Η Οικοδόμηση του Μακκαρθισμού

Το 49 και το 50 στις ΗΠΑ παρακολουθούν έντρομοι την "επέλαση του κομμουνισμού". Από το 45 ως το 48 καμιά συνθήκη με την ΕΣΣΔ δεν μπορεί να σταματήσει την έκρηξη της ταξικής πάλης στην Ευρώπη: Πολωνία, Γιουγκοσλαβία, Ελλάδα, Τσεχοσλοβακία, Βερολίνο, οι κρίσεις διαδέχονται η μία την άλλη. Η χρονιά καμπής είναι το 49. Η ΕΣΣΔ γίνεται κάτοχος της ατομικής βόμβας, την ίδια στιγμή που στην Κίνα το ΚΚ καταλαμβάνει την εξουσία και πετάει τον Τσανκ Κάι Σεκ στη θάλασσα. Παράλληλα η Γαλλία δέχεται απανωτές και είναι πια φανερό ότι χάνει οριστικά το Βιετνάμ και την υπόλοιπη Ινδοκίνα. Για αποκορύφωμα τελικά, το ξέσπασμα του κορεατικού πολέμου το 1950. Ο Ειρηνικός, που οι ΗΠΑ μετά τον πόλεμο τον θεωρούσαν αμερικάνικη λίμνη, γλιστρά από τα χέρια τους. Ο ψυχρός πόλεμος μετασχημάτισε τον κομμουνισμό από ένα θέμα πολιτικής άποψης σε ζήτημα ύψιστης εθνικής ασφάλειας. Η κυβερνητική προσπάθεια να κινητοποιηθεί η δημόσια γνώμη για τον ψυχρό πόλεμο, να συγκροτηθεί σε ένα αρραγές εσωτερικό μέτωπο, μετέτρεψε το ζήτημα της αντιμετώπισης των αριστερών στις ΗΠΑ σε πρωταρχικό ζήτημα επείγουσας ανάγκης. Αυτός ο διωγμός, από το 50 ως το 54 θα ονομαστεί "μακκαρθισμός".

Η κυβέρνηση Τρούμαν οργανώνει τον μακκαρθισμό
Η αμερικανίδα ιστορικός Ε. Σρέκερ γράφει στο βιβλίο της για τον μακκαρθισμό πως "Αυτό που μετασχημάτισε την κομμουνιστική απειλή σε μια εθνική ιδεοληψία δεν ήταν η ευλογοφάνειά της, αλλά η συμμετοχή της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Ο μακκαρθισμός δεν ήταν μια ιδιωτική επιχείρηση. Οι διακαείς αντικομμουνιστές βρέθηκαν σε όλη την αμερικανική κοινωνία, αλλά το έθνος συνολικά δεν θα είχε αποβάλλει την κομμουνιστική επιρροή αν αυτό δεν είχε καθοδηγηθεί από την Ουάσιγκτον σαν απόλυτη προτεραιότητα".
Η αντικομμουνιστική εκστρατεία οργανώθηκε από την κυβέρνηση Τρούμαν με τέτοιο τρόπο, ώστε να αποτελεί υπόδειγμα που θα ακολουθηθεί από πολλές αστικές κυβερνήσεις στο μέλλον. Οι αναλογίες με την "εκστρατεία ενάντια στην τρομοκρατία" όπως εξελίσσεται σήμερα στις ΗΠΑ -αλλά και όπως τη βιώσαμε στην Ελλάδα το περασμένο καλοκαίρι- αντιγράφει τις μεθόδους που ονομάστηκαν μακκαρθισμός. Αν και το όνομά προέρχεται από ένα μέλος του Κογκρέσου, ήταν η κυβέρνηση Τρούμαν που οργάνωσε και κατεύθυνε την υπόθεση μεθοδευμένα και συστηματικά.

Πανικός
Η πρώτη και απαραίτητη προϋπόθεση ήταν η υποκίνηση του πανικού για την "εθνική ασφάλεια". Η ατομική βόμβα που από το 49 έχει αποκτήσει η ΕΣΣΔ γίνονται ο μπαμπούλας για τον αμερικάνο πολίτη. Η καλλιέργεια του πανικού γίνεται επιστήμη και καθοδηγείται από ειδικούς. Να πως περιγράφει την αμερικάνικη κοινωνία του 50 ένας γάλλος αναλυτής: "Δυο φορές την εβδομάδα οι μισές ΗΠΑ κάνουν γυμνάσια ατομικού συναγερμού και προκαλούν τερατώδεις πανικούς. Πολλές φορές την ημέρα, τα παιδιά των σχολείων πρέπει να στοιβάζονται μέσα σε υπόγεια ή να χώνονται κάτω από τα θρανία τους, όταν ο δάσκαλος δώσει το σύνθημα. 'Το κεφάλι μέσα στα μπράτσα σας για να προφυλάγεστε από τη ραδιενέργεια'. Το FBI αναγγέλλει πως δεν είναι αδύνατον να μπάσουν στη χώρα λαθραία μια βόμβα και να σβήσουν το Μανχάταν σε λίγα δευτερόλεπτα. Το Ναυαρχείο δηλώνει επίσημα ότι εχθρικά υποβρύχια μπορούν ν' ακουμπήσουν ένα βραδυφλεγές μηχάνημα στον κόλπο της Νέας Υόρκης, που η έκρηξή του θα προκαλούσε μια τόσο ορμητική παλίρροια που θα μπορούσε να πνίξει το μεγαλύτερο μέρος της πόλης. Η Αμερική ανακαλύπτει με αγωνία πως δεν είναι άτρωτη, πως η απειλή βρίσκεται στην πόρτα της. Τότε αρχίζει η βασιλεία του φόβου και της υποψίας. Ο καθένας νομίζει πως κινδυνεύει και πείθεται πως η επαγρύπνησή του μπορεί να σώσει τη χώρα". (Μ. Ονορέν, Ρόζεμπεργκ ατομικά μυστικά και ηλεκτρική καρέκλα).
Αφού η κυβέρνηση έχει μεταβάλει τους πολίτες σε πανικόβλητο πλήθος, τους ζητά να πάρουν την υπόθεση "στα χέρια τους". Ο πρόεδρος Τρούμαν, σε πανεθνικό του διάγγελμα το 50 δηλώνει: "Παρακαλώ τους πολίτες και όλους τους δημόσιους υπαλλήλους, παρακαλώ όλο τον κόσμο να αναφέρει αμέσως στο πιο κοντινό γραφείο του FBI ό,τι ύποπτες ενέργειες θα έπεφταν στην αντίληψή του".
