των πόλεων (βιοτέχνες και καταστηματάρχες). Οι τάξεις αυτές, ανεξάρτητα από την αριθμητική τους δύναμη, ουσιαστικά αντιπροσωπεύουν απομεινάρια από προκαππαλιστικές μορφές της παραγωγής. Τα τμήματα της 4ης Διεθνούς πρέπει να επεξεργαστούν με όλη τη δυνατή ακρίβεια ένα προγράμμα μεταβατικών διεκδικήσεων για τους χωρικούς (ιδιοκτήτες γης) και τη μικροαστική τάξη των πο λεων προσαρμοσμένο στις συνθήκες κάθε χώρας. Οι προχωρημένοι εργάτες πρέπει να μάθουν να δίνουν καθαρές και συγκεκριμένες απαντήσεις στα ζητήματα που τους βάζουνε μπροστά οι μελλοντικοί τους σύμμαχοι.

Ο  χωρικός παραμένοντας ένας “ανεξάρτητος” μικροπαραγωγός, έχει ανάγκη από φτηνή πίστωση, αγροτικές μηχανές και λιπάσματα σε προσιτές τιμές, από ευνοϊκούς όρους μεταφοράς κι από μια ευσυνείδητη οργάνωση της αγοράς για τα αγροτικά προϊόντα του. Μα οιτράπεζες, τατραστ, οι έμποροιτον γδέρνου νε απ’ όλες τις μεριές. Μονάχα οι ίδιοι οι χωρικοί με τη βοήθεια των εργατών μπορούνε να βάλουνε χαλινό σ’ αυτή την καταλήστευση. Επιτροπές βγαλμένες από φτωχούς αγροκτηματίες πρέπει να κάνουν την εμφάνισή τους στην εθνική σκηνή και σε στενή σύνδεση με εργατικές επιτροπές και επιτροπές τραπεζικών υπαλλήλων να πάρουνε στα χέρια τους τον έλεγχο τών μεταφορών, της πίστωσης και των εμπορικών πράξεων που έχουνε σχέση με την αγροτική οικονομία.

Με ψεύτικη επίκληση στο ζήτημα των “υπερβολικών” απαιτήσεων των εργατών, η μεγάλη μπουρζουαζία μετατρέπει επιδέξια το πρόβλημα των τιμών των εμπορευμάτων σε σφήνα ανάμεσα στους εργάτες και τους χωρικούς, ανάμεσα στους εργάτες και τη μικροαστική τάξη των πόλεων. Ο χωρικός, ο βιοτέχνης, ο μι κρέμπορος, δε μπορεί να ζητήσουν,όπως κάνουν ο βιομηχανικός εργάτης, και ο δημόσιος και ιδιωτικός υπάλληλος, αύξηση στους μισθούς τους που να ανταποκρίνεται στην ύψωση των τιμών. Ο επίσημος αγώνας της κυβέρνησης ενάντια στις υψηλές τιμές είναι μια εξαπάτηση των μαζών. Οι χωρικοί όμως, οι βιοτέχνες, οι μικρέμποροι, με την ιδιότητα τους σαν καταναλωτές, μπορούν να επέμβουν σην πολιτική του καθορισμού των τιμών πλάιπλάι με τους εργάτες. Στα καπιταλιστικά κλαψουρίσματα για το κόστος της παραγωγής, της μεταφοράς και το εμπορικό, οι καταναλωτές απαντούν: “Δείξτε μας τα βιβλία σας. Ζητάμε έλεγχο πανω στον καθορισμό των τιμών”. Τα όργανα του ελεγχου αυτου θα είναι οι επιτροπές για τις τιμές συγκροτημένες από αντιπροσώπους από τα εργοστάσια, τα συνδικάτα, τις κοπερατίβες, τις οργανώσεις των χωρικών, το “λαουτζίκο” των πόλεων, τις νοικοκυρές κλπ.. Μ’ αυτόν τον τρόπο, οι εργάτες θα είναι σε θέση να αποκαλύψουν πως η πραγματική αιτία για τις ψηλές τιμές δεν είναι τα ψηλά μεροκάματα και οι μισθοί, αλλά τα υπερβολικά κέρδη των καπιταλιστών και τα υπέρμετρα έξοδα της καπιταλιστικής αναρχίας.

Το πρόγραμμα της εθνικοποίησης της γης και της κολλεχτιβοποίησης της γεωργίας πρέπει να σχεδιαστεί έτσι που από την ίδια του τη βάση να αποκλείει τη δυνατότητα της απαλλοτρίωσης των μικροκαλλιεργητών και την αναγκαστική τους κολλεχτιβο ποίηση. Ο χωρικός θα μείνει ο ιδιοχτήτης του κομματιού της γής πούχει, όσο διάστημα το πιστεύει ο ίδιος αναγκαίο. Για ν’ αποκαταστήσουμε το πρόγραμμα του σοσιαλισμού στα μάτια του χωρικού , είναι ανάγκη να αποκαλύψουμε χωρίς οίκτο τις σταλινικές μέθοδες κολεχτιβοποίησης, που υπαγορεύτηκαν όχι από τα συμφέροντα των χωρικών ή των εργατών αλλά από τα συμφέροντα της γραφειοκρατίας.

Η απαλλοτρίωση των απαλλοτριωτών δε πρέπει όμοια να σημαίνει τη βίαιη δήμευση της ιδιοχτησίας των βιοτεχνών και των μικρεμπόρων. Αντίθετα, ο εργατικός έλεγχος πάνω στις τράπεζες και τα τραστ ακόμα περισσότερο η εθνικσποίησή τους μπορεί να δημιουργήσει για τη μικροαστική τάξη των πόλεων ασύγκριτα περισσότερο ευνοϊκούς όρους πίστωσης, αγοράς και πώλησης από ότι είναι δυνατό κάτω από την απεριόριστη κυριαρχία των μονοπωλίων. Η εξάρτηση από το ιδιωτικό κεφάλαιο, θα αντικατασταθεί από την εξάρτηση από το κράτος, που θα δίνει τόσο περισσότερο ηροσοχή στις ανάγκες των μικρών συνεργατών του και υπαλλήλων του όσο περισσότερο οι ίδιοι εργαζόμενοι θα κρατάνε στα χέρια τους τον έλεγχο του κράτους.

Η πρακτική συμμετοχή των εκμεταλλευομένων καλλιεργητών στον έλεγχο των διάφορων πεδίων της οικονομίας θα τους επιτρέψει ν’ αποφασίζουν μόνοι τους εαν και κατά πόσο θα ‘ναι ωφέλιμο γι’ αυτούς να προχωρήαουνε στην κολλεχτιβιστική καλλιέργεια της γης σε ποιο χρόνο και σε ποια κλίμακα. Οι βιομηχανικοί εργάτες πρέπει να θεωρήσουνε τον εαυτό τους υποχρεωμένο να βοηθήσει με κάθε συνεργασία τους χωρικούς στο πέρασμα αυτού του δρόμου: με τα συνδικάτα, τις εργοστασιακές επιτροπές, και ιδιαίτερα μάλιστα με την εργατοαγροτική κυβέρνηση.

Η συμμαχία που προτείνει το προλεταριάτο, όχι στις “μεσαίες τάξεις” γενικά, αλλά στα εκμεταλλευόμενα στρώματα της μικρα στικής τάξης της πόλης και της υπαίθρου, ενάντια σ’ όλους τους εκμεταλλευτές, μαζί και σε κείνους από τις “μεσαίες τάξεις”, μπορεί να βασιστεί όχι πάνω στον καταναγκασμό αλλά μονάχα πάνω στην ελεύθερη συγκατάθεση που θα βασίζεται σ’ ένα ειδικό “σύμφωνο”. Το “σύμφωνο” αυτό είναι το πρόγραμμα των μεταβατικών διεκδικήσεων, που εκούσια γίνεται δεκτό και από τα δύο μέρη.

Η ΠΑΛΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ

Όλη η παγκόσμια κατάσταση, επομένως και η εσωτερική πολιτική ζωή κάθε χώρας, σκεπάζονται από την απειλή του παγκόσμιου πολέμου. Η επικείμενη καταστροφή ταράζει κιόλας με βίαιους κυματισμούς ανησυχίας τις πιο πλατιές μάζες της ανθρωπότητας.

Η 2η Διεθνής επαναλαμβάνει την άτιμη πολιτική της του 1914 με ολοένα μεγαλύτερη σιγουριά, αφού σήμερα το πρώτο βιολί στο σωβινισμό το παίζει η Κομμουνιστική Διεθνής. Μόλις ο κίνδυνος του πολέμου πήρε μια συγκεκριμένη μορφή, οι σταλινικοί, ξεπερνώντας κατά πολύ τους αστούς και τους μικροαστούς πατσιφι στές, γίνανε οι θορυβώδεις υπέρμαχοι της λεγόμενης “εθνικής άμυνας”. Η επαναστατική πάλη ενάντια στον πόλεμο πέφτει έτσι αποκλειστικά πάνω στους ώμους της 4ης Διεθνούς.

Η πολιτική των μπολσεβίκων – λενινιστών σχετικά μ’ αυτό το ζήτημα, διατυπωμένη στις θέσεις της Διεθνούς Γοαμματείας (Ο πόλεμος και η 4η Διεθνής”, 1934) διατηρεί όλη την αξία της σήμερα. Στην κατοπινή περίοδο η επιτυχία ενός επαναστατικού κόμματος θα εξαρτηθεί προπάντων από την πολιτική του στο ζήτημα του πολέμου. Η σωστή πολιτική απαρτίζεται από δύο στοιχεία: από την αδιάλλαχτη στάση απέναντι στον ιμπεριαλισμό και τους πολέμους του, και από την ικανότητα να βασίσουμε το πρόγραμ μά μας στην πείρα των ίδιων των μαζών.

Στο ζήτημα του πολέμου, περισσότερο από κάθε άλλο ζήτημα, η μπουρζουαζία και οι πράχτορές της εξαπατούν το λαό με αφηρημένες έννοιες, γενικές φόρμουλες, κούφια φρασεολογία: “ουδετερότητα”, “συλλογική ασφάλεια”, “εξοπλισμός για την υπεράσπιση της ειρήνης”, “εθνική άμυνα”, “πάλη ενάντια στο φασισμό” κλπ. Όλες αυτές οι φόρμουλες συνοψίζονται τελικά στο ότι το ζήτημα του πολέμου, δηλαδή η τύχη των λαών πρέπει να μείνει στα χέρια των ιμπεριαλιστών, των κυβερνήσεών τους, της διπλωματίας τους, των στρατιωτικών γενικών επιτελείων τους, με όλες τις μηχανορραφίες του και τις συνομωσίες τους ενάντια στους λαούς.

Η 4η Διεθνής αποκρούει με αγανάχτηση όλες αυτές τις αφηρημένες έννοιες, που παίζουνε τον ίδιο ρόλο τόσο στο δημοκρατικό όσο και στο φασιστικό στρατόπεδο: “τιμή”, “αίμα”, “ράτσα”. Αλλά η αγανάχτηση μόνο δε φτάνει. Χρειάζεται να βοηθήσουμε τις μάζες με την επαλήθευση κριτηρίων, συνθημάτων και διεκδικήσεων, να διακρίνουν τη συγκεκριμένη ουσία αυτών των απατηλών αφηρημένων εννοιών.

“Αφοπλισμός;” -Μα όλο το ζήτημα είναι ποιός θα αφοπλίσει ποιόν. Ο μόνος αφοπλισμός που μπορεί ν’ αποτρέψει ή να τερμα τίΓει τον πόλεμο, είναι ο αφοπλισμός της μπουρζουαζίας από τοις εργάτες. Μα για να αφοπλίσουνε τη μπουρζουαζία οι εργάτες, πρέπει να εξοπλιστούν οι ίδιοι.

“Ουδετερότητα;” -Μα το προλεταριάτο κάθε άλλο παρά μπορεί νάναι ουδέτερο στο πόλεμο ανάμεσα στην Ιαπωνία και στην Κίνα ή σ’ένα πόλεμο ανάμεσα στη Γερμανία και στην ΕΣΣΔ. “Τότε αυτό που εννοούμε είναι υπεράσπιση της Κίνας και της ΕΣΣΔ;” Βέβαια! Οχι όμως από μέρους των ιμπεριαλιστών που θα στραγγαλίσουν και τις δύο, την Κίνα και την ΕΣΣΔ.

“Υπεράσπιση της πατρίδας;” -Μα, μ’ αυτήν την αφηρημένη έκφραση, η μπουρζουαζία εννοεί την υπεράσπιση των κερδών της και της ληστείας της. Είμαστε έτοιμοι να υπερασπίσουμε την πατρίδα από τους ξένους καπιταλιστές αν πρώτα δέσουμε χειροπόδαρα τους δικούς μας (καπιταλιστές) και τους εμποδίσουμε να επιτεθούν ενάντια στις ξενες πατρίδες· αν οι εργάτες και αγρότες της χώρας μας γίνουν οι πραγματικοί της αφέντες· αν ο πλούτος της χώρας περάσει από τα χέρια της ασήμαντης μειοψηφίας στα χέρια του λαού αν ο στρατός γίνει όπλο των εκμεταλλευομένων αντί νάναι όπλο των εκμεταλλευτών.