Η κυβέρνηση, αν και τις υποκίνησε, επίσημα δεν αναμείχθηκε στις διώξεις. Όλη τη βρώμικη δουλειά την ανέθεσε στο Μαύρο Μέτωπο του αντικομμουνισμού, στο FBI, στην HUAC και σε επιτροπές του Κογκρέσο. Έτσι αυτή παρουσιαζόταν υπεράνω των ακροτήτων, και καθαρή από τις παραβιάσεις των νόμων. Αλλά ολόκληρος ο κρατικός μηχανισμός με κυβερνητική εντολή τέθηκε στη διάθεση του Αντικομμουνιστικού Μετώπου. Και εφόσον η HUAC παρέμενε μια ιδιωτική συνεύρεση φρόντισε όχι μόνο να της δώσει το κύρος Ιεράς Εξέτασης, αλλά υποχρέωσε τα κρατικά όργανα να υλοποιούν τις αποφάσεις της. Είναι χαρακτηριστικό ότι φρόντιζε να σταλούν οι απειθείς μάρτυρες στη φυλακή για την περιφρόνηση της επιτροπής. Η ειρωνεία είναι πως η ίδια η κυβέρνηση Τρούμαν θα δεχτεί σε λίγο τα πλήγματα της επιτροπής, όταν διαπίστωσαν πως στους κόλπους της υπάρχουν πολλοί "φιλοκομμουνιστές".

Το Αντικομμουνιστικό Μέτωπο
Το Αντικομμουνιστικό Μέτωπο είναι ένα σύνολο φορέων, που από το 50 ως το 54 συνεργάζονται άψογα μεταξύ τους στον κοινό στόχο του διωγμού της αριστεράς. Είναι ένα σύνολο ετερόκλητο. Αυτό δεν του δημιουργεί προβλήματα στη λειτουργία, αντίθετα ευνοεί έναν καταμερισμό και μια επιρροή σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα.
Κορμός ήταν η Επιτροπή Αντιαμερικάνικων Ενεργειών (HUAC), που στηριζόταν από το σύνολο της αμερικάνικης ακροδεξιάς και ταυτιζόταν με την ιστορία της. Η ανάπτυξη του αμερικάνικου εργατικού κινήματος ακολουθήθηκε από σφοδρή καταστολή. Με πρωτοβουλία της Ένωσης Εμπορίου (τον σύλλογο των εργοδοτών και των βιομηχάνων) συστάθηκε ένα δίκτυο με στόχο να αποτρέψει την κομμουνιστική επιρροή στο εργατικό κίνημα. Για τη δουλειά αυτή στηρίχτηκε στους κίτρινους συνδικαλιστές της CIO και δημιούργησε αντικομμουνιστικούς πυρήνες στους χώρους δουλειάς. Έξω από τους εργασιακούς χώρους αποτάνθηκε στην ακροδεξιά Αμερικάνικη Λεγεώνα που επιχειρούσε επιθέσεις στα γραφεία των αριστερών οργανώσεων. Για χρόνια η αμερικανική λεγεώνα και οι σύμμαχοί της απαιτούσαν από τους πολιτικούς να κάνουν κάτι για να συγκρατήσουν την κομμουνιστική επιρροή. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας ενός αρραγούς μετώπου ενόψει του επερχόμενου πολέμου βρίσκει μια στήριξη από κάποιους υπερσυντηριτικούς βουλευτές. Καρπός αυτής της στήριξης είναι η ίδρυση το 38 της περιβόητης Επιτροπής Αντιαμερικανικών Υποθέσεων (ΗUAC). Ωστόσο, μέχρι το 49 κανείς δεν την παίρνει στα πολύ σοβαρά.
Ο δεύτερος εταίρος του Μετώπου είναι το FBI. Ο οργανισμός ομοσπονδιακής αστυνομίας προήλθε από τη συγχώνευση των διάφορων ιδιωτικών αστυνομιών των βιομηχάνων του προηγούμενου αιώνα. Ο επικεφαλής του FBI ο Έντγκαρντ Χούβερ ήταν ένας πασίγνωστος αντικομμουνιστής. Ξεκίνησε την καριέρα του στην καταστολή των κινητοποιήσεων του 1910 και ο ίδιος έλεγε πως από τότε η πάλη ενάντια στον κομμουνισμό έγινε ο σκοπός της ζωής του. Το FBI συνεργάζεται άψογα με τη ΗUAC και θέτει το αρχείο του (ένα αρχείο με χρόνια παρακολούθησης των αριστερών οργανώσεων) στη διάθεση της επιτροπής. Ο Χούβερ δίνει τον τόνο ανακοινώνοντας πως "κάθε αμερικανικός κομμουνιστής ήταν, και είναι, ενδεχομένως πράκτορας κατασκοπείας της σοβιετικής ένωσης".
Σημαντική συνεισφορά στο Αντικομμουνιστικό Μέτωπο έχει η ομάδα των "πρώην κομμουνιστών". Πρόκειται για κάποια μέλη αριστερών οργανώσεων που άλλαξαν στρατόπεδο. Το πέρασμά τους από την αριστερά τους έδινε γνώσεις πολύ μακρύτερα από τη χοντροκοπιά των ακροδεξιών. Όλοι ετούτοι έκαναν καριέρα τους τον αντικομμουνισμό σαν δημοσιογράφοι ή αναλυτές. Η Ε. Σρέκερ αναφέρει πως "Μέχρι τη δεκαετία του '40, οι επαγγελματίες αντι-κομμουνιστές είχαν συγχωνευτεί σε ένα άτυπο δίκτυο που επρόκειτο να έχει μια δυσανάλογη επιρροή στην ιδεολογική και θεσμική ανάπτυξη του μακκαρθισμού. (…) Μετά τη δεκαετία του '40, είχαν γίνει πανταχού παρόντες. Είναι δύσκολο να αντιληφθούμε τον μακκαρθισμό χωρίς τους πρώην κομμουνιστές".
Τέλος, σε αυτό το παζλ στάθηκε πολύ σημαντική και η συνεισφορά της καθολικής εκκλησίας, ειδικά στη διαμόρφωση των πιο καθυστερημένων κομματιών της πολωνικής και της ιταλικής κοινότητας, που η επιρροή της ήταν μεγάλη.