Είναι ανάγκη να μετασχηματίσουμε αυτές τις βασικές ιδέες σε πιο συγκεκριμένες και πιο μερικές, ανάλογα με την πορεία των γεγονότων και τον προσανατολισμό της σκέψης των μαζών. Συμπληρωματικά, είναι ανάγκη να κάνουμε ενα αυστηρό διαχωρισμό ανάμεσα στον πατσιφισμό του διπλωμάτη, του καθηγητή, του δημοσιογράφου και στον πατσιφισμό του μαραγκού, του αγροτικού εργάτη και της καθαρίστριας. Στην πρώτη περίπτωση ο πατσιφισμός είναι το κάλυμα του ιμπεριαλισμού. Στη δεύτερη είναι η συγχυσμένη έκφραση δυσπιστίας απέναντι στον ιμπεριαλισμό.

Όταν ο φτωχός αγρότης ή ο εργάτης μιλάνε για υπεράσπιση της πατρίδας, εννούνε την υπεράσπιση του σπιτιού τους, της φαμίλιας τους και άλλων τέτοιων οικογενειών από την εισβολή, τις μπόμπες και τα ασφυξιογόνα. Ο καπιταλιστής και ο δημοσιογράφος του με την υπεράσπιση της πατρίδας εννοούνε την κατάχτηση αποικιών και αγορών, τη ληστρική αύξηση της “εθνικής” μερίδας από το παγκόσμιο εισόδημα. Ο αστικός πατσιφισμός και πατριωτισμός είναι διαποτισμένος από την απάτη. Στον πατσιφισμό,ακόμα και στον πατριωτισμό, των καταπιεζόμενων υπάρχουν στοιχεία που αντανακλούν, από τη μία μεριά, το μίσος ενάντια στον καταστρεπτικό πόλεμο και, από την άλλη μεριά, την προσκόλληση σ’ αυτό που πιστεύουν πως είναι δικό τους αγαθό στοιχεία που πρέπει να ξέρουμε πως να χειριστούμε για να βγάλουμε τα αναγκαία συμπεράσματα. Πρέπει να ξέρουμε να αντιτάσσουμε εχθρικά την μία στην άλλη, αυτές τις δύο μορφές πα τσιφισμού και πατριωτισμού. Έχοντας αυτές τις απόψεις σαν αφετηρία της, η 4η Διεθνής υποστηρίζει κάθε, ακόμα και ανεπαρκή, διεκδίκηση, αν μπορεί μ αυτή να τραβήξει τις μάζες ως ένα βαθμό σε μια ενεργητική πολιτική, να ξυπνήσει την κριτική τους σκέψη, να δυναμώσει τον έλεγχό τους πάνω στις μηχανορραφίες της μπουρζουαζίας.

Από την άποψη αυτή, το αμερικάνικο μας τμήμα, π.χ., υποστηρίζει κριτικά την πρόταση για τη διενέργεια δημοψηφίσματος στο ζήτημα της κήρυξης του πολέμου. Είναι ευνόητο πως καμμιά δημοκρατική μεταρρύθμιση από μόνη της δε μπορεί να εμποδίσει εκείνους που κυβερνάνε να προκαλέσουνε τον πόλεμο όταν το θελήσουν. Είναι ανάγκη να προβούμε σε μια ανοιχτή προειδοποίηση πάνω σ’ αυτό το ζήτημα. Οποιες κι αν είναι όμως οι αυταπάτες των μαζών για το προτεινόμενο δημοψήφισμα, υποστήριξη του από μέρους τους αντικαθρεπτίζει τη δυσπιστία που νοιώθουν οι εργάτες και οι αγρότες για την αστική κυβέρνηση και το Κογκρέσο. Χωρίς να υποστηρίζουμε και χωρίς να παραβλέπουμε αυταπάτες, είναι ανάγκη να ενισχύουμε με κάθε δυνατό μέσο την προοδευτική δυσπιστία των εκμεταλευόμενων απέναντι στους εκμεταλλευτές.

Όσο περισσότερο απλώνεται η κίνηση για το δημοψήφισμα, τόσο γρηγορότερα οι αστοί πατσιφιστές θα απομακρύνονται απ’ αυτό τόσο πιο πολύ οι προδότες της Κομμουνιστικής Διεθνούς θα εκθέτονται τόσο πιο οξεία θα γίνεται η δυσπιστία των εργαζομένων απέναντι στους ιμπεριαλιστές.

Από αυτή την άποψη, είναι ανάγκη να προβάλολυμε τη διεκδίκηση: εκλογικό δικαίωμα για άνδρες και γυναίκες από την ηλικία των 18 χρονών. Εκείνοι που θα κληθούνε αύριο να πεθάνουν για την πατρίδα θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να ψηφίσουν σήμερα. Η πάλη ενάντια στον πόλεμο πρέπει πρώτα απ’ όλα ν’ αρχίσει με την επαναστατική κινητοποίηση της νεολαίας.

Πρέπει να ριχτεί άπλετο φως στο πρόβλημα του πολέμου από όλες τις γωνιές και πάνω στην πλευρά που θα αντιμετωπίσουνε οι μάζες σε μια δοσμένη στιγμή.

Ο πόλεμος είναι μια γιγάντια εμπορική επιχείρηση ιδιαίτερα για την πολεμική βιομηχανία. Επομένως οι “60 οικογένειες” (στις Ε.Π.Α) είναι πρώτης γραμμής πατριώτες και προβοκάτορες του πολέμου. Ο εργατικός έλεγχος στις πολεμικές βιομηχανίες είναι το πρώτο βήμα στον αγώνα ενάντια στους βιομήχανους του πολέμου.

Στο σύνθημα των ρεφσρμιστών: φόρο στα πολεμικά κέρδη, αντιτάσσουμε τα συνθήματα: δήμευση των πολεμικών κερδών και απαλλοτρίωση των επιχειρηματιών των πολεμικών βιομηχανιών.

Όπου η πολεμική βιομηχανία έχει “εθνικοποιηθεί”, όπως στη Γαλλία, το σύνθημα του εργατικού ελέγχου διατηρεί όλη του την αξία. Το προλεταριάτο έχει τόσο λίγο εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση της μπουρζουαζίας όσο και στον ιδιώτη καπιταλιστή.

• Ούτε έναν άνδρα, ούτε μια δεκάρα για την αστική κυβέρνηση!
• Οχι πρόγραμμα εξοπλισμών αλλά πρόγραμμα χρήσιμων δημόσιων έργων!
• Πλέρια ανεξαρτησία των εργατικών οργανώσεων από τον αστυνομικό μιλιταριστικό έλεγχο!
• Μια για πάντα πρέπει να αποσπάσουμε τη διάθεση της τύχης των λαών από τα χέρια των άπληστων και αδυσώπητων ιμπεριαλιστικών κλικών που μηχανορραψούν πίσω από τις πλάτες των λαών.

Σύμφωνα μ’ αυτά ζητάμε:

• Ολοκληρωτική κατάργηση της μυστικής διπλωματίας! Όλες οι συνθήκες και οι συμφωνίες να γίνονται γνωστές σε όλους τους εργάτες και τους αγρότες!
• Στρατιωτική εκπαίδευση και εξοπλισμός των εργατών και αγροτών κάτω από τον άμεσο έλεγχο επιτροπών εργατών και αγροτών!
• Δημιουργία στρατιωτικών σχολών για την εκπαίδευση αξιωματικών μέσα από τους εργαζόμενους, εκλεγμένων από τις εργατικές οργανώσεις!
• Αντικατάσταση του μόνιμου στρατού από μια λαϊκή πολιτοφυ λακή αναπόσπαστα συνδεμένη με τα εργοστάσια, τα μεταλλεία τα αγροκτήματα κλπ.

* * *

Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος είναι η συνέχιση και ο παροξυσμός της ληστρικής πολπικής της μπουρζουαζίας. Η πάλη του προλεταριάτου ενάντια στον πόλεμο είναι η συνέχιση και ο παροξυσμός της ταξικής του πάλης. Το ξέσπασμα του πολέμου αλλάζει την κατάσταση και εν μέρει τα μέσα της πάλης ανάμεσα στις τάξεις, όχι όμως το σκοπό και τη βασική πορεία.

Η ιμπεριαλιστική μπουρζουαζία κυριαρχεί πάνω στον κόσμο. Στο βασικό του χαρακτήρα ο επερχόμενος πόλεμος θάναι επομένως ένας πόλεμος ιμπεριαλιστικός. Το βασικό περιεχόμενο της πολιτικής του διεθνούς προλεταριάτου θά ‘ναι κατά συνέπεια ένας αγώνας ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τον πόλεμο του. Σ’ αυτό τον αγώνα η βασική αρχή είναι “ο κύριος εχθρός είναι μέσα στην ίδια σου την χώρα”, ή “η ήττα της δικής σου (ιμπεριαλιστικής) κυβέρνησης είναι το μικρότερο κακό”.

Μα δεν είναι όλες οι χώρες του κόσμου ιμπεριαλιστικές. Αντίθετα, οι πιο πολλές τους είναι θύματα του ιμπεριαλισμού. Μερικές από τις αποικιακές ή μισοαποικιακές χώρες θα προσπαθήσουν το δίχως άλλο να χρησιμοποιήσουν πόλεμο για να πετάξουν από πάνω τους το ζυγό της σκλαβισο. Ο πόλεμος που θα κάνουν δε θάναι ιμπεριαλιστικός αλλά απελευθερωτικός. Καθήκον του διεθνούς προλεταριάτου θάναι να βοηθησει τις καταπιεζόμενες χώρες στον πόλεμο τους ενάντια στους καταπιεστές. Το ίδιο καθήκον μπαίνει σχετικά με τη βοήθεια στην ΕΣΣΔ ή σ’ οποιαδήποτε άλλη εργατική κυβέρνηση που μπορεί να δημιουργηθεί πριν από τον πόλεμο ή κατά την διάρκεια του. Η ήττα κάθε ιμπεριαλιστικής κυβέρνησης στην πάλη της ενάντια στο εργατικό κράτος ή σε μια αποικιακή χώρα είναι το μικρότερο κακό.

Οι εργάτες των ιμπεριαλιστικών χωρών ωστόσο δε μπορούν να βοηθήσουν μια αντιιμπεριαλιστική χώρα διαμέσου της κυβέρνη σής ους. ανεξάρτητα από το ποιές μπορεί να είναι οι διπλωματικές κα: στρατιωτικές σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες σε μια δοσμένη στιγμή. Αν σι κυβερνήσεις βρίσκονται σε προσωρινή, και από την ίδια φύση του πράγματος, πολύ λίγο σίγουρη συμμαχία, τότε το προλεταριάτο της ιμπεριαλιστικής χώρας συνεχίζει να παραμένει σε ταξική αντίθεση απέναντι στην ίδια του την κυβέρνηση και υποστηρίζει το μη ιμπεριαλιστή “σύμμαχο” της με τις δικές του μεθόδους, δηλαδή με τις μεθόδους της διεθνικής ταξικής πάλης (ζύμωση όχι μονάχα ενάντια στους εχθρούς αλλά επίσης και ενάντια στους δόλιους συμμάχους του εργατικού κράτους ή της αποικιακής χώρας· μπουκοτάρισμα και απεργίες σε μια περίπτωση· απάρνηση του μπουκσταρίσματος και των απεργών σ’ άλλη, κ.λ.π.).

Υποστηρίζοντας την αποικιακή χώρα ή την ΕΣΣΔ σ’ ένα πόλεμο, το προλεταριάτο δεν τάσσεται στο παραμικρό αλληλέγγυο είτε προς την αστική κυβέρνηση της αποικιακής χώρας είτε προς την θερμιδωριανή γραφειοκρατία της ΕΣΣΔ. Αντίθετα, διατηρεί πλέρια πολιτική ανεξαρτησία τόσο απέναντι στη μια όσο και απέναντι στην άλλη. βοηθώντας ένα δίκαιο και προοδευτικό πόλεμο, το επαναστατικό προλεταριάτο κερδίζει τη συμπάθεια των εργατών στις αποικίες και την ΕΣΣΔ ενισχύει έτσι εκεί το γόητρο και την επιρροή της 4ης Διεθνούς, και αναπτύσσει την ικανότητά της να βοηθήσει στην ανατροπή της αστικής κυβέρνησης στην αποικιακή χώρα και της αντιδραστικής γραφειοκρατίας στην ΕΣΣΔ.

Στις αρχές του πολέμου τα τμήματα της 4ης Διεθνούς θα βρεθουν αναπόφευκτα απομονωμένα: κάθε πόλεμος πετυχαίνει τις εχθρικες μάζες απροετοίμαστες και τις σπρώχνει στο πλευρό του κυβερνητικού μηχανισμού. Οι διεθνιστές θάχουνε να κολυ μπήσουνε ενάντια στο ρέμα. Ωστόσο η ερήμωση και η αθλιότητα που θα φέρει ο καινούργιος πόλεμος, που στους πρώτους μήνες του θα ξεπεράσει κατά πολύ τις ματοβαμμένες φρικαλεότητες του 1914-1918, γρήγορα θα διαλύσει τη σύγχυση. Η δυσαρέσκεια των μαζών και η εξέγερσή τους θ’ αναπτύσσεται αλματωδώς. Τα τμήματα της 4ης Διεθνούς θα βρεθούν επικεφαλής της επαναστατικής πλημμυρίδας. Το πρόγραμμα των μεταβατικώνδιεκδικήσεων θ’ αποχτήσει μια φλέγουσα επικαιρότητα. Το πρόβλημα της κατάληψης της εξουσίας από το προλεταριάτο θα παρουσιαστεί σ’ όλο του το μέγεθος.

* * *

Προτού να εξαντλήσει ή να πνίξει στο αίμα την ανθρωπότητα, ο καπιταλισμός δηλητηριάζει την παγκόσμια ατμόσφαιρα με τους δηλητηριώδεις ατμούς του εθνικού και του φυλετικού μίσους.

Ο αντισημιτισμόςείναι σήμερα ένας από τους πιο κακοήθεις σπασμούς της θανάσιμης αγωνίας του καπιταλισμού.

Η αδιάλλαχτη αποκάλυψη των ριζών των φυλετικών προκαταλήψεων κι όλων των μορφών και των αποχρώσεων της εθνικής ξιπασιάς και του σωβινισμού, και ιδιαίτερα του αντισημιτισμού, πρέπει να αποτελεί στην καθημερινή δουλειά όλων των τμημάτων της 4ης Διεθνούς το κυριότερο στοιχείο της πάλης ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τον πόλεμο. Το βασικό μας σύνθημα παραμένει: “Προλετάριοι όλου του κόσμου, ενωθείτε!”

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΕΡΓΑΤΩΝ - ΧΩΡΙΚΩΝ

Η φόρμουλα της “κυβέρνησης εργατών-αγροτών” για πρώτη φορά έκανε την εμφάνισή της στη ζύμωση των μπολσεβίκων στα 1917 και έγινε οριστικά παραδεκτή ύστερα από την εξέγερση του Οκτώβρη. Σε τελευταία ανάλυση δεν ήταν τίποτα περισσότερο από μια λαϊκή ονομασία της ήδη εγκαθιδρυμένης διχτατορίας του προλεταριάτου. Η σημασία αυτής της ονομασίας προκύπτει κυρίως από το γεγονός ότι υπογράμμιζε την ιδέα της συμμαχίας ανάμεσα στο προλεταριάτο και την αγροτιάπου βρισκόταν στη βάση της σοβιετικής εξουσίας.

Όταν η Κομμουνισική Διεθνής των επιγόνων προσπάθησε να ξαναζωντανέψει τη θαμμένη από την ιστορία φόρμουλα της “δημοκρατικής διχτατορίας του προλεταριάτου και της αγροτιάς”, έδωσε στη φόρμουλα της “εργατοαγροτικής κυβέρνησης” ένα εντελώς διαφορετικό, καθαρά “δημοκρατικό”, δηλαδή αστικό περιεχόμενο, αντιτάσσοντ

άςτην στη δικτατορία του προλεταριάτου. Οι Μπολσεβίκοι – Λενινιστές αποκρούσαμε αποφασιστικά το σύνθημα της “εργατοαγροτικής” κυβέρνησης στην αστικοδημο κρατική του έκδοση. Βεβαιώνανε τότε και βεβαιώνουνε και τώρα πως όταν το προλεταριακό κόμμα αρνιέται να προχωρήσει πέρα από τα αστικοδημοκρατικά όρια, η συμμαχία του με την αγροτιά μετατρέπεται απλά σε μια υποστήριξη του κεφαλαίου, όπως συνέβη στις περιπτώσεις των Μενσεβίκων και των Σοσιαλεπανα στατών στα 1917, και του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας στα 1925-1927, και όπως συμβαίνει τώρα με το “Λαϊκό Μέτωπο” στην Ισπανία, στη Γαλλία και σ’ άλλες χώρες.

Από τον Απρίλη ως το Σεπτέμβρη του 1917 οι Μπολσεβίκοι ζητούσαν από τους Σοσιαλεπαναστάτες και τους Μενσεβίκους να κόψουν τους δεσμούς τους με τη φιλελεύθερη μπουρζουαζία και να πάρουν την εξουσία στα χέρια τους. Κάτω από αυτές τις συνθήκες το Μπολσεβίκικο κόμμα υποσχόταν στους Μενσεβίκους και τους Σοσιαλεπαναστάτες, σαν τους μικροαστούς εκπροσώπους των εργατών και των αγροτών, την επαναστατική βοήθεια ενάντια στη μπουρζουαζία, αρνούμενο ωστόσο κατηγορηματικά είτε να μπει στην κυβέρνηση των Σενσεβίκων και των Σοσιαλεπα ναστατών είτε να αναλάβει οποιαδήποτε πολιτική ευθύνη γι’ αυτή. Αν οι Μενσεβίκοι και οι Σοσιαλεπαναστάτες κόβανε στην πραγματικότητα τους δεσμούς τους με τους Καντέ (φιλελεύθερους) και με τον ξένο ιμπεριαλισμό, τότε μονάχα η “εργατοαγροτική κυβέρνηση”, που θα δημιουργούσαν αυτοί, θα μπορούσε να επιταχύνει και να διευκολύνει την εγκαθίδρυση της διχτατορίας του προλεταριάτου. Ακριβώς όμως γι’ αυτό η ηγεσία της μικροαστικής δημοκρατίας αντιστεκόταν μ’ όλη της τη δύναμη στην εγκαθίδρυση μιας δικής της κυβέρνησης. Η πείρα της Ρωσίας απέδειξε και η πείρα της Ισπανίας και της Γαλλίας επιβεβαίωσε γι’ άλλη μια φορά πως, ακόμα και κάτω από πολύ ευνοϊκές συνθή κες,τα κόμματα της μικροαστικής δημοκρατίας (σοσιαλεπανα στάτες, σοσιαλδημοκράτες, σταλινικοί, αναρχικοί) είναι ανίκανα να δημιουργήσουν μια κυβέρνηση εργατών- αγροτών, δηλαδή μια ανεξάρτητη από τη μπουρζουαζία κυβέρνηση.

Παρόλα αυτά η πρόσκληση των μπολσεβίκων, που απευθυνόταν στους μενσεβίκους και τους σοσιαλεπαναστάτες: “Κόψτε τους δεσμούς σας με τη μπουρζουαζία, πάρτε την εξουσία στα χέρια σας!”, είχε για τις μάζες μια κολοσιαία διαπαιδαγωγητική σημασία. Η επίμονη απροθυμία των μενσεβίκων και των Σοσιαλεπαναστων να πάρουν την εξουσία, που τοσο δραματικά εκφράστηκε στις ημέρες του Ιούλη, τους καταδίκασε οριστικά στη συνείδηση των μαζών και προπαρασκεύασε τη νίκη των Μπολσεβίκων.

Το κεντρικό καθήκον της 4ης Διεθνούς είναι ν’ απελευθερώσει το προλεταριάτο από την παλιά ηγεσία, που ο συ ντηρητισμός της βρίσκεται σε πληρη αντίθεση υε τις καταστροφικές εκρήξεις του του καταρρέοντος καπιταλισμού και αντιπροσωπεύει το κύριο εμπόδιο στην ιστορική πρόοδο. Η κύρια κατηγορία που η 4η Διεθνής διατυπώνει ενάντια στις ιστορικές οργανώσεις του προλεταριάτου είναι πως δε θέλουνε να αποσπαστούν από το πολιτικό μισοπτώμα της μπουρζουαζίας.

Κάτω από αυτές τις συνθήκες η πρόσκληση συστηματικά απευθυνόμενη στην παλιά ηγεσία: “κόψτε τους δεσμούς με τη μπουρζουαζία, πάρτε την εξουσία!” είναι ένα εξαιρετικά σοβαρό όπλο για να αποκαλύψουμε τον προδοτικό χαρακτήρα των κομμάτων και των οργανώσεων της 2ης, της 3ης Διεθνούς και της Διεθνούς του Αμστερνταμ.

Το σύνθημα “εργατοαγροτική κυβέρνηση” έτσι είναι δεκτό από εμάς μόνο με την έννοια που είχε στα 1917 για τους μπολσεβίκους, δηλαδή σαν αντιαστικό και αντικαπιταλιστικο σύνθημα, και σε καμμιά περίπτωση με αυτή τη “δημοκρατική” έννοια που οι επίγονοι του δώσανε έπειτα, μεταβάλλοντάς το, από γέφυρα προς τη σοσιαλιστική επανάσταση, σε κύριο εμπόδιο στο δρόμο της.

Απ’ ολα τα κόμματα και τις οργανώσεις που βασίζονται πάνω στους εργάτες και αγρότες και μιλάνε στ’ ονομά τους, ζητάμε να ξεκόψουν από τη μπουρζουαζία και να μπούν στο δρομο της πάλης για την εργατοαγροτική κυβέρνηση. Σ’ αυτο το δρόμο τους υποσχομαστε πλέρια υποστηριξη ενάντια στην καπιταλιστική αντίδραση. Σύγχρονα αναπυσσουμε ακούραστα τη ζύμωσή μας γύρω από κείνες τις μεταβατικες διεκδικήσεις, που κατά τη γνώμη μας θά πρεπε, να αποτελέσουν το πρόγραμμα της “εργατοαγροτικής κυβέρνησης”.

Είναι δυνατός ο σχηματισμός μιας τέτοιας κυβέρνησης από τις ιστορικές εργατικές οργανώσεις; Η πείρα του παρελθόντος δείχνει, όπως αναφέραμε παραπάνω, πως ένα τέτοιο πράγμα είναι τουλάχιστον εξαιρετικά απίθανο. Ωστόσο, δε μπορεί κανείς κατηγορηματικά να αρνηθεί από τα πριν τη θεωρητική πιθανότητα, κάτω από την επίδραση εντελώς εξαιρετικών συνθηκών (πολε μος, ήττα, οικονομικό κραχ, επαναστατική πίεση των μαζών κλπ), τα μικροαστικά κόμματα, μαζί και το σταλινικό κόμμα να τραβήξουν μακρύτερα από ότι τα ίδια θέλουν στο δρόμο του σπασίματος τωχ’ σχέσεών τους με τη μπουρζουαζία.

Εν πάση περιπτώσει, ένα πράγμα είναι έξω από κάθε αμφισβήτηση: ακόμα κι αν αυτό το εξαιρετικά απίθανο ενδεχόμενο κάποτε και κάπου γίνει πραγματικότητα, και η “εργατοαγροτική κυβέρνηση” με την παραπάνω έννοια εγκαθιδρυθεί πραγματικά, θα αντιπροσωπεύει απλώς ένα σύντομο επεισόδιο στο δρόμο της πραγματικής διχτα9τορίας του προλεταριάτου.

Ωστόσο, δεν υπάρχει ανάγκη να παραδινόμαστε σε υποθέσεις. Η ζύμωση γύρω από το σύνθημα μιας εργατοαγροτικής κυβέρνησης, διατηρεί κάτω απ’ όλες τις συνθήκες μια κολοσιαίσ διαπα^ δαγωγητική αξία. Και όχι τυχαία. Το γενικευμένο αυτό σύνθημα προχωρεί ολοκληρωτικά πάνω στη γραμμή της πολιτικής εξελι ξης της εποχής μας (τη χρεωκοπία και την αποσύνθεση των παλιών αστικών κομμάτων, τη δύση της δημοκρατίας, την ανάπτυξη του φασισμού, την επιταχυνόμενη ώθηση των εργατών προς μια περισσότερο ενεργητική και επιθετική πολιτική). Κάθε μια απο τις μεταβατικές διεκδικήσεις πρέπει επομένως να οδηγεί σ’ ένα και το αυτό πάντα πολιτικό συμπέρασμα: οι εργάτες έχουν ανάγκη να κάψουνε σχέσεις μ’ όλα τα ιστορικά κόμματα της μπουρζουαζίας για να εγκαταστήσουν τη δική τους εξουσία σε στενή σύνδεση με τους αγρότες.

Είναι αδύνατο να προβλέψει κανείς ποιοί θα είναι οι συγκεκριμένοι σταθμοί της επαναστατικής κινητοποίησης των τμήματα της 4ης Διεθνούς θα ‘πρεπε κριτικά να προσανατολίσουν τους εαυτούς τους σε κάθε νέο σταθμό και να προτάξουνε τέτοια συνθήματα που να βοηθήσουν τη προσπάθεια των έργα τών για ανεξάρτητη πολιτική, να βαθύνουν τον ταξικό χαρακτήρα της πολιτικής αυτής, να διαλύσουν τις ρεφορμιστικές καιπατσι φιστικές αυταπάτες, να δυναμώσουν τη σύνδεση της πρωτοπορίας με τις μάζες και να προπαρασκευάσουν την επαναστατική κατάληψη της εξουσίας.

ΣΟΒΙΕΤ

Οι εργοστασιακές επιτροπές, όπως έχουμε κιόλας αναφέρει, είναι στοιχεία δυαδικής εξουσίας μέσα στο εργοστάσιο. Επομένως, η ύπαρξή τους είναι δυνατή μόνο κάτω από συνθήκες αυξανόμενης πίεσης των μαζών. Το ίδιο ισχύει και για τις ειδικές μαζικές συγκεντρώσεις ενάντια στον πόλεμο, για τις επιτροπές για τον καθορισμό των τιμών και όλα τα άλλα νέα κέντρα του κινήματος, που η ίδια τους η εμφάνιση αποτελεί ενδειξη για το γεγονός ότι η ταξική πάλη ξεπέρασε τα όρια των παραδοσιακών οργανώσεων του προλεταριάτου.