Ένας πρώην δικαστή και νυν γερουσιαστή του Ουισκόνσιν, ο Τζόζεφ Μακ Κάρθυ, αναλαμβάνει να ηγηθεί αυτού του μετώπου. Στις 9/2/50 εκφώνησε μια δημόσια ομιλία με θέμα "Είμαστε δεσμευμένοι σε μια τελική, ενθουσιώδη μάχη μεταξύ του κομμουνιστικού αθεϊσμού και του χριστιανισμού", που θεωρείται η απαρχή της εποχής του μακκαρθισμού. Το ενδιαφέρον της ομιλίας ήταν πως είπε ανοιχτά όσα τόσο καιρό λέγονταν με υπονοούμενα: ότι η πτώση της Κίνας και των άλλων χωρών στους κομμουνιστές οφείλεται "στις προδοτικές ενέργειες κομμουνιστών που είχαν παρεισφρήσει στον κρατικό μηχανισμό". Σε αυτή την ομιλία κατονόμασε μια λίστα κυβερνητικών παραγόντων: "Έχω στο χέρι μου 57 περιπτώσεις ατόμων που είναι είτε μέλη είτε βεβαίως πιστά στο κομμουνιστικό κόμμα, αλλά που εντούτοις βοηθούν ακόμα στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής μας".
Την επόμενη το Κογκρέσο αναθέτει στον Μακ Κάρθυ και στην HUAC να αρχίσουν έρευνες για την ανακάλυψη των κομμουνιστών σε όλο το δημόσιο βίο. Είναι η πράξη ανάθεσης του αντικομμουνιστικού διωγμού στα χέρια της ακροδεξιάς.
Μια σημαντική πτυχή του αγώνα που ξεκινά ο ΜακΚάρθυ είναι η οικονομική. Τα χρήματα άρχισαν να καταφθάνουν για βοήθεια. Σε κάθε χορηγό, έστειλε μια επιστολή που τον ευχαριστούσε για τη δωρεά και που ζητούσε περισσότερα χρήματα για να εξακολουθήσει "το σκληρό και δαπανηρό αγώνα κατά του κομμουνισμού." Φυσικά, όλες οι συνδρομές στέλνονταν στον προσωπικό του τραπεζικό λογαριασμό.

Το μοντέλο του κυνηγιού
Αυτό που χαρακτηρίζει τον μακκαρθισμό είναι πως πρόκειται για μια ανεπίσημη -πολύ αποτελεσματική ωστόσο- καταδίωξη των αριστερών. Οι διωκόμενοι σπάνια δικάζονταν και καταδικάζονταν Από το 50 έως το 54 που διάρκεσε ο διωγμός, περίπου 150 άνθρωποι πήγαν στη φυλακή και μόνο το ζεύγος Ρόζεμπεργκ καταδικάστηκε σε θάνατο. Όχι ότι έλειπε το νομικό οπλοστάσιο. Το 39 είχε ψηφιστεί ο περίφημος νόμος Μακ Κάραν που απαγόρευε στους αριστερούς την εργασία στο δημόσιο. Το 40 η πράξη που απαγόρευε στις αμερικάνικες οργανώσεις τις συνδέσεις με τις διεθνείς του εξωτερικού. Και την ίδια χρονιά ο νόμος Σμίθ, που απαγόρευε τις οργανώσεις που προπαγάνδιζε την βίαιη ανατροπή του πολιτεύματος. Για παράβαση αυτών των νόμων φυλακίστηκαν οι ηγέτες των αριστερών οργανώσεων στις αρχές της δεκαετίας του 50. Η περίπτωση των Ρόζεμπεργκ ήταν διαφορετική. Εκτελέστηκαν με την κατηγορία ότι έδωσαν το μυστικό της ατομικής βόμβας στην ΕΣΣΔ. Η συντριπτική πλειοψηφία όμως των αριστερών δεν πέρασε από καμία δίκη. Οι ποινές τους ήταν ο κοινωνικός αποκλεισμός και η οικονομική εξόντωση.
Μέχρι τις αρχές του '50, η HUAC και οι άλλες επιτροπές είχαν ανάγει την επιχείρηση εκδίωξης των κομμουνιστών σε επιστήμη και το μοντέλο εξέτασης είχε παγιωθεί. Από τα αρχεία του FBI ανακάλυπταν τους κομμουνιστές. Με τον όρο "κομμουνιστής" εννοούνταν αρχικά τα μέλη των αριστερών οργανώσεων, τα πρώην μέλη, οι συμπαθούντες και τα κοντινά τους πρόσωπα. Όλοι ετούτοι καλούνταν στην HUAC ή στις διάφορες υποεπιτροπές και τους απέδιδαν την κατηγορία. Φυσικά, θα μπορούσε κανείς να αγνοήσει την πρόσκληση, αλλά τότε ήταν βέβαιο ότι θα έχανε τη δουλειά του και, αναλόγως την πολιτεία, θα φυλακιζόταν από τα δικαστήρια για ασέβεια προς την επιτροπή. Μετά τις πρώτες φορές λοιπόν, ελάχιστοι "μάρτυρες" διανοούνταν να μην προσέλθουν στο κάλεσμα.
Στην εξέταση ζητούσαν από τους "μάρτυρες" να δηλώσουν αν παραμένουν πιστοί ή όχι στον κομμουνισμό. Εδώ δεν χωρούσαν υπεκφυγές. Αν δεν παρέμεναν πιστοί, θα έπρεπε να το αποδείξουν κάνοντας δύο πράγματα. Πρώτον, να κατονομάσουν όσους υπόλοιπους κομμουνιστές γνώριζαν και δεύτερον να δημοσιεύσουν μια δήλωση στον τύπο με την οποία αποκήρυτταν τον κομμουνισμό, ανάλογα φυσικά και με το πόσο διάσημος ήταν ο κάθε "μάρτυρας". Μόνο κάνοντας αυτά τα δύο, ώστε "να αποδείξει ότι είχε σπάσει πραγματικά με το κόμμα", μπορούσε να συγχωρεθεί και να περάσει στην κατηγορία των μεταμεληθέντων.
Στους μεταμεληθέντες εφαρμόστηκε το σύστημα των ποσοστώσεων και αφορούσε στη δριμύτητα της αποκήρυξης. Αν δηλαδή κάποιος δεν έδειχνε ιδιαίτερη λύσσα στην καταδίκη του κομμουνισμού χαρακτηριζόταν 10, 20 ή 30% κομμουνιστής. Συνεπώς, βρίσκονταν και αυτός σε επιτήρηση, αλλά κρατούσε τη δουλειά του και ο κοινωνικός αποκλεισμός ήταν πιο χαλαρός.
Για τους "μη φιλικούς μάρτυρες" -για όσους αρνούνταν να πάρουν μέρος σε αυτό διασυρμό- και τις οικογένειές τους, η ζωή τους ήταν κόλαση. Αυτοί και οι σύζυγοί τους έχαναν τις εργασίες τους. Όσοι απολύονταν σαν κομμουνιστές έχαναν επίσης και κάθε δικαίωμα που είχαν σε επίδομα ανεργίας, ασφάλιση ή περίθαλψη. Τα ονόματά τους έμπαιναν στις περίφημες λίστες που μοιράζονταν στους εργοδότες, ώστε να μην μπορούν πουθενά να βρουν δουλειά. Η κοινωνική απομόνωση ήταν ιδιαίτερα καταστρεπτική για όσους ζούσαν έξω από τις μεγάλες πόλεις και κάποιοι έχαναν τις δουλειές τους ακόμα και προτού να αρχίσουν οι ακροάσεις τους.