Αυτό ωστόσο τα νέα όργανα και τα κέντρα σύντομα θα αρχίσουν να νιώθουν την έλλειψη της συνοχής τους και την ανεπάρ κειά τους. Καμμιά από τις μεταβατικές διεκδικήσεις δεν μπορεί να ικανοποιηθεί ολοκληρωτικά κάτω από τις συνθήκες της διατήρησης του αστικού καθεστώτος. Σύγχρονα το βάθεμα της κοινωνικής κρίσης θα μεγαλώνει όχι μονο τα δεινά των μαζών αλλά και την ανυπομονησία τους, την επιμονή τους και την πιεσή τους. Ολοένα και νέα στρώματα καταπιεζομένων θα σηκώνουν το κεφάλι και θα τραβάνε μπρός στις διεκδικήσεις τους. Εκατομμύρια από κατατυρρανισμένους ανθρώπους του λαού,για τους οποίους οι ρεφορμιστές ηγέτες δε δώσανε ποτέ δεκάρα, θα αρχίσουν να χτυπάνε επίμονα τις πόρτες των εργατικών οργανώσεων. Οι άνεργοι θα προστεθούν στο κίνημα. Οι εργάτες γης, οι κατεστραμμένοι και μισοκατεστραμμένοι αγρότες, οι καταπιεζόμενοι στις πόλεις, οι εργάτριες, οι νοικοκυρές, τα προλεταριοποιημένα στρώματα της διανόησης – όλα αυτά θα ζητάνε ενότητα και ηγεσια.

Πως είναι δυνατό οι διαφορετικές διεκδικήσεις και μορφές πάλης να πάρουν ένα ν αρμονικό χαρακτήρα, ακόμα και αν πρόκειται αυτό να γίνει μέσα στα όρια μιας πόλης; Η ιστορία έχει δώσει κιόλας την απάντηση στο ερώτημα αυτό: με τα Σοβιέτ. Αυτά θα ενώνουντους εκπροσώπους όλων των ομάδων που παλεύουν. Για ένα τέτοιο σκοπό, κανείς ως τα τώρα δε βρέθηκε να προτείνει διαφορετικό τρόπο οργάνωσης και θα ήταν μάλλον αδύνατο να σκεφτεί κανείς κάποιο καλύτερο. Τα Σοβιέτ δεν περιορίζονται από κανένα από τα πρινκαθορισμένο κομματικό πρόγραμμα. Ανοίγουν διάπλατα τις πόρτες τους σ’ όλους τους εκμεταλλευομένους. Μέσα απ’ αυτές τις πόρτες περνούν αντιπρόσωποι απ’όλα τα στρώματα, που τραβήχτηκαν μέσα στο γενικό χείμαρρο της πάλης. Η οργάνωση, πλαταίνωντας μαζί με το κίνημα, ανανεώνεται ολοένα μέσα στους κόλπους τους. Όλα τα πολιτικά ρεύματα του προλεταριάτου μπορούν να παλέψουν για την ηγεσία μέσα στα Σοβιέτ πάνω στη βάση της πιο πλατιάς δημοκρα τίας.Το σύνθημα επομένως των Σοβιέτ στεφανώνει το πρόγραμμα των μεταβατικών διεκδικήσεων.

Τα Σοβιέτ μπορούν να δημιουργηθούν μονάχα σε μια εποχή που το κίνημα των μαζών παίρνει ένα ανοιχτά επανασταστικό χαρακτήρα. Από την πρώτη στιγμή της εμφάνισής τους, ενεργώντας σαν κέντρο γύρω από το οποίο εκατομμύρια εργαζομένων είναι ενωμένα στην πάλη τους ενάντια στους εκμεταλλευτές, μετατρέπονται σε ανταγωνιστές και αντίπαλους των τοπικών αρχών και ύστερα της κεντρικής κυβέρνησης. Αν η εργοστασιακή επιτροπή δημιουργεί μια δυαδική εξουσία στο εργοστάσιο, τα Σοβιέτ εγκαινιάζουν μια περίοδο δυαδικής εξουσίας μέσα στη χώρα.

Η δυαδική εξουσία με τη σειρά της είναι η αποκορύφωση της μεταβατικής περιόδου. Δυο καθεστώτα, το αστικό και το προλεταριακό, στέκονται το’να αντίκρυ στ’ άλλο σε ασυμφιλίωτη εχθρότητα. Η σύγκρουση ανάμεσά τους είναι αναπόφευκτη. Η τύχη της κοινωνίας κρέμεται από την έκβασή της. Αν νικηθεί η επανάσταση, εκείνο που θα’ρθει ύστερα θα’ναι η φασιστική διχτατορία της μπουρζουαζίας. Σε περίπτωση νίκης, θα’ χουμε τη σοβιετική εξουσία, δηλαδή τη διχτατορία του προλεταριάτου και τη σοσιαλιστική ανοικοδόμηση της κοινωνίας.

ΟΙ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΕΣ ΧΩΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΩΝ

Οι αποικιακές και μισοαποικιακές χώρες είναι, από την ίδια τους την ουσία καθυστερημένες χώρες. Μα οι καθυστερημένες χώρες αποτελούν κομμάτι ενός κόσμου που κυριαρχείται από τον ιμπεριαλισμό.Η εξέλιξή τους επομένως έχει ένα συνδιασμένο χαρακτήρα: οι πιο πρωτόγονες οικονομικές μορφές συνδιάζο νται με την τελευταία λέξη της καπιταλιστικής τεχνικής και του πολιτισμού. Κατά τον ίδιο τρόπο καθορίζονται και οι πολιτικές επιδιώξεις του προλεταριάτου στις καθυστερημένες χώρες: ο αγώνας για τις πιο στοιχειώδεις πραγματοποιήσεις της εθνικής ανεξαρτησίας και της εργατικής δημοκρατίας συνδιάζεται με το σοσιαλιστικό αγώνα ενάντια στον παγκόσμιο ιμπεριαλισμό. Δημοκρατικά συνθήματα, μεταβατικές διεκδικήσεις και προβλήματα της σοσιαλιστικής επανάστασης δε χωρίζονται σε ιδιαίτερες ιστορικές περιόδους σ’ αυτόν τον αγώνα, αλλά βγαίνουν απ’ ευθείας το ένα από το άλλο. Το κινέζικο προλεταριάτο μόλις είχε αρχίσει να οργανώνει τα συνδικάτα όταν χρειάστηκε να νοιαστεί για τα Σοβιέτ. Μ’ αυτή την έννοια το σημερινό πρόγραμμα είναι εντελώς εφαρμόσιμο στις αποικιακές και μισοαποικιακές χώρες, τουλάχιστο σ’εκείνες όπου το προλεταριάτο έχει γίνει ικανό να εφαρμόζει ανεξάρτητη πολιτική.

Το κεντρικό καθήκον των αποικιακών και μιαοαποικιακών χωρών είναι: η αγροτική επανάσταση, δηλαδή η διάλυση της κληρονομιάς του φεουδαλισμού, και η εθνική ανεξαρτησία, με άλλα λόγια η αποτίναξη του ιμπεριαλιστικού ζυγού.

Και τα δυο καθήκοντα είναι στενά συνδεμένα μεταξύ τους. Είναι αδύνατο να απορρίψει κανείς απλά το δημοκρατικό πρόγραμμα: οι μάζες την πάλη τους επιβάλλεται να το ξεπεράσουν.

Το σύνθημα της Εθνοσυνέλευσης (ή της Συντακτικής Συνέλευσης) διατηρεί όλη του την αξία για χώρες σαν τη Κίνα και τις Ινδίες. Το σύνθημα αυτό πρέπει να συνδεθεί αναπόσπαστα με το πρόβλημα της εθνικής απελευθέρωσης και της αγροτικής μεταρρύθμισης. Σαν πρώτο βήμα, οι εργάτες πρέπει να εξοπλιστούν με το δημοκρατικό αυτό πρόγραμμα. Μονάχα αυτοί θα μπορέσουν να συγκεντρώσουν και να ενοποιήσουν τους αγρότες.Στη βάση του επαναστατικού δημοκρατικού προγράμματος, είναι ανάγκη να αντιτάξουμε τους εργάτες στην “εθνική” μπουρζουαζία. Ύστερα, σ’ ένα ορισμένο στάδιο της κινητοποίησης των μαζών κάτω απο τα συνθήματα της επαναστατικής δημοκρατίας, μποοούνε και πρέπει να δημιουργηθούν Σοβιέτ. Ο ιστορικός τους ρόλος σε κάθε δοσμένη περίοδο, ιδιαίτερα η σχέση τους με την Εθνοσυνέλευση, θα καθοριστεί από το πολιτικό επίπεδο του προλεταριάτου, το δεσμό που υπάρχει ανάμεσα σ’ αυτό και τους χωρικούς, και από το χαρακτήρα της πολιτικής του ποολεταριακού κόμματος. Αργά ή γρήγορα, τα Σοβιέτ θα πρέπει να γκρεμίσουν την αστική δημοκρατία. Μόνο αυτά είναι ικανά να ολοκληρώσουν τη δημοκρατική επανάσταση, καθώς επίσης ν’ ανοίξουν την εποχή της σοσιαλιστικής επανάστασης.

Το σχετικό βάρος των διαφόρων δημοκρατικών και των μεταβατικών διεκδικήσεων στην πάλη του προλεταριάτου, οι αμοιβαίοι τους δεσμοί και η σειρά με την οποία θα εμφανιστούν, καθορίζεται από τις ιδιομορφίες καιτις ειδικές συνθήκες κάθε καθυστερημένης χώρας και σε μια σημαντική αναλογία απο το βαθμό της καθυστέρησής της. Ωστόσο η γενική κατεύθυνση της επαναστατικής εξέλιξης σ’ όλες τις καθυστερημένες χώρες μπορεί να καθοριστεί από τη φόρμουλα της διαρκούς επανάστασης με την έννοια που δόθηκε σ’ αυτή τελικά από τις τρεις επαναστάσεις της Ρωσίας. (1905, Φλεβάρης του 1917, Οκτώβρης του 1917).

Η Κομμουνιστική Διεθνής μας έδωσε στις καθυστερημένες χώρες ένα κλασικό παράδειγμα να χαντακωθεί μια ισχυρή και ελπιδοφόρα επανάσταση. Κατά τη διάρκεια της θυελλώδους εξέγερσης των μαζών στην Κίνα στα 1925-27, η Κομουνιστική Διεθνής παρέλειψε να ρίξει το σύνθημα της Εθνοσυνέλευσης και συγχρόνως απαγόρευσε τη δημιουργία Σοβιέτ. Το αστικό κόμμα, το Κουόμιντανγκ, θα αναπλήρωνε, σύμφωνα με το σχέδιο του Στάλιν, και τα δύο, την Εθνοσυνέλευση και τα Σοβιέτ. Σαν τσακίστηκαν οι μάζες από το Κουόμιντάγκ η Κομμουνιστική Διεθνής οργάνωσε μια καρικατούρα Σοβιέτ στην Καντόνα. Ύστερα από την αναπόφευκτη κατάρρευση της εξέγερσης της Καντόνας, η Κομμουνιστική Διεθνής τράβηξε το δρόμο του ανταρτοπόλεμου και των Σοβιέτ των χωρικών με πλέρια παθητικότητα από μέρους του βιομηχανικού προλεταριάτου. Φτάνοντας έτσι σ’ αδιέξοδο επωφελήθηκε από τον κινεζοιάπωνικό πόλεμο για να διαλύσει τη “Σοβιετική Κίνα” με μια μονοκοντυλιά, καθυποτάσσοντας όχι μονάχα τον “Κόκκινο Στρατό” των χωρικών αλλά και αυτό που ονόμαζανε “Κομμουνιστικό” κόμμα στο Κουόμιντάγκ, δηλαδή στη μπουρζουαζία.

Η προδοσία της διεθνούς προλεταριακής επανάστασης από τη Κομμουνιστική Διεθνή για χάρη της φιλίας της με τους “δημοκρατικούς” δουλοκτήτες, δε μπορούσε παρά να τη βοηθήσει να παραδώσει ταυτόχρονα και τον απελευθερωτικό αγ’ώνα των αποικιακών μαζών και μάλιστα με πολύ μεγαλύτερο κυνισμό από ότι τό έκανε πριν απ’ αυτή η 2η Διεθνής. Ενα από τα έργα της πολσι κής του Λαϊκού Μετώπου και της “εθνικής άμυνας” είναι να κάνει εκατοντάδες εκατομμύρια αποικιακού πληθυσμού τροφή των κανονιών προς όφελος του “δημοκρατικού” ιμπεριαλισμού. Η σημαία που ‘χει το έμβλημα της πάλης για την απελευθέρωση τω αποικιακών και μισοαποικιακών λαών δηλαδή γιατην απελευθέρωση της μισής περίπου ανθρωπότητας πέρασε οριστικά στα χέρια της 4ης Διεθνούς.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΩΝ ΣΤΙΣ ΦΑΣΙΣΤΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ

Έχει περάσει καιρός από την εποχή που οι στρατηγοί της Κομουνιστικής Διεθνούς αναγγέλνανε τη νίκη του Χίτλερ σαν ένα απλό βήμα που θα οδηγούσε στη νίκη του Τέλμαν. Ο Τέλμαν είναι τώρα στις φυλακές του Χίτλερ περισσότερο από πέντε χρόνια. Ο Μουσολίνι κρατά την Ιταλία αλυσοδεμένη από το φασισμό πάνω από 16 χρόνια. Σ’ όλο αυτό το διάστημα τα κόμματα της 2ης και της 3ης Διεθνούς στάθηκαν ανίκανα όχι μόνο να μπουν επικεφαλής ενός κινήματος μαζών αλλά ακόμα και να δημιουργήσουν μια σοβαρή παράνομη οργάνωση που ως ένα σημείο να συγκρίνεται κόπως με τα ρούσικα επαναστατικά κόμματα της εποχής του τσαρισμού.