Οι νομικές εγγυήσεις στα σκουπίδια
Κάποιοι μάρτυρες προσπάθησαν να βγουν από τη δύσκολη θέση να αποκηρύξουν ιδέες και συντρόφους, διεκδικώντας μέσα στις επιτροπές τα δημοκρατικά δικαιώματα που υποτίθεται κατοχυρώνει για τους πολίτες της η "χώρα της ελευθερίας". Το πρόβλημα εδώ ήταν αρχικά να βρουν δικηγόρο, αφού ελάχιστοι ήταν αυτοί που αναλάμβαναν τέτοιες υποθέσεις. Μέσα στις επιτροπές επικαλούνταν συχνά το άρθρο του Συντάγματος των ΗΠΑ που αναφέρει ότι μπορεί κανείς να αρνηθεί μία απάντηση εάν αυτή είναι δυνατόν να τον ενοχοποιήσει. Είναι το άρθρο που έμεινε γνωστό σαν "5η Τροποποίηση". Κανένας δεν ξέφυγε με αυτό τον τρόπο. Η λογική ήταν πως πρόκειται σίγουρα για αμετανόητους κομμουνιστές, που κρύβουν τη δράση τους πίσω από τους νόμους, επομένως είναι δυο φορές ύποπτοι. Βαφτίστηκαν λοιπόν "κομμουνιστές της 5ης τροποποίησης" και για παραδειγματισμό διώχτηκαν με περισσότερη μανία. Με την ίδια λογική δεν δικαιώθηκαν όσοι είχαν την αφέλεια να καταφύγουν στα δικαστήρια για να ξαναπροσληφθούν στην δουλειά τους. Τα δικαστήρια μάλιστα, σε ένα ρεσιτάλ υποκρισίας, αρνούνταν μέχρι το 65 ακόμη και το γεγονός ότι υπήρχαν "μαύρες λίστες", αν και αυτές εκδίδονταν επίσημα από το FBI. Η άρνηση, τέλος, του ανώτατου δικαστηρίου να παρέμβει μετά από πλήθος αιτήσεων, φανερώνει ότι το σύνολο του κρατικού μηχανισμού δούλευε συντονισμένα γύρω από αυτό το σχέδιο.
Όλα ετούτα φυσικά δεν ορίζονταν από κανένα νόμο, αλλά επιβάλλονταν από το ασφυκτικό δίκτυο αντικομμουνισμού που είχε στηθεί. Οι κυρώσεις δεν αφορούσαν μόνο τους κομμουνιστές υπαλλήλους, αλλά και τις επιχειρήσεις που για οποιονδήποτε λόγο δεν τους είχαν απολύσει ακόμη. Κάθε απόφαση της επιτροπής ακολουθούσε κλιμάκιο του FBI που επισκεπτόταν τους εργοδότες του "μη φιλικού μάρτυρα" για να εξασφαλίσουν ότι δεν θα μπορούσε να κρατήσει τη δουλειά του. Εάν και τότε η επιχείρηση αρνούνταν, αντιμετώπιζε κυρώσεις. Αν είχε δοσοληψίες με το κράτος, αυτές σταματούσαν αμέσως μέχρι "να απολύσει τους κομμουνιστές", και πιεζόταν από κάθε μορφή κρατικού ελέγχου. Αυτό το μέτρο είχε μεγάλη σημασία, όχι βέβαια για τις μεγάλες επιχειρήσεις που δεν είχαν καμιά διάθεση να κρατήσουν τους κομουνιστές, αλλά στους μικροβιοτέχνες και τους αγρότες ειδικά στην επαρχία που απασχολούσαν ένα ελάχιστο προσωπικό και είτε ήταν οι ίδιοι αριστεροί, είτε μπορεί να έδειχναν αλληλεγγύη σε έναν διωκόμενο δίνοντάς του δουλειά. Επιπλέον αντιμετώπιζαν το μποϋκοτάζ των "υγιών αμερικάνων". Ο Τζόνσον, ιδιοκτήτης μεγάλης αλυσίδας Σούπερ Μάρκετ τοποθέτησε στα μαγαζιά του ειδικά σήματα που προειδοποιούσαν τους πελάτες να μην αγοράζουν τα προϊόντα οποιασδήποτε επιχείρησης υποστήριξε "τα μικρά ανθρωπάρια του Στάλιν".

Το κυνήγι αρχίζει
Ο κινηματογράφος και το Χόλυγουντ ήταν ο πρώτος στόχος του Αντικομμουνιστικού Μετώπου. Σε μια εποχή που ο κινηματογράφος, μαζί με το ραδιόφωνο, αποτελούσε το βασικότερο μέσο επικοινωνίας και ενημέρωσης εξασφαλιζόταν η σίγουρη δημοσιότητα της επιχείρησης. Μέσα εκεί άλλωστε υπήρχε μια σημαντική ριζοσπαστική κοινότητα που ήταν η πρώτη που χτυπήθηκε. Από εκεί λοιπόν καλούνται οι πρώτοι μάρτυρες και τότε διαμορφώνεται και το μοντέλο που θα ακολουθήσει η επιτροπή σε κάθε χώρο. Οι πρώτοι δέκα αρνούνται να συνεργαστούν και καταφεύγουν στα ομοσπονδιακά δικαστήρια, τα οποία φυσικά δικαιώνουν την επιτροπή. Από κει και μετά ξεκινάει ένα πραγματικό πογκρόμ. Οι πόρτες των στούντιο κλείνουν για τους "μη φιλικούς" μάρτυρες. Η μαύρη λίστα επεκτείνεται και στη βιομηχανία ραδιοφωνίας.
Ο δεύτερος στόχος ήταν η εκπαίδευση και οι ακαδημαϊκές εκκαθαρίσεις που ξεκίνησαν το 52. Ο εκπαιδευτικός χώρος που περηφανευόταν για την ιερότητα της ακαδημαϊκής ελευθερίας αποδείχθηκε περισσότερο χαμερπής ακόμη και από τον χώρο των Σωού Μπίζνεζ, αποδεικνύοντας πως αποτελεί ένα από τα βασικά ιδεολογικά στηρίγματα του συστήματος. Το 53 εκδόθηκε μια ανακοίνωση που υπέγραφαν οι πρόεδροι των 37 κορυφαίων πανεπιστημίων των ΗΠΑ, που τόνιζε ότι "Η επίκληση των της 5ης τροποποίησης από έναν καθηγητή, αποτελεί σημαντικό στοιχείο απόδειξης της ικανότητάς του να κρατήσει μια θέση διδασκαλίας και βάζει στο πανεπιστήμιό του την υποχρέωση να επανεξεταστούν τα προσόντα του για την διδακτική ιδιότητα".
Το νομικό επάγγελμα ανέλαβε να καθαρθεί από τα μολυσμένα μέλη του μόνο του. Το συνδικαλιστικό τους όργανο απαίτησε την ανάκληση της άδειας των κομμουνιστών νομικών, αλλά και όσων επικαλούνταν… την 5η τροπολογία!!! Πρόκειται για το πιο χοντροκομμένο δείγμα της εποχής του μακκαρθισμού. Οι δικηγόροι να χάνουν την άδειά τους από το γεγονός και μόνο ότι επικαλούνται το ίδιο το αστικό σύνταγμα, και μάλιστα αυτό το μέτρο δεν προτάθηκε από κάποια "αυταρχική κυβέρνηση", αλλά από τους ίδιους τους νομικούς! Η "ανεξάρτητη" δικαστική εξουσία απέδειξε με τον πιο καθαρό τρόπο πόσο πιστό σκυλί των καπιταλιστών μπορεί να γίνει.
Αυτό που συνήθως αποκρύβεται, ή περνιέται στα ψηλά από τους δημοκράτες επικριτές του μακκαρθισμού είναι το πογκρόμ στην εργατική τάξη. Δεν υπάρχουν αριθμοί που να δείχνουν πόσος κόσμος πετάχτηκε στο δρόμο. Φυσικά, χτυπήθηκαν ιδιαίτερα οι χώροι που οι αριστεροί είχαν κάποια δύναμη. Τέτοιοι ήταν οι λιμενεργάτες, οι σιδηρουργοί, οι δάσκαλοι, οι ναυτεργάτες, οι ηλεκτρολόγοι. Αρχικά τα σωματεία κάλυψαν τους διωκόμενους και προέβαλαν μια σχετική αντίσταση στις μαύρες λίστες και στις απολύσεις. Άλλωστε, στους χώρους αυτούς οι αριστεροί είχαν δύναμη. Αλλά μετά από το ξέσπασμα του κορεατικού πολέμου, τα σωματεία σταμάτησαν να υποστηρίζουν τους αριστερούς εργάτες. Το τελευταίο προπύργιο αντίστασης ήταν οι λιμενεργάτες της Νέας Υόρκης, για τους οποίους τελικά ψηφίστηκε ένας ειδικός νόμος με αφορμή τον πόλεμο, ο νόμος "ασφάλειας των λιμανιών", με τον οποίο απολύθηκαν σχεδόν 2.000 αριστεροί εργάτες.
Σε όσα επαγγέλματα απαιτούνταν χορήγηση άδειας, ήταν δεδομένο πως οι "μη φιλικοί" μάρτυρες θα έχαναν τις άδειές τους και οι υπόλοιποι έπρεπε να δώσουν τον περίφημο όρκο πίστης, δηλαδή δήλωση κοινωνικών φρονημάτων.
Το Αντικομμουνιστικό Μέτωπο έχει αλώσει τον κοινωνικό ιστό. Οι βιβλιοθηκάριοι σε ολόκληρη τη χώρα αναγκάζονται να συμμορφωθούν με μια λίστα 30.000 απαράδεκτων βιβλίων τα οποία και θα πρέπει να εξαφανίσουν. Η συγκεκριμένη λίστα της HUAC περιλαμβάνει τρεις κατηγορίες βιβλίων: τα κομμουνιστικά, τα κρυπτοκομμουνιστικά, και τα… αντί-αντικομμουνιστικά. Ανάμεσα σε αυτά όλα τα κείμενα της Unesco και ο Ρομπέν των Δασών. Επανέκδωσε τέλος τα σχολικά βιβλία, αφαιρώντας τις εικόνες που έδειχναν φτωχιές γειτονιές, για να μην χαλάσει το μοτίβο της "ευτυχισμένης, μεσοαστικής, λευκής, αμερικάνικης οικογένειας".

Κοινωνική συναίνεση
Το μοντέλο καταστολής του μακκαρθισμού αποδείχτηκε αποτελεσματικό. Αποδεκάτισε τον κύριο στόχο του το αμερικάνικο ΚΚ, που η δύναμή του έπεσε από περίπου 75.000 μέλη μετά από τον πόλεμο σε λιγότερο από 10.000 το 54. Το ΚΚ των ΗΠΑ -λόγω των σχέσεων με την ΕΣΣΔ- ήταν ο κύριος στόχος, αλλά από τους διωγμούς δεν εξαιρέθηκε καμιά αριστερή οργάνωση. Ιδιαίτερα χτυπήθηκε το Εργατικό Κόμμα, μια από τις μεγαλύτερες τροτσκιστικές οργανώσεις στον κόσμο. Αλλά επίσης σαν "συνοδοιπόροι" και οργανώσεις μειονοτήτων, μαύρων, ινδιάνων, κλπ. Στον κατάλογο που καταρτίστηκε με βάση τον νόμο Σμιθ (οργανώσεις που αποβλέπουν στην βίαιη ανατροπή του καθεστώτος) δεν έμεινε έξω καμιά, από την προπολεμική Επιτροπή Αλληλεγγύης στα Θύματα του Φασισμού στην Ευρώπη, μέχρι το Συμβούλιο Αμερικάνων - Εβραίων Εργαζομένων.
Τσακίζοντας κάθε αριστερή οργανωμένη κίνηση, ο μακαρθισμός έβαλε οριστικό τέλος στους δεσμούς της αριστεράς με το εργατικό κίνημα των ΗΠΑ διαλύοντας ολόκληρη τη σημαντική δουλειά που είχε γίνει χρόνια στους χώρους εργασίας.