Δεν υπάρχει ούτε ο παραμικρός λόγος για να εξηγήσουμε τις αποτυχίες αυτές με τη δύναμη της φασιστικής ιδεολογίας. Ουσιαστικά ο Μουσολίνι δεν παρουσίασε ποτέ κανένα είδος ιδεολογίας. Η “ιδεολογία” του Χίτλερ ποτέ δεν επηρέασε σοβαρά τους εργατές. Στα στρώματα εκείνα του πληθυσμού που έναν καιρό “δηλητηριάστηκαν” από το φασισμό, δηλαδή κυρίως στις μεσαίες τάξεις, δόθηκε αρκετός χρόνος για να συνέλθουν. Το γεγονός πως μία κάπως αισθητή αντιπολίτευση περιορίζεται μόνο στους κύκλους της Προτεσταντικής και Καθολικής Εκκλησίας δεν εξηγείται από τη δύναμη των θεωριών για τη “ράτσα” και το “αίμα” που είναι μισοπαραληρήματα και μισοτσαρλατανισμός αλλά από την τρομερή κατάρρευση της ιδεολογίας της δημοκρατίας, της σοσιαλδημοκρατίας και της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Η κατάρρευση της Παρισινής Κομμούνας παρέλυσε τους Γάλλους εργάτες για οχτώ πάνω – κάτω χρόνια. Ύστερα από την ήττα της Ρώσικης επανάστασης του 1905 οι εργαζόμενες μάζες μείνανε σε μια κατάσταση νάρκης για μια το ίδιο μακρινή περίοδο. Και στις δύο όμως περιπτώσεις αντικρίζαμε ένα φαινόμενο φυσικής ήττας που καθορίζονταν από την αναλογία δυνάμεων. Στη Ρωσία έξω από τα άλλα, είχαμε να κάνουμε και με ένα σχεδόν παρθένο προλεταριάτο. Η μπολσεβίκικη φράξια εκείνη την εποχή δεν είχε γιορτάσει ούτε την τρίτη επέτειο των γενεθλίων της. Το πράγμα είναι εντελώς διαφορετικό προκειμένου για τη Γερμανία όπου η ηγεσία προερχόταν από γερά κόμματα που το ένα τους είχε εβδομήντα χρόνια ζωή και το άλλο σχεδόν δεκαπέντε.

Και τα δύο αυτά κόμματα, με εκατομμύρια ψηφοφόρους πίσω τους, είχανε παραλύσει πριν από τη μάχη και συνθηκολογήσανε χωρίς ούτε μια μάχη. Στην ιστορία δεν αναφέρεται όμοια καταστροφή. Το Γερμανικό προλεταριάτο δεν τσακίστηκε από τον εχθρό στη μάχη. Συντρίφτηκε από την ανανδρια. την ποταπότητα και την προδοσία των κομμάτων του. Έτσι δεν είναι διόλου παράξενο πως έχασε την πίστη του σε κάθε τι που του ήταν συνηθισμένο να πιστεύει τρεις ολάκερες σχεδόν γεννιές. Η νίκη του Χίτλερ με τη σειρά της δυνάμωσε το Μουσολίνι.

Η συνεχιζόμενη χρεοκοπία της επαναστατικής ηγεσίας στην Ιταλία ή στη Γερμανία δεν είναι τίποτα άλλο παρά η ανταμοιβή για την εγκληματική πολιτική της Σοσιαλδημοκρατίας και της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Η παράνομη δουλειά δε χρειάζεται μονάχα τη συμπάθεια των μαζών αλλά και το συνειδητό ενθουσιασμό των προχωρημένων τους στρωμάτων. Μα μπορεί κανείς να περιμένει ενθουσιασμό για οργανώσεις πούχουνε ιστορικά χρεωκοπήσει; Οι περισσότεροι από κείνους που εμφανίζονται σαν εξόριστοι ηγετες είναι ή οι εξαχρειωμένοι ως το μεδούλι πράχτορες του Κρεμλίνου και της Γκεπεού, ή σοσιαλδημοκράτες πρώην υπουργοί που ονειρεύονται πως οι εργάτες με κάποιου είδους θαύμα θα τους ξαναφέρουν στις χαμένες τους θέσεις.

Είναι δυνατό να φανταστεί κανείς έστω και για ένα λεπτό τους κυρίους αυτούς στο ρόλο των μελλοντικών ηγετών της “αντιφασιστικής” επανάστασης;

Και τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στον παγκόσμιο στίβο -η συντριβή των Αυστριακών εργατών, η ήττα της Ισπανικής επανάστασης, ο εκφυλισμός του σοβιετικού κράτους- δε μπορούσα νε να δώσουνε Γνισχυση σε μια επαναστατική εξέγερση στην Ιταλία και στη Γερμανία. Μια και για την πολιτική τους ενημέρωση οι Γερμανοι και Ιταλοί εργάτες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ράδιο, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα πως ο ραδιοφων κός σταθμός της Μόσχας, συνδυάζοντας θερμιδωριανά ψέμματα με βλακείες και αυθάδειες, γίνεται ο πιο ισχυρός παράγοντας στην κατάρρευση του ηθικού των εργατών στα ολοκληρωτικά κράτη. Απ’ αυτή την άποψη, καθώς και απο άλλες, ο Στάλιν ενεργεί απλός σαν βοηθός του Γκέμπελς.

Παράλληλα, οι ταξικοί ανταγωνισμοί, που οόηγήσανε στη νίκη του φοσισμού, συνεχίζοντας τη δουλειά τους και κάτω από το φασιστικό καθεστώς, το υπονομέυουν σιγά-σιγά. Οι μάζες είναι περισσότερο από κάθε φορά δυσαρεστημένες. Εκατοντάδες και χιλιάδες εργάτες, με αυτοθυσία, συνεχίζουν επίμονα επαναστατική δουλειά τυφλοπόντικα. Στο προσκήνιο πέρασε μια καινούρια γενιά που δεν έχει άμεση πείρα της κατάρρευσης των παλιών παραδόσεων και των μεγάλων ελπίδων. Ακαταμάχητα η μοριακή προετοιμασία της προλεταριακής επανάστασης προχωρεί κάτω από τη βαριά ολοκληρωτική πλάκα του τάφου. Μα για να αναπηδήσει από την κρυφή δράση η ανοιχτή εξέγερση χρειάζεται να βρει η προλεταριακή πρωτοπορία νέες προοπτικές, ένα νέο πρόγραμμα και μια καινούρια ακηλίδωτη σημαία. Εδώ βρίσκεται το κυριότερο εμπόδιο. Είναι εξαιρετικά δύσκολο για τοις εργάτες στις φασιστικές χώρες να διαλέξουν ένα καινούριο πρόγραμμα. Ενα πρόγραμμα επαληθεύεται από την πείρα. Και ακριβώς η πείρα που δίνει το κίνημα των μαζών είναι αυτό που λείπει στις χώρες του ολοκληρωτικού δεσποτισμού. Είναι πολύ πιθανό πως θα χρειαστεί μια αληθινή προλεταριακή επιτυχία σε μια από τις “δημοκρατικές χώρες” για να δώσει μιά ώθηση στο επαναστατικό κίνημα στις φασιστικές περιοχές. Όμοιο αποτέλεσμα είναι δυνατό να προκύψει απο μία οικονομική ή στρατιωτική καταστροφή. Για την ώρα, είναι επιταχτική ανάγκη να γίνει η πρωταρχική προπαγανδιστική προπαρασκευαστική δουλειά που θα δώσει αποτελέσματα σε μεγάλη κλίμακα μονάχα μελλοντικά. Ένα πράγμα μπορούμε να πούμε με πεποίθηση από τώρα σχετικά με αυτό το ζήτημα: Σαν ξεσπάσει το επαναστατικό κύμα στις φασιστικές χώρες, θα πάρει αμέσως μια μεγαλειώδη έκταση και σε καμμιά περίπτωση δεν θα σταματήσει στις προσπάθειες να ξαναζωντανεύσουν κάτι σαν το πτώμα της Βαϊμάρης.

Σ’ αυτό το σημείο αρχίζει μια αγεφύρωτη διαφορά ανάμεσα στην 4η Διεθνή και στα παλιά κόμματα που επιζούν απο τη χρεω κοπια τους. Το “λαϊκό μέτωπο” της εξορίας είναι η πιό ολέθρια και προδοτική ποικιλία απ’ όλα τα πιθανά “λαϊκά μέτωπα”. Ουσιαστικά εκφράζει την ανίσχυρη επιθυμία για συμμαχία με κάποια ανύπαρκτη φιλελεύθερη μπουζουαρζία. Αν τυχόν πετύχαινε θα προετοίμαζε απλώς μια σειρά από καινούριες ήττες ισπανικού τύπου για το προλεταριάτο. Η αλύπητη αποκάλυψη της θεωρίας και της πρακτικής του “λαϊκού μετώπου” είναι επομένως ο πρώτος όρος για την επαναστατική πάλη ενάντια στο φασισμό.

Φυσικά αυτό δε σημαίνει πως η 4η Διεθνής απορρίπτει τα δημοκρατικά συνθήματα σαν ένα μέσο κινητοποίησης των μαζών ενάντια στο φασισμό. Αντίθετα τέτοια συνθήματα σε ορισμένες στιγμές μπορούν να παίξουν ένα σοβαρό ρόλο. Μα οι φόρμουλες της δημοκρατίας (ελευθερία του τύπου, δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι κλπ) είναι για μας πρόσκαιρα ή επεισοδιακά συνθήματα στο ανεξάρτητο κίνημα του προλεταριάτου και όχι μια δημοκρατική θηλειά σφιγμένη στο λαιμό του προλεταριάτου από τους πρά χτορες της μπουρζουαζίας (Ισπανία!). Μόλις το κίνημα πάρει κάποιο μαζικό χαρακτήρα, τα δημοκρατικά συνθήματα θα αποτελέσουν ένα σύμπλεγμα μαζί με τα μεταβατικά: εργοστασιακές επιτροπές μπορούμε να υποθέσουμε πως θα κάνουνε την εμφάνισή τους προτού οι παλιοί ρουτινιέρηδες επιχειρήσουν από τα γραφεία τους να οργανώσουν συνδικάτα· τα σοβιέτ θα σκεπάσουν τη Γερμανία προτού μια καινούρια Συνταχτική Συνέλευση συγκεντρωθεί στη Βαϊμάρη. Το ίδιο θα γίνει στην Ιταλία καθώς και στις άλλες ολοκληρωτικές και μισοολοκληρωτικές χώρες.

Ο φασισμός βύθισε τις χώρες αυτές στην πολιτική βαρβαρότητα, μα δεν άλλαξε την κοινωνική τους δομή. Ο φασισμός είναι ένα όργανο στα χέρια του χρηματιστικού κεφαλαίου και όχι των φεουδαρχών τσιφλικάδων. Το επαναστατικό πρόγραμμα πρέπει να στηριχθεί στη διαλεκτική της ταξικής πάλης, που είναι υποχρεωτική και για τις φασιστικές χώρες και όχι στην ψυχολογία τρομοκρατημένων χρεωκόπων. Η 4η Διεθνής αποκρούει με αηδία τις μεθόδους της πολιτικής μασκαράτας που σπρώξανε τους σταλινικούς, τους πρώην ήρωες της “Τρίτης Περιόδου”, να εμφανιστούν με τη σειρά τους πίσω από τις μάσκες των καθολικών, των προτεσταντών, των εβραίων, των γερμανών εθνικιστών, των φιλελεύθερων, μονάχα για να κρύψουν την κάθε άλλο παρά ελκυστική φάτσα τους. Η 4η Διεθνής πάντα και παντού εμφανίζεται κάτω απο τη δική της σημαία. Προτείνει ανοιχτά το πρόγραμμάτης στο προλεταριάτο των φασιστικών χωρών. Οι προχωρημένοι εργάτες όλου του κόσμου έχουνε κιόλας σταθερά πειστεί πως η ανατροπή του Μουσολίινι,του Χίτλερ και των πρακτόρων και μιμητών τους θα γίνει μόνο κάτω απότην ηγεσία της 4ης Διεθνούς.

Η ΕΣΣΔ ΚΑΙ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

Η Σοβιετική Ενωση βγήκε από την Οκτωβριανή Επανάσταση σαν κράτος εργατικό. Η κρατική ιδιοκτησία στα μέσα της παραγωγής, αναγκαία προϋπόθεση για τη σοσιαλιστική εξέλιξη, άνοιξε τη δυνατότητα για μια γρήγορη ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων.

Μα σύγχρονα ο μηχανισμός του εργατικού κράτους έπαθε ένα ολοκληρωτικό εκφυλισμό· μεταμορφώθηκε από όπλο της εργατικής τάξης σε όπλο της γραφειοκρατικής βίας ενάντια στην εργατική τάξη, και ολοένα περισσότερο σε όπλο για το σαμποτάζ της κρατικής οικονομίας. Η γραφειοκρατικοποίηση ενός καθυστερημένου και απομονωμένου εργατικού κράτους και η μετατροπή της γραφειοκρατίας σε πανίσχυρη προνομιακή κάστα είναι η πιο πειστική αναίρεση όχι μόνο θεωρητικά άλλα αυτή τη φορά και πρακτικά της θεωρίας του σοσιαλισμού σε μια μόνη χώρα.

Έτσι η ΕΣΣΔ κλείνει μέσα της τρομερές αντιθέσεις. Μένει όμως ακόμα ένα εκφυλισμένο εργατικό κράτος. Αυτή είναι η κοινωνική διάγνωση.