Για αυτό το έργο ήταν απαραίτητη μια πλατιά κοινωνική συναίνεση. Η απόκτησή της δεν ήταν αυτονόητη, αλλά αποσπάστηκε από την αστική τάξη μεθοδικά. Με τη συστηματική καλλιέργεια του πανικού, με τη λάσπη και την κινδυνολογία. Ο στόχος ήταν οι διάφοροι πολίτες, όσο κι αν σιχαίνονταν τις μεθόδους του ΜακΚάρθυ να συμφωνήσουν ότι ο κομμουνισμός απειλούσε τις ΗΠΑ και ότι έπρεπε να αντιμετωπιστεί. Έπρεπε λοιπόν να μεταμορφωθούν σε χαφιέδες ή, τουλάχιστον, σε θεατές. Το λεπτό σημείο εδώ, είναι πως οι διώξεις δεν θα αγγίξουν κανέναν άλλον εκτός από τους κομμουνιστές. Πως το χτύπημα της πρωτοπορίας δεν θα έχει καμιά επίπτωση στην υπόλοιπη εργατική τάξη. Πραγματικά, τα χτυπήματα κατευθύνθηκαν αποκλειστικά απέναντι στους "κομμουνιστές", που έβλεπαν γύρω τους το δίκτυο κοινωνικής αλληλεγγύης να καταρρέει. Πρόκειται για το ίδιο μοντέλο που προσπαθούν να εφαρμόσουν στις μέρες μας με την εξάρθρωση της "τρομοκρατίας". Η εμπειρία του μακκαρθισμού δείχνει πως αν η ίδια η αριστερά μόνη της δεν μπορεί να κινητοποιηθεί απέναντι στην επίθεση που δέχεται, αν η ίδια η πρωτοπορία δεν δώσει το σύνθημα της αντίστασης, καμιά εργατική τάξη ή καταπιεσμένο στρώμα δεν θα τρέξει να τη σώσει.

Ο πόλεμος στην Κορέα
Σε απάντηση στις εκκαθαρίσεις του δικτάτορα Σίγκμαν Ρη στις 25/6/50 τα στρατεύματα της Βόρειας Κορέας περνούν τον 38ο παράλληλο και με ελάχιστη αντίσταση καταλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της χώρας. Οι ΗΠΑ αποφασίζουν να επέμβουν και αποβιβάζουν στην Κορέα μια τεράστια δύναμη στρατού. Η επέμβαση αυτή έχει την κάλυψη του ΟΗΕ. Παρά τη διάθεση των ΗΠΑ να καταλάβουν όλη τη χώρα η Κίνα έκανε σαφές πως αν τα αμερικάνικα στρατεύματα περάσουν το όριο του 38ου παραλλήλου θα επέμβουν. Η συντριπτική υπεροπλία των ΗΠΑ καταφέρνει σε λίγο χρόνο να απωθήσει τα βορειοκορεάτικα στρατεύματα και στις 29/9/50 επανεγκαθιστά στη Σεούλ τον δικτάτορα. Αλλά δεν σταματάει εκεί την προέλαση. Στο δισταγμό της Κίνας να επέμβει, οι ΗΠΑ προωθούνται σε όλο το έδαφος της Βόρειας Κορέας και μέχρι το τέλος του Οκτώβρη φτάνουν σχεδόν ως τα σύνορα με την Κίνα και την ΕΣΣΔ. Ο βορειοκορεάτικος στρατός προσπαθεί να ανασυνταχθεί στα δύσβατα βουνά και κυρίως πίσω από τα κινέζικα σύνορα.
Οι κύκλοι γύρω από το Αντικομμουνιστικό Μέτωπο στις ΗΠΑ, θεωρούν την ευκαιρία ιδανική για να πάρουν πίσω τη "χαμένη Κίνα". Αυτοί θα βρουν τον εκφραστή τους στο στρατηγό Μακ Άρθουρ, ηγέτη των αμερικάνικων δυνάμεων στην Κορέα.
Ο Μακ Άρθουρ ήταν ένας στρατιωτικός με φοβερά κοντόθωρη σκέψη. Είχε προβλέψει πως "είναι αδύνατον" να επιτεθεί η Ιαπωνία στις ΗΠΑ, λίγο πριν το Πέρλ Χάρμπορ. Πως το Κ.Κ.Κίνας είναι μια "μειοψηφική ομαδούλα", λίγο πριν ο Μάο πάρει την εξουσία. Πως η Βόρεια Κορέα δεν θα απαντήσει στην εγκαθίδρυση του δικτάτορα Ρη, λίγο πριν επέμβουν. Πως η Κίνα δεν θα επέμβει αν καταλάβουν όλη την Κορέα. Αυτός ο απίθανος άνθρωπος είχε περιβληθεί με το κύρος ημίθεου. Ο μόνος λόγος για αυτό ήταν πως επρόκειτο για τον πιο πωρωμένο αντικομμουνιστή στρατηγό που διέθεταν εκείνη τη στιγμή τα γεράκια. Ακριβώς για να καλυφθεί η ανικανότητά του είχε ξεκινήσει μια τεράστια εκστρατεία στον τύπο που τον παρουσίαζε στον αμερικάνικο λαό σαν διάνοια. Χαρακτηριστική είναι η φράση γερουσιαστή πως πρόκειται "για τον μεγαλύτερο άνθρωπο από την εποχή του Χριστού". Στην πραγματικότητα ήταν ένας ανίκανος που ενσαρκώνει όμως τη στρατηγική όσων απαιτούν πόλεμο με τους κομμουνιστές μέχρις εσχάτων.

Η αποπομπή του Μακ Άρθουρ
Ο Τρούμαν βρίσκεται διαρκώς στα μαχαίρια μαζί του και προτιμά τον σοβαρότερο πολιτικά Νίμιτς, αλλά δεν διανοείται να τον αντικαταστήσει. Το Νοέμβρη του 50 τα αμερικάνικα στρατεύματα έχουν φτάσει λίγα χιλιόμετρα από τα κινεζοκορεάτικα σύνορα όταν ο Μακ Άρθρουρ, βομβαρδίζει τη μεθόριο και ουσιαστικά ξεκινά την επίθεση στην Κίνα με δική του πρωτοβουλία και με δεδομένη την άρνηση της κυβέρνησης. Η απάντηση της Κίνας είναι αστραπιαία. Περίπου 200.000 κινέζοι στρατιώτες περνάν τα σύνορα και χτυπάνε τα αμερικάνικα στρατεύματα. Μέσα σε λίγες εβδομάδες οι κινέζοι έχουν καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος της χερσονήσου και οι αμερικάνοι μετράνε χιλιάδες νεκρούς. Ο πόλεμος στην Κορέα κινδυνεύει να μεταβληθεί σε πανωλεθρία. Ο Μακ Άρθρουρ πιέζει για χρήση της ατομικής βόμβας στην Κίνα, αλλά δεν μπορεί να αντιτάξει σοβαρή άμυνα στους κινέζους. Στις 11/4/51 ο Τρούμαν αποφασίζει τελικά μπροστά στην διαγραφόμενη ήττα να αντικαταστήσει τον Μακ Άρθρουρ, ξέροντας πως κάτι τέτοιο θα τον φέρει σε ευθεία σύγκρουση με την ακροδεξιά.