Η πολιτική πρόγνωση έχει ένα διαζευκτικό χαρακτήρα: είτε η γραφειοκρατία,καταντώντας ολοένα και περισσότερο όργανο της παγκόσμιας μπουρζουαζίας μέσα στο εργατικό κράτος, θα γκρεμίσει τις νέες μορφές ιδιοκτησίας και θα ρίξει τη χώρα πίσω στον καπιταλισμό, είτε η εργατική τάξη θα συντρίψει τη γραφειοκρατία και θα ανοίξει το δρόμο στο σοσιαλισμό.

Οι δίκες της Μόσχας δεν ξάφνιασαν τα τμήματα της 4ης Διεθνούς που δεν τις θεωρήσανε σαν αποτέλεσμα της προσωπικής μανίας του διχτάτορα του Κρεμλίνου.παρά σαν νόμιμο προϊόντου Θερμιδώρ.

Προκύψανε από τις αφόρητες συγκρούσεις μέσα στην ίδια τη γραφειοκρατία, που με την σειρά τους αντικαθρεφτί ζουν τις αντιθέσεις ανάμεσα στη γραφειοκρατία και το λαό, καθώς και τους ανταγωνισμούς που βαθαίνουν ανάμεσα στον ίδιο το “λαό”. Η ματοβαμμένη “φανταστική” φύση των δικών δίνει το μέτρο της έντασης των αντιθέσεων και αποτελεί ενδεικτικό ση μείιο που προδιαγράφει την προσέγγιση της τελικής λύσης.

Οι δημόσιες εκδηλώσεις πρώην εκπροσώπων στο εξωτερικό του Κρεμλίνου, που αρνηθήκανε να ξαναγυρίσουν στη Μόσχα., επιβεβαιώνουν με τον τρόπο τους αναν τιρρητα πως όλες οι αποχρώσεις της πολιτικής σκέψης υπάρχουν αεσα στη γραφειοκρατία, από το γνήσιο μπολσεβικισμό (Ίγκνας Ράις) ως τον τέλειο φασισμό (Φ. Μπουτένγκο). Τα επαναστατικά στοιχεία μεσα στη γραφειοκρατία, που αποτελούν μια μικρή μειοψηφία, αντικαθρε φτίζουν, παθητικά είναι αλήθεια, τα σοσιαλιστικά συμφέροντα του προλεταριάτου. Τα φασιστικά αντεπαναστατικά στοιχεία που πληθαίνουν αδιάκοπα, εκφράζουν με ολοένα και μεγαλύτερη συνέπεια τα συμφέροντα του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού. Οι υποψήφιοι αυτοί για το ρόλο των “κομπραντόρες” νομίζουν, όχι άδικα, πως το καινούριο διευθυντικό στρώμα μπορεί να εξασφαλίσει την προνομιακή του θέση μονάχα απορρίπτοντας την εθνικοποίηση, την κολλεχτιβοποίηση και το μονοπώλιο του εξωτερικού εμπορίου, στο όνομα της αφομοίωσης του “δυτικού πολιτισμού”, δηλαδή του καπιταλισμού. Ανάμεσα σ’ αυτους τους δύο πόλους, υπάρχουν ενδιάμεσες διασκορπισμένες μενσεβίκικες, σοσιαλεπαναστατικές και φιλελεύθερες τάσεις που τείνουν προς την αστική δημοκρατία. Μέσα στις ίδιες τις γραμμές αυτής της λεγόμενης “αταξικής” κοινωνίας υπάρχουν αναμφισβήτητα ομάδες, ακριβώς όμοιες με κείνες που υπάρχουν μέσα στη γραφειοκρατία, μονάχα που εκφράζονται λιγότερο αδρά και σε αντίστροφες αναλογίες: συνειδητά καπιταλιστικές τάσεις διακρίνονται κυρίως στο εύπορο μέρος των κολχόζνικων και αποτελούν μια πολύ μικρή μειοψηφία του πληθυσμού. Αυτό όμως το στρώμα βρίσκει μια πλατιά βάση στις μικροαστικές τάσεις συγκέντρωσης προσωπικού πλούτου που γεννιούνται από τη γενική φτώχεια, τάσεις που συνειδητά ενθαρρύνονται από τη γραφειοκρατία.

Στην κορυφή αυτού του συστήματος των αναπτυσσόμενων ανταγωνισμών, που διαταράσσουν ολοένα και περισσότερο την κοινωνική ισορροπία, στηρίζεται με τρομοκρατικές μεθόδους η θερμιδοριανή ολιγαρχία του Στάλιν.

Οι τελευταίες δικαστικές σκηνοθεσίες αποβλέπουν σ’ ένα χτύπημα ενάντια στην Αριστερά. Το ίδιο είναι σωστό προκειμένου και για το καθάρισμα των ηγετών της Δεξιάς Αντιπολίτευσης γιατί η δεξιά ομάδα του παλιού Μπολσεβίκικου κόμματος, αντικρισμένη από την άποψη των γραφειοκρατικών συμφερόντων και τάσεων, αντιπροσωπεύει έναν αριστερό κίνδυνο. Το γεγονός ότι μια βοναπαρτίστικη κλίκα, όμοια φοβισμένη από τους ίδιους τους δεξιούς συμμάχους της τύπου Μπουντένκο, είναι υποχρεωμένη για το συμφέρον της αυτοσυντήρησής της να ξεπαστρεύει τη γενιά των παλιών μπολσεβίκων μέχρι και τον τελευταίο, παρέχει αναμφισβήτητη μαρτυρία για τη ζωντάνια των επαναστατικών παραδόσεων ανάμεσα στις μάζες καθώς και για τη δυσαρέσκειά τους που ολοένα και μεγαλώνει.

Μικροαστοί δημοκράτες της Δύσης που μόλις χθές παραδεχτή κανε τις δίκες της Μόσχας σαν ολοκάθαρο χρυσάφι, σήμερα λένε και ξαναλένε με επιμονή πως δεν υπάρχουν ούτε “Τροτσκισμός, ούτε Τροτσκιστές μέσα στην ΕΣΣΔ”. Παραλείπουνε να εξηγήσουν ωστόσο γιατί όλες οι εκκαθαρίσεις γίνανε κάτω από την σημαία της πάλης ενάντια σ’ αυτόν ακριβώς τον κίνδυνο. Αν πρόκειται να εξετάσουμε τον “Τροτσκισμό” σαν ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα, και ακόμα περισσότερο, σαν οργάνωση, τότε αναμφισβήτητα ο Τροτσκισμός” είναι εξαιρετικά αδύνατος στην ΕΣΣΔ. Ωστόσο η ακατάλυτη δύναμη του πηγάζει από το γεγονός ότι εκφράζει όχι μονάχα την επαναστατική παράδοση αλλά και την σημερινή αντίθεση της Ρώσικης εργατικής τάξης. Το συσσωρευμένο από τους εργάτες ενάντια στη γραφειοκρατία κοινωνικό μίσος αυτό ακριβώς από την άποψη της κλίκας του Κρεμλίνου αποτελεί τον “Τροτσκισμό”. Τρέφει αυτή ένα θανάσιμο και πάρα πολύ δικαιολογημένα φόβο για τους δεσμούς ανύμεσα στη βαθειά μα όχι καθαρά ακόμη εκφρασμένη αγανάκτηση των εργατών και την οργάνωση της 4ης Διεθνούς.

Η εξόντωση της γενιάς των παλιών μπολσεβίκων και των επαναστατικών αντιπροσώπων της μεσαίας και της νέας γενιάς έσπρωξε το πολιτικό εκκρεμές προς την πλευρά της δεξιάς, την αστική πτέρυγα της γραφειοκρατίας και τους συμμάχους της σ’ όλη τη χώρα. Απ’ αυτούς, δηλαδή από τη δεξιά μπορούμε να περιμένουμε ολοένα και πιο αποφασιστικές απόπειρες στην προσεχή περίοδο για να αναθεωρήσουν το σοσιαλιστικό χαρακτήρα της ΕΣΣΔ και να τη φέρουν σιμότερα στο πρότυπο του “δυτικού πολιτισμού” στη φασιστική του μορφή.

Αυτή η προοπτική κάνει πολύ συγκεκριμένο το ζήτημα της “Υπεράσπισης της ΕΣΣΔ”. Αν αύριο η αστικοφασιστική ομάδα, η “φράξια Μπουντένκο”, για να την πούμε έτσι, δοκίμαζε να πάρει την εξουσία, η “φράξια Ράιζ” θα παρατασσόταν αναπόφευκτα στην αντίθετη πλευρά του οδοφράγματος. Μ’ όλο που θα βρίσκονταν προσωρινά σύμμαχη με το Στάλιν, αυτή δεν θα υπεράσπιζε την βοναπαρτίστικη κλίκα αλλά την κοινωνική βάση της ΕΣΣΔ δηλαδή την ιδιοκτησία που αφαιρέθηκε από τους καπιταλιστές και μετατράπηκε σε κρατική. Αν η “φράξια Μπουτένκο” αποδείχνονταν πως έχει συμμαχήσει με το Χίτλερ, τότε η φράξια Ράϊς θα υπεράσπιζε την ΕΣΣΔ από την μιλιταριστική επέμβαση, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στον παγκόσμιο στίβο. Οποιοσδήποτε άλλος δρόμος θάτανε προδοσία.

Μ’ όλο που έτσι είναι απαράδεκτο ν’ αρνηθεί κανείς από πρίν την δυνατότητα, κάτω από αυστηρές καθορισμένες περιστάσεις, ενός “ενιαίου μετώπου” με το θερμιδωριανό τμήμα της γραφειοκρατίας ενάντια στην ανοιχτή επίθεση της καπιταλιστικής αντε πανάστασης, το βασικό πολιτικό καθήκον μέσα στην ΕΣΣΔ εξακολουθεί να είναι η ανατροπή αυτής της ίδιας της θερμιδωριανής γραφειοκρατίας. Κάθε παραπάνω μέρα της κυριαρχίας της ενισχύει τον κλονισμό των θεμελίων των κοινωνικών στοιχείων της οικονομίας και μεγαλώνει τις πιθανότητες για μια καπιταλιστική παλινόρθωση. Ακριβώς σ’ αυτή την κατεύθυνση κινείται η Κομμουνιστική Διεθνής σαν πράχτορας και συνένοχος της σταλινικής κλίκας στραγκαλίζονταςτην Ισπανική επανάσταση και αποσυνθέτοντας ιδεολογικά το παγκόσμιο προλεταριάτο.

Όπως και στις φασιστικές χώρες, η κύρια δύναμη της γραφειοκρατίας δε βρίσκεται σ’ αυτή την ίδια αλλά στην απογοήτευση των μαζών, στην έλλειψη που έχουνε για μια νέα προοπτική. Οπως και στις φασιστικές χώρες, από τις οποίες ο πολιτικός μηχανισμός του Στάλιν δεν ξεχωρίζει παρά μόνο για την περισσότερο αχαλίνωτη καταπιεστικότητά του, μονάχα προπαρασκευαστική προπαγανδιστική δουλειά είναι δυνατή σήμερα μέσα στην ΕΣΣΔ. Όπως και στις φασιστικές χώρες η ώθηση για την επαναστατική εξέγερση των εργατών των Σοβιέτ κατά πάσα πιθανότητα θα δοθεί από γεγονότα εξωτερικά . Η πάλη ενάντια στη Κομουνιστική Διεθνή στον παγκόσμιο στίβο είναι σήμερα το σοβαρότερο μέρος της πάλης ενάντια στη σταλινική διχτατορία. Υπάρχουν πολλές ενδείξεις πως η κατάρρευση της Κομμουνιστικής Διεθνούς, επειδή αυτή ακριβώς δεν έχει μια άμεσηβάση στη Γκεπεού, θα γίνει πριν από την κατάρρευση της βοναπαρτίστικης κλίκας και ολάκερης της θερμιδωριανής γραφειοκρατίας γενικά.

Μια νέα άνοδος της επανάστασης στην ΕΣΣΔ θα αρχίσει χωρίς αμφιβολία κάτω από τη σημαία της πάλης ενάντια στην κοινωνική ανισότητα και την πολπική καταπίεση. Κάτω τα προνόμια της γραφειοκρατίας! Κάτω ο σταχανοφισμός! Κάτω η σοβιετική αριστοκρατία και όλα της τα στρώματα και τα υποστρώματα! Μεγαλύτερη ισότητα αμοιβής για όλες τις μορφίς δουλείας!

Η πάλη για την ελευθερία των συνδικάτων και για τις εργοστασιακές επιτροπές, γιά το δικαίωμα της συγκέντρωσης και την ελευθερία του τύπου, θα αναπτυχθεί σε πάλη για την αναγέννηση και την άνθηση της σοβιετικής δημοκρατίας.

Η γραφειοκρατία αντικατέστησε τα Σοβιέτ, σαν ταξικά όργανα, με το πλάσμα της καθολικής ψηφοφορίας, στο στυλ Χίτλερ Γκέ μπελς. Είναι ανάγκη να ξαναδώσουμε στα Σοβιέτ όχι μονάχα την ελεύθερη δημοκρατική μορφή τους αλλά σύγχρονα και το ταξικό τους περιεχόμενο. Οπως η μπουρζουαζία και οι κουλάκοι δεν είχανε το δικαίωμα να μπούνε στα Σοβιέτ, έτσι τώρα είναι ανάγκη να διώξουμε τη γραφειοκρατία και τη νέα αριστοκρατία από τα Σοβιέτ. Μέσα στα Σοβιέτ υπάρχει θέση μονάχα για τους αντιπροσώπους των εργατών και για τα κατώτερα στρώματα των κολχόζ νικών, των χωρικών και των ανδρών του Κόκκινου Στρατού.