Το Αντικομμουνιστικό Μέτωπο λυσσάει. Ο Μακ Κάρθυ σε δημόσια ομιλία του στο Μιλγουώκι χαρακτηρίζει τον Τρούμαν "σκύλας γιο". Ετοιμάζουν στον Μακ Άρθουρ υποδοχή ήρωα. Στη συγκέντρωση υποδοχής που του ετοίμασαν στην Ν.Υ. η αστυνομία δίνει το (παραφουσκωμένο) νούμερο των 7 εκατ. Τον καλούν να βγάλει λόγο στο Κογκρέσο και από το βήμα αυτός περνά σε ευθεία επίθεση ενάντια στην κυβέρνηση. Κλείνει το λόγο του έτσι: "Δεν χωράει κανένας συμβιβασμός με τον κομμουνιστικό αθεϊσμό, όπως και δεν μπορεί να υπάρξει ημίμετρο στη διαφύλαξη της ελευθερίας και της θρησκείας. Είναι όλα ή τίποτα".

Η σειρά του Τρούμαν
Είναι φανερό ότι η κυβέρνηση έχει χάσει πια κάθε έλεγχο. Εμπιστεύτηκε στην ακροδεξιά τη βρώμικη δουλειά εκκαθάρισης των κομμουνιστών, τους έδωσε τεράστια δύναμη, τώρα ήρθε η σειρά της. Το Αντικομμουνιστικό Μέτωπο ξεκινάει καμπάνια για να διωχτούν οι "φιλοκομμουνιστές" που έχουν παρεισφρήσει στην κυβέρνηση, "εκείνοι που έχασαν την Κίνα και την Κορέα". Η αποπομπή του Κάμπ, πρώην πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Κίνα, είναι ένα κλασικό παράδειγμα. Καλείται στην επιτροπή και κατηγορείται για κρυπτοκομμουνισμό, γιατί σε μια δήλωση του το 32 υποστήριξε ότι οι κομμουνιστές του Μάο "ήταν ισχυροί και δημοφιλείς στις περιοχές που έλεγχαν"(!) Αναγκάστηκε σε παραίτηση 5 μέρες μετά την εξέτασή του από την επιτροπή.
Το 52 και το 53, παράλληλα με το κυνήγι των αριστερών, αποπέμπονται και μια σειρά στελέχη των δημοκρατικών από την κυβέρνηση. Ο Τρούμαν αναγκάζεται να δεχτεί την αποπομπή τους για να σώσει το τομάρι του. Στο τέλος των εκκαθαρίσεων, στις 30/7/53, μια υποεπιτροπή ασφάλειας του Κογκρέσου εξέδωσε την τελική έκθεσή της όπου διαπιστώνει:
"1. Η σοβιετική διεθνής οργάνωση έχει καταφέρει σημαντική διείσδυση στην κυβέρνηση και αυτή η διείσδυση δεν έχει εκτεθεί πλήρως.
2. Αυτή η διείσδυση έχει επεκταθεί από τις χαμηλότερες στις κορυφαίες θέσεις.
3. Οι πράκτορες αυτής της διείσδυσης έχουν λειτουργήσει σύμφωνα με ένα ευδιάκριτο σχέδιο που διαμορφώνεται από τους σοβιετικούς ανωτέρους τους".
Η πολιτική καριέρα του Τρούμαν τελειώνει. Ο ίδιος ο πρόεδρος που ήταν τόσο αποφασιστικός στον ατομικό βομβαρδισμό της Ιαπωνίας, στη στρατιωτική επέμβαση στην Κορέα, στο σχέδιο Μάρσαλ, στην επέμβαση στον ελληνικό εμφύλιο, στην ίδρυση του ΝΑΤΟ, ο εμπνευστής και οργανωτής του μακκαρθισμού, κλείνει την καριέρα του με την κατηγορία ότι έδωσε άσυλο στους κομμουνιστές. Στις επόμενες εκλογές νέος πρόεδρος αναλαμβάνει ο Αϊζενχάουερ.

Το τέλος
Ο ΜακΚάρθυ δεν συγκρατείται με τίποτα. Θέτει τον επόμενο στόχο, που είναι η εκκαθάριση του ίδιου του στρατού των ΗΠΑ. Τον Οκτώβριο του 53 καλεί σε εξέταση τον αρχηγό του στρατού ξηράς! Για την αστική τάξη των ΗΠΑ είναι φανερό ότι θα πρέπει να μπει πια ένα τέλος στη δράση του ΜακΚάρθυ γιατί ο υπερβάλων ζήλος του έθετε πια σε κίνδυνο συνολικά το αστικό κατεστημένο των ΗΠΑ. Ο Αϊζενχάουερ και ο στρατός των ΗΠΑ αναλαμβάνουν να τον ξηλώσουν. Το πρόβλημα είναι πως είναι δύσκολο να τον ρίξουν πια από το βάθρο που τον ανέβασαν. Και πάλι θα απευθυνθούν σε δικούς τους δημοσιογράφους, αυτούς τους ίδιους που πριν 4 χρόνια έκαναν ήρωα τον Μακ Κάρθυ, για να ξεκινήσουν μια καμπάνια δυσφήμησης του: το θέμα ήταν πως "ανακαλύψαν" ότι ο Μακ Κάρθυ και οι δυο στενοί του συνεργάτες ήταν ομοφυλόφιλοι και αλκοολικοί. Το ίδιο το Κογκρέσο στείνει μια επιτροπή έρευνας για τη διένεξη ανάμεσα σε στρατό και Μακκάρθυ, αλλά αυτή τη φορά οι συνεδριάσεις της επιτροπής μεταδίδονται ζωντανά από τηλεόραση και ραδιόφωνο, αντίθετα με όλες τις προηγούμενες που εξέταζαν "κεκλεισμένων των θυρών". Ο αμερικάνικος λαός είδε ζωντανά τον διασυρμό του. Στις 2 Δεκεμβρίου 1954, η Σύγκλητος ψήφισε 67 υπέρ και 22 κατά για να τον καταδικάσει για "ανάρμοστη συμπεριφορά ως προς τις γερουσιαστικές παραδόσεις". Ο Μακ Κάρθυ έχει τελειώσει εντελώς άδοξα, όχι όμως και ο μακκαρθισμός. Αν και σταμάτησε η φρενίτιδα των επιτροπών έρευνας, χρειάστηκε η ριζοσπαστικοποίηση της δεκαετίας του 60 για να αμβλύνει -σχετικά πάντα- το αντικομμουνιστικό κλίμα.