Η δημοκρατικοποίηση των Σοβιέτ είναι αδύνατη χωρίς τη νομιμοποίηση των σοβιετικών κομμάτων. Οι ίδιοι οι εργάτες και οι χωρικοί με την ελεύθερη ψήφο τους θα δείξουν ποιά κόμματα αναγνωρίζουν σα σοβιετικά. Αναθεώρηση της σχεδιασμένης οικονομίας από την κορυφή ως τα νύχια προς το συμφέρον των παραγωγών και των καταναλωτών! Στις εργοστασιακές επιτροπές πρέπει να ξαναδοθεί το δικαίωμα του ελέγχου της παραγωγής. Ενας δημοκρατικά οργανωμένος συνεταιρισμός καταναλωτών θα πρέπει να ελέγχει την ποιότητα και την τιμή των προϊόντων.

Αναδιοργάνωση των κολχόζ σύμφωνα με τη θέληση και τα συμφέροντα των εργατών που εργάζονται σ’ αυτά! Η συντηρητική διεθνής πολιτική της γραφειοκρατίας να αντικατασταθεί από την πολιτική του προλεταριακού διεθνισμού. Ολόκληρη η διπλωματική αλληλογραφία του Κρεμλίνου να δημοσιευτεί. Κάτω η μυστική διπλωματία!

Όλες οι πολιτικές δίκες που σκηνοθέτησε η θερμιδωριανή γραφειοκρατία να αναθεωρηθούν στο φώς της πλέριας δημοσιότητας και της ελεύθερης έρευνας. Οι οργανωτές των παραποιήσεων πρέπει να τιμωρηθούν όπως τους αξίζει.

Είναι αδύνατο να πραγματοποιηθεί αυτό το πρόγραμμα χωρίς την ανατροπή της γραφειοκρατίας που κρατιέται με τη βία και την παραποίηση. Μονάχα η νικηφόρα επαναστατική εξέγερση των καταπιεσμένων μαζών μπορεί να αναγεννήσει το σοβιετικό καθεστώς και να εγγυηθεί την κατοπινή του εξέλιξη προς το σοσιαλισμό. Δεν υπάρχει παρά ένα μονάχα κόμμα ικανό να οδηγήσει τις σοβιετικές μάζες στην εξέγερση – το κόμμα της 4ης Διεθνούς!

• Κάτω η γραφειοκρατική κλίκα του Κάιν- Στάλιν!
• Ζήτω η σοβιετική δημοκρατία!
• Ζήτω η παγκόσμια σοσιαλιστική επανάσταση!

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΟΠΟΡΤΟΥΝΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΩΡΙΣ ΑΡΧΕΣ ΡΕΒΙΖΙΟΝΙΣΜΟ

Η πολιτική του κόμματος του Λεόν Μπλουμ στη Γαλλία δείχνει για μια ακόμη φορά πως οι ρεφορμιστές είναι ανίκανοι να μάθουν οτιδήποτε, ακόμα και από τα πιο τραγικά διδάγματα της ιστορίας. Η γαλλική σοσιαλδημοκρατία αντιγράφει δουλικά την πολιτική της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας και βαδίζει σε παρόμοια καταστροφή. Μέσα σε μερικές δεκαετίες η 2η Διεθνής αποτέλεσε ένα σύμπλεγμα με το αστικό δημοκρατικό καθεστώς, έγινε στην πραγματικότητα ένα κομμάτι του και σαπίζει τώρα μαζί του.

Η 3η Διεθνής πήρε το δρόμο του ρεφορμισμού σε μια εποχή που η κρίση του καπιταλισμού έβαλε οριστικά την προλεταριακή επανάσταση στην ημερήσια διάταξη. Η πολιτική της Κομμουνιστικής Διεθνούς σήμερα στην Ισπανία και την Κίνα – πολιτική έσχατης δουλοπρέπειας μπροστά στη “δημοκρατική” και “εθνική” μπουρζουαζία αποδεικνύνει πως και η Κομμουνιστική Διεθνής είναι το ίδιο ανίκανη να μάθει κάτι περισσότερο ή ν’ αλλάξει κάπως. Η γραφειοκρατία, που κατάντησε μια αντιδραστική δύναμη στην ΕΣΣΔ, δεν μπορεί να παίξει ένα ρόλο επαναστατικό στον παγκόσμιο στίβο.

Ο αναρχοσυνδικαλισμός έχει περάσει γενικά από το ίδιο είδος εξέλιξης. Στη Γαλλία η συνδικαλιστική γραφειοκρατία του Αέον Ζουώ έχει γίνει από καιρό αστικό πραχτορείο μέσα στην εργατική τάξη. Στην Ισπανία ο αναρχοσυνδικαλισμός αποτίναξε τη φαινομενική επαναστατικότητά του και κατάντησε ο πέμπτος τροχός στο αμάξι της αστικής δημοκρατίας.

Ενδιάμεσες κεντριστικές οργανώσεις, συγκεντρωμένες γύρω από το Γραφείο του Λονδίνου, αντιπροσωπεύουν απλώς “αριστερό” παραρτήματα της Σοσιαλδημοκρατίας ή της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Εδειξανε πλέρια ανικανότητα να προσανατολιστούν στην ιστορική κατάσταση και να βγάλουν επαναστατικά συμπεράσματα απ’ αυτήν. Ό,τι ανώτερο έδωσαν, στάθηκε το ισπανικό ΡΟUΜ που κάτω από επαναστατικές συνθήκες αποδείχτηκε εντελώς ανίκανο να ακολουθήσει μια επαναστατική πολιτική.

Οι τραγικές ήττες που γνώρισε το παγκόσμιο προλεταριάτο σε μια μακρινή περίοδο χρόνων καταδίκασαν τις επίσημες οργανώσεις σε ακόμα μεγαλύτερο συντηρητισμό και σύγχρονα έστειλαν απογοητευμένους μικροαστούς “επαναστάτες” να κυνηγούν “νέους δρόμους”. Οπως συμβαίνει πάντα σε εποχές αντίδρασης και κατάπτωσης, κομπογιαννίτες και τσαρλατάνοι ξεφυτρώνουν απ’ όλες τις μεριές με τη διάθεση να αναθεωρήσουν όλη την πορεία της επαναστατικής σκέψης. Αντί να μαθαίνουν από το παρελθόν, το “παραπετάνε”. Μερικοί ανακαλύπτουν την ασυνέπεια του μαρξισμού, άλλοι διακηρύττουν τη χρεωκοπία του μπολσεβικισμού. Υπάρχουν μερικοί που φορτώνουν ευθύνες πάνω στην επαναστατική θεωρία εξ αιτίας των λαθών και των εγκλημάτων εκείνων που την πρόδωσαν. Αλλοι που καταριούνται την επιστήμη γιατί δεν εξασφαλίζει στο λεφτό μιά θαυματουργή γιατρειά. Οι πιο τολμηροί υπόσχονται την ανακάλυψη μιας πανάκειας και, από τα πριν μάλιστα, συσταίνουν την αναστολή της ταγκής πάλης. Αρκετοί προφήτες της “νέας ηθικής” προετοιμάζονται να αναγεννήσουν το εργατικό κίνημα με τη βοήθεια της ομοιοπαθητικής ηθικής. Το μεγαλύτερο μέρος από τους αποστόλους αυτούς κατάφεραν να γίνουν οι ίδιοι ηθικοί ανάπηροι προτού να φτάσουν στο πεδίο της μάχης. Ετσι, κάτω από την άποψη των “νέων δρόμων”, παλιές ρετσέτες από καιρό θαμμένες στα αρχεία του προ μαρξιστικού σοσιαλισμού σερβίρονται στο προλεταριάτο.

Η 4η Διεθνής κηρύσσει ασυμφιλίωτο πόλεμο ενάντια στις γραφειοκρατίες της 2ης και της 3ης Διεθνούς, της Διεθνούς του Άμστερνταμ και της Αναρχοσυνδικαλιστικής Διεθνούς καθώς και ενάντια στους κεντριστικούς δορυφόρους τους · ενάντια στον χωρίς μεταρρυθμίσεις μεταρρυθμισμό, στο δημοκρατισμό που συμμαχεί με την Γκεπεού, στον πατσιφισμό χωρίς ειρήνη, στον αναρχισμό που στέκεται στην υπηρεσία της μπουρζουαζίας, στους “επαναστάτες” που ζούν με το θανάσιμο τρόμο της επανάστασης. Ολες αυτές οι οργανώσεις δεν αποτελούν εγγύηση για το μέλλον αλλά είναι ξεπεσμένες επιβιώσεις του παρελθόντος. Η εποχή των πολέμων και των επαναστάσεων θα τις σαρώσει.

Η 4η Διεθνής δεν κυνηγάει ούτε επινοεί πανάκειες. Στηρίζεται πάνω στο μαρξισμό σαν τη μόνη επαναστατική θεωρία που κάνει κάποιον ικανό να καταλάβει την πραγματικότητα. Ξεσκαλίζει και βρίσκει τις αιτίες που κρύβονται πίσω από τις ήττες, και συνειδητά προετοιμάζει τη νίκη. Η 4η Διεθνής συνεχίζει την παράδοση του μπολσεβικισμού που για πρώτη φορά έδειξε στο προλεταριάτο πως να κατακτήσει την εξουσία. Η 4η Διεθνής καθαρίζει το έδαφος από τους κομπογιαννίτες, τους τσαρλατάνους και τους απρόσκλητους καθηγητές της ηθικής. Σε μια κοινωνία που βασίζεται την εκμετάλλευση, η πιο υψηλή ηθική είναι η ηθική της σοσιαλιστικής επανάστασης. Καλές είναι όλες εκείνες οι μέθοδες που εξυψώνουν την ταξική συνείδηση των εργατών, την εμπιστοσύνη τους στη δύναμή τους και το πνεύμα αυτοθυσίας τους στην πάλη. Απαράδεκτες μέθοδοι είναι εκείνες που καλλιεργούν το φόβο και την υποτακτικότητα των καταπιεζομένων μπροστά στους καταπιεστές τους, που πνίγουν το πνεύμα της διαμαρτυρίας και της αγανάκτησης ή αντικαθιστούν τη θέληση των μαζών με τη θέληση των ηγετών, την πειθώ με τον καταναγκασμό, την ανάλυση της πραγματικότητας με τη δημαγωγία και την παραποίηση. Να γιατί η σοσιαλδημοκρατία εκπορνεύοντας το μαρξισμό, όπως και ο σταλινισμός η αντίθεση του μπολσεβικισμού είναι και οι δυο τους θανάσιμοι αντίπαλοι της προλεταριακής επανάστασης και της ηθικής της.

Ν’ αντιμετωπίζει κανείς καθαρά την πραγματικότητα· να μη ζητά να βρει τη γραμμή της ελάχιστης αντίστασης· να λέει τα πράγματα με τ’ όνομά τους· να λέει την αλήθεια στις μάζες ανεξάρτητα από το πόσο μπορεί νά ‘ναι πικρή” να μη φοβάται τα εμπόδια να είναι αληθινός στα μικρά πράγματα όσο και στα μεγάλα να βασίζει το πρόγραμμά του στη λογική της ταξικής πάλης· να είναι τολμηρός σα φτάνει η ώρα της δράσης αυτοί είναι οι κανόνες της 4ης Διεθνούς. Έδειξε πως μπορεί να κολυμπήσει ενάντια στο ρεύμα. Το ερχόμενο ιστορικό κύμα θα την ανεβάσει στην κορυφή του.

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΣΕΧΤΑΡΙΣΜΟ

Κάτω από την επίδραση της προδοσίας των ιστορικών οργανώσεων του προλεταριάτου, κάποιες σεχταριστικές διαθέσεις και ομάδες διαφόρων ειδών αναπτύσσονται ή αναβιώνουν στην περιφέρεια της 4ης Διεθνούς. Στη βάση τους βρίσκεται μια άρνηση πάλης για τις μερικές και τις μεταβατικές διεκδικήσεις, δηλαδή για τα στοιχειώδη συμφέροντα κα τις ανάγκες των εργαζομένων μαζών στο σημείο που βρίσκονται σήμερα. Προετοιμασία για την επανάσταση σημαίνει για τους σεχταριστές αυτοπεποίθηση για την ανωτερότητα του σοσιαλισμού. Προτείνουν να γυρίσουν τις πλάτες τους στις “παλιές” συνδικαλιστικές οργανώσεις, δηλαδή σε δεκάδες εκατομμύρια οργανωμένους εργάτες, σα να μπορούσαν με κάποιο τρόπο οι μάζες να ζήσουν έξω από τους όρους της πραγματικής ταξικής πάλης! Μένουν αδιάφοροι στον αγώνα που γίνεται στο εσωτερικό των ρεφορμιστικών οργανώσεων σα να μπορούσε να κερδίσει κανείς τις μάζες χωρίς να επέμβει στην καθημερινή τους πάλη! Αρνιούνται να τραβήξουν μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην αστική δημοκρατία και στο φασισμό – σα να μη μπορούσαν να νιώσουν οι μάζες τη διαφορά.