Ο Γ. Ο' Ντάγκλας, θύμα ο ίδιος του μακκαρθισμού διαπιστώνει το 80 "Αν και μακκαρθισμός ήταν νεκρός μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '50, τα αποτελέσματά του διάρκεσαν για δεκαετίες. Προ πάντων, έγινε κρυστάλλινα σαφές στο μέσο αμερικανό: Μην επικρίνετε τις Ηνωμένες Πολιτείες. Να μην είστε διαφορετικός. Να προσαρμοστείτε απόλυτα". Ο αναλυτής Β. Ναβάσκι, ακόμη παραπέρα, θεωρεί ότι "Το πνεύμα του ΜακΚάρθυ έγινε αποδεκτό ως μέρος του αμερικανικού πολιτικού τρόπου ζωής. Η πολιτική προοπτική των αμερικανών είναι επομένως διαστρεβλωμένη, η δυνατότητά τους να διακρίνουν το μύθο από το γεγονός ανύπαρκτη".

Δίκη Ρόζεμπεργκ

Στις 16/6/50, μια βδομάδα πριν την κορεατική επίθεση, είναι που καλούν τον Τζούλιους Ρόζεμπεργκ για μια "φιλική κουβέντα" στα γραφεία του FBI. Από εκεί ξεκινά μια δικαστική περιπέτεια που θα καταλήξει 3 χρόνια αργότερα με την εκτέλεση του ίδιου και της γυναίκας του Έθελ. Συλλαμβάνεται στις 17/7/50. Ο ίδιος ο Χούβερ δηλώνει εκείνο το βράδυ στα ΜΜΕ: "Σήμερα το FBI συνέλαβε τον Τζούλιους Ρόζενμπεργκ, ένα άλλο σπουδαίο μέλος του σοβιετικού δικτύου κατασκοπείας. Ο Ρόζενμπεργκ είχε επιστρατεύσει τον ίδιο του τον κουνιάδο σε ένα από τα δίκτυα τα επιφορτισμένα να ανακαλύψουν τα αμερικάνικα ατομικά μυστικά".
Η γυναίκα του Έθελ συλλαμβάνεται λίγο αργότερα βγαίνοντας από την Επιτροπή που καλέστηκε για να δώσει εξηγήσεις. Μετά την ανάκριση ο δικαστής τους παραπέμπει σε δίκη με την κατηγορία της κατασκοπίας. Στην έξοδο δηλώνει στους δημοσιογράφους: "Αν δεν είχαν κάνει το έγκλημα για το οποίο κατηγορούνται, ίσως να μην δοκιμάζαμε τη σημερινή κατάσταση στην Κορέα".
Η υπόθεση είναι πολύ απλή. Αρχικά συνέλαβαν τον Γκρήνγκλας, τον αδελφό της Έθελ Ρόζεμπεργκ, ο οποίος δούλευε σε ατομικό εργαστήριο των ΗΠΑ και του φόρτωσαν ένα βουνό κατηγορίες για αυτόν και τη γυναίκα του. Ο ίδιος για να γλιτώσει, δέχτηκε να υπογράψει μια "ομολογία" με την οποία κατηγόρησε τον κουνιάδο του Τζούλιους. Οδεύοντας προς τη δίκη οι Ρόζεμπεργκ είδαν κάθε πόρτα να κλείνει. Ο μόνος που τους συμπαραστάθηκε ως το τέλος ήταν ο δικηγόρος τους Μπλοχ, με τον οποίο τους ένωσε βαθιά φιλία.
Η δίκη ξεκινά στις 6/3 με όλα τα φώτα της δημοσιότητας πάνω της. Δικαστής είναι ο Κάουφμαν και αναπληρωτής κάποιος Ρον, ο οποίος μετά τη στάση του στη δίκη θα επιλεγεί από τον Μακ Κάρθυ σαν βοηθός του στην Επιτροπή. Οι ενόρκοι προσεχτικά επιλεγμένοι. Καλλούνται 118 μάρτυρες κατηγορίας, από τους οποίους θα προσέλθουν τελικά μόνο οι 23. Από αυτούς τους 23 μόνο οι 2 γνώριζαν προσωπικά τους Ρόζεμπεργκ, ο Γκρήνλας και η γυναίκα του. Όλοι οι υπόλοιποι, είναι γνωστοί περιοδεύοντες μάρτυρες των Επιτροπών. Χαρακτηριστικότερη από όλους κάποια Μπέντλεϋ, η οποία πηγαίνει σε κάθε δίκη κομουνιστή και επαναλαμβάνει αυτολεξεί τα ίδια πάντα λόγια: "Αγωνίστηκα επί δύο χρόνια μέσα στο αμερικάνικο ΚΚ κατά διαταγή του FBI. Μπορώ να διαβεβαιώσω ότι το ΚΚ ΗΠΑ είναι αποκλειστικά στην υπηρεσία της ΕΣΣΔ. Έχω την απόδειξη, αφού ήμαν η ίδια που μεταβίβαζα τις διαταγές της Μόσχας στο γενικό γραμματέα. Είναι λοιπόν το ίδιο σαν να σας λέω ότι όλοι οι κομμουνιστές είναι κατάσκοποι".
Με λίγα λόγια το δικαστήριο καταλήγει στα εξείς: Ο Γκρήνγκλας με απολυτήριο γυμνασίου έμαθε από σκόρπιες κουβέντες στο εργαστήριο που δούλευε, τον τρόπο κατασκευής της ατομικής βόμβας, τον αποστήθησε, τον έδωσε στον Ρόζεμπεργκ, ο οποίος το πούλησε στους ρώσους. Μια λεπτομέρεια ήταν πως οι Ρόζεμπεργκ ήταν πάμφτωχοι. Το δικαστήριο λοιπόν παρουσίασε με κάθε σοβαρότητα ένα ρολόι και ένα κομοδίνο (τα μόνα σχετικά ακριβά πράγματα που ανακάλυψε στο σπίτι των Ρόζεμπεργκ το FBI) σαν την ανταμοιβή της ΕΣΣΔ για το μυστικό της ατομικής βόμβας! Η δίκη κράτησε 25 μέρες. Αξίζει σίγουρα να τοποθετηθεί στην κορυφή μαζί με πιο κακοστημένες σκευωρίες της ανθρωπότητας. Ο δικαστής Κάουφμαν ανακοινώνει την καταδίκη σε θάνατο των Ρόζεμπεργκ. Επίσης, για τη συνεργασία του καταδικάζει τον Γκρήνλας σε 15 χρόνια φυλακή και αθωώνει τη γυναίκα του.
Ακόμη και στο κλίμα του μακκαρθισμού, ο σάλος από τη δίκη είναι τεράστιος. Οι ενέργειες του Μπλοχ θα δημιουργήσουν ένα σοβαρό κλίμα αλληλεγγύης για τους Ρόζεμπεργκ μέσα και κυρίως έξω από τις ΗΠΑ