Οι σεχταριστές είναι ικανοί να ξεχωρίζουν μόνο δύο χρώματα: το άσπρο και το μαύρο. Για να μη ριψοκυνδυνεύσουν, απλοποιούν την πραγματικότητα. Αρνούνται να κάνουν μια διάκριση ανάμεσα στα μαχόμενα στρατόπεδα στην Ισπανία για το λόγο ότι και τα δύο στρατόπεδα έχουν αστικό χαρακτήρα. Για τον ίδιο λόγο νομίζουν αναγκαίο να κρατήσουν “ουδετερότητα” στον πόλεμο ανάμεσα στην Ιαπωνία και την Κίνα. Αρνούνται την ύπαρξη ουσιαστικής διαφοράς ανάμεσα στη ΕΣΣΔ και τις αστικές χώρες και με αφορμή την αντιδραστική πολιτική της σοβιετικής γραφειοκρατίας αποκρούουν απέναντι στις επιθέσεις του ιμπεριαλισμού την υπεράσπιση των νέων μορφών ιδιοκτησίας που δημιούργησε η Οκτωβριανή Επανάσταση.

Ανίκανοι να βρούν το δρόμο προς τις μάζες, τις κατηγορούν με θέρμη για ανικανότητα να ανεβάσουν τον εαυτό τους στο ύψος των επαναστατικών ιδεών.

Οι στείροι αυτοί πολιτικοί δεν έχουν γενικά ανάγκη από μια γέφυρα με τη μορφή των μεταβατικών διεκδικήσεων γιατί δεν έχουν σκοπό να περάσουν στην απέναντι όχθη. Γυροβολάνε απλώς στο ίδιο μέρος ικανοποιώντας τον εαυτό τους με την επανάληψη όλο και των ίδιων ισχνών αφαιρέσεων. Τα πολιτικά γεγονότα είναι γι’ αυτούς ευκαιρία για σχόλια και όχι για δράση. Μια και οι σεχταριστές, όπως γενικά όλοι οι ξυλοσχίστες και οι θαυματοποιοί, τρώνε κατακεφαλές από την πραγματικότητα σε κάθε βήμα, ζούν σε μια κατάσταση διαρκούς απόγνωσης, κλαίνε και οδύρονται για το “καθεστώς”και τις μεθόδους και είναι τυλιγμένοι συνεχώς σε μικρομηχανοραφίες. Στους κύκλους τους εφαρμόζουν συνήθως ένα καθεστώς δεσποτισμού. Το πολιτικό προσκύνημα του σεχταρισμού συμπληρώνει σα σκιά το προσκύνημα του οππορτουνισμού, αποκαλύπτοντας έλλειηψη επαναστατικών απόψεων. Στην πραχτική πολιτική, οι σεχταριστές ενώνονται κάθε φορά με τους οππορτουνιστές, ιδιαίτερα με τους κεντρικές στην πάλη ενάντια στο μαρξισμό.

Πολλές από τις σεχταριστικές ομάδες και κλίκες που τρέφονται από τυχαία ψίχουλα του τραπεζιού της 4ης Διεθνούς κάνουν μια “ανεξάρτητη” οργανωτική ζωή με μεγάλες προθέσεις μα χωρίς ελάχιστη πιθανόι ητα επιτυχίας. Οι μπολσεβίκοι λενινιστές, χωρίς να σπαταλοι ν τον καιρό τους, αφήνουν τις ομάδες αυτές οτην τύχη τους.

Ωστόσο, σεχταριστικές τάσεις βρίσκονται επίσης και μέσα στις δικές μας γραμμές και ασκούν καταστρεπτική επίδραση στην δουλειά των τοπικών τμημάτων. Είναι αδύνατο να κάνουμε οποιοδήποτε παραπέρα συμβιβασμό μαζί τους έστω και για μια μονάχα μέρα. Μια σωστή πολιτική σχετικά με τα συνδικάτα είναι βασικός όρος για νάναι κανείς οπαδός της 4ης Διεθνούς. Εκείνος που δε ζητά και δεν βρίσκει το δρόμο προς τις μάζες δεν είναι αγωνιστής αλλά νεκρό βάρος στο κόμμα. Ενα πρόγραμμα διατυπώνεται όχι γιά δημοσιογραφικό γραφείο ή για τους ηγέτες των συζητητικών λεσχών αλλά για την επαναστατική δράση εκατομμυρίων. Το ξεκαθάρισμα των γραμμών της 4ης Διεθνούς από το σεχταρισμό και από τους αγιάτρευτους σεχτα ριςτές είναι βασική προϋπόθεση για την επαναστατική επιτυχία.

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΝΕΟΛΑΙΑ! Ο ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΕΡΓΑΤΡΙΕΣ!

Η ήττα της ισπανικής επανάστασης που προκλήθηκε από τους “ηγέτες” της, η επαίσχυντη χρεωκοπία του Λαϊκού Μετώπου στη Γαλλία και η αποκάλυψη για τις δικαστική απάτες της Μόσχας τα τρία αυτά γεγονότα, στο σύνολό τους, δίνουν ένα ανεπανόρθωτο χτύπημα στην Κομμουνιστική Διεθνή και, κατά δεύτερ λόγ το, προκαλούν βαριές πληγές στους συμμάχους της τους σοσιαλδημοκράτες και τους αναρχοσυνδικαλιστές. Αυτό δε σημαίνει, φυσικά, πως τα μέλη των οργανώσεων αυτών θα στραφούν αμέσως προς την 4η Διεθνή. Η παλιότερη γενιά, έχοντας υποστεί τρομερές ήττες, θα εγκαταλείψει το κίνημα σε σημαντική αναλογία. Παράλληλα, η 4η Διεθνής δεν έχει βέβαια καταπιαστεί να γίνει άσυλο για ανάπηρους επαναστάτες, απογοητευμένους γραφειοκράτες και καρριερίστες. Αντίθετα, ενάντια σε μια πιθανή συρροή μέσα στο κόμμα μας μικροαστικών στοιχείων, που τώρα κυριαρχούν στο μηχανισμό των παλιών οργανώσεων, είναι αναγκαία αυστηρά μέτρα προφύλαξης· μακριά δοκιμαστική περίοδος για κείνους τους υποψήφιους που δεν είναι εργάτες, ειδικά για τους πρώην γραφειοκράτες του κόμματος· αποκλεισμός από οποιοδήποτε υπεύθυνο πόστο για τα πρώτα τρία χρόνια κ.λ.π. Δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε θέση για καρριερισμό, αυτό το καρκίνωμα των παλιών Διεθνώνυ στην 4η Διεθνή. Μονάχα κείνοι που θέλουν να ζούν για το κίνημα και όχι σε βάρος του κινήματος θα βρούν την πόρτα ανοιχτή σε μας. Οι επαναστάτες εργάτες θα νιώσουν πως είναι οι κύριοι. Οι πόρτες της οργάνωσής μας είναι ορθάνοιχτες γι’ αυτούς.

Φυσικά, ανάμεσα ακόμα και στους εργάτες που για μια στις πρώτες γραμμές δεν υπάρχουν λίγοι που “ναι κουρασμένοι και απογοητευμένοι. θα μείνουν σα θεατές, τουλάχιστον για την ερχόμενη περίοδο. Οταν ένα πρόγραμμα ή μια οργάνωση καταρρέει, η γενιά που τάφερε στους ώμους της καταρρέει μαζί του. Το κίνημα αναγεννιέται από τη νεολαία που δεν είναι υπεύθυνη για το παρελθόν. Η 4η Διεθνής δίνει ξεχωριστή προσοχή στη νέα προλεταριακή γενιά. Όλη της η πολιτική τείνει να εμπνεύσει στη νεολαία πίστη στη δύναμή της και στο μέλλον της. Μονάχα ο φρέσκος ενθουσιασμός και το επιθετικό πνεύμα της νεολαίας μπορεί να εξασφαλίσει τις προκαταρκτικές επιτυχίες στον αγώνα· μονάχα αυτές οι επιτυχίες μπορούν να ξαναφέρουν τα καλύτερα στοιχεία της παλιάς γενιάς στο δρόμο της επανάστασης. Έτσι ήταν πάντα και έτσι θα ‘ναι.

Οι οππορτουνιστικές οργανώσεις, από την ίδια τους τη φύση συγκεντρώνουν την κύρια προσοχή τους στα ανώτερα στρώματα της εργατικής τάξης και επομένως αγνοούν τους νέους και τις εργάτριες. Η κατάρρευση του καπιταλισμού ωστόσο δίνει το πιο βαρύ της χτύπημα στη γυναίκα σα μισθοσυντήρητη και σαν νοικοκυρά.

Τα τμήματα της 4ης Διεθνούς θα πρέπει να ζητήσουν στηρίγματα ανάμεσα στα πιο εκμεταλλευόμενα στρώματα της εργατικής τάξης, επομένως κι ανάμεσα στις γυναίκες. Εκεί θα βρουν ανεξάντλητες παρακαταθήκες αφοσίωσης, αφιλοκέρδειας και πνεύματος αυτοθυσίας.

Κάτω η γραφειοκρατία και ο καρριερισμός! Ανοίχτε το δρόμο στη νεολαία! Ανοίχτε το δρόμο στις εργαζόμενες γυναίκες! Τα συνθήματα αυτά αποτελούν το έμβλημα της σημαίας της 4ης Διεθνούς.

ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΤΗΣ 4ης ΔΙΕΘΝΟΥΣ

Οι σκεπτικιστές ρωτούν: ‘Εφτασε άραγε η στιγμή να δημιουργηθεί η 4η Διεθνής; Είναι αδύνατο λένε να δημιουργήσουμε μια Διεθνή “τεχνητά”. Αυτή μπορεί να προκύψει μονάχα από μεγάλα γεγονότα, κλπ. Ολες αυτές οι αντιρρήσεις δείχνουν απλώς πως οι σκεπτικιστές δεν είναι ικανοί να φτιάξουν μια καινούρια Διεθνή. Δεν είναι ικανοί σχεδόν για τίποτα.

Η 4η Διεθνής βγήκε κιόλας από μεγάλα γεγονότα: τις μεγαλύτερες ήττες του προλεταριάτου στην ιστορία. Η αιτία για τις ήττες αυτές πρέπει να ζητηθεί στον εκφυλισμό και την προδοσία της παλιάς ηγεσίας. Η ταξική πάλη δεν ανέχεται διακοπή. Η 3η Διεθνής ακολουθώντας τη 2η έχει πεθάνει πια για την επανάσταση. Ζήτω η 4η Διεθνής!

“Είναι άραγε η ώρα να ανακηρύξουμε την ίδρυσή της;” ρωτάνε οι σκεπτικιστές που δεν μπορούν να ησυχάσουν. Η 4η Διεθνής, απαντάμε, δεν έχει ανάγκη απο καμμία “ανακήρυξη”. Υπάρχει και αγωνίζεται. Είναι αδύνατη; Ναι, οι γραμμές της δεν είναι πυκνές γιατί είναι νέα ακόμα. Κλείνει μέσα της ως τα τώρα κυρίως στελέχη. Μα τα στελέχη αυτά αποτελούν εγγύηση για το μέλλον. Εξω από αυτά τα στελέχη δεν υπάρχει ούτε ένα επαναστατικό ρεύμα πάνω σ’ αυτό τον πλανήτη που να αξίζει πραγματικά το όνομα αυτό. Αν η Διεθνής μας είναι αδύνατη ακόμη αριθμητικά είναι ισχυρή σε θεωρία, πρόγραμμα, παράδοση, σε ασύγκριτη χαλύβδωση των στελεχών της. Εκείνος που δεν το βλέπει αυτό σήμερα ας τον αφήσουμε για την ώρα να μένει στη μπάντα. Αύριο το πράγμα αυτό θα γίνει πιο φανερό.

Η 4η Διεθνής από σήμερα κιόλας μισείται μ’ όλο της το δίκιο από τους σταλινικούς, τους σοσιαλδημοκράτες, τους αστούς φιλελεύθερους και τους φασίστες. Δεν υπάρχει, δεν μπορεί να υπάρξει γι’ αυτήν θέση σ’ οποιοδήποτε από τα Λαϊκά Μέτωπα. Πολεμά χωρίς συμβιβασμό όλες τις πολιτικές ομάδες που τις σέρνει από τη μύτη η μπουρζουαζία. Το έργο της είναι: η ανατροπή της καπιταλιστικής κυριαρχίας. Ο σκοπός της: Ο σοσιαλισμός. Η μέθοδος της: η προλεταριακή επανάσταση.

Χωρίς εσωτερική δημοκρατία δεν υπάρχει επαναστατική διαπαιδαγώγηση. Χωρίς πειθαρχία δεν υπάρχει επαναστατική δράση. Ο εσωτερικός σκελετός της 4ης Διεθνούς βασίζεται στι. αρχές του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού. Πλέρια ελευθερία στη συζήτηση, πλέρια ενότητα στη δράση.

Η σημερινή κρίση του ανθρώπινου πολιτισμού είναι η κρίση της προλεταριακής ηγεσίας. Οι προχωρημένοι εργάτες, ενωμένοι στην 4η Διεθνή, δείχνουν στην τάξη τους το δρόμο της διεξόδου από την κρίση. Της προσφέρουν ένα πρόγραμμα βασισμένο στη διεθνή πείρα της πάλης του προλεταριάτου και όλων των καταπιεζομένων του κόσμου για την απελευθέρωση τους. Τις προσφέρουν μια ακηλίδωτη σημαία.

Εργάτες και εργάτριες όλων των χωρών: ταχθείτε κάτω από τη σημαία της 4ης Διεθνούς. Είναι η σημαία της νίκης σας που σιμώνει!

Διαβάστε επίσης:

ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ
ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ: ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ!
ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΙΔΡΥΕΙ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ ΔΙΕΘΝΗ
Ο ΤΡΟΤΣΚΙ ΣΥΖΗΤΑΕΙ ΓΙΑ ΤΟ «ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ»

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=yPn8a5Ey1Fw&feature=player_embedded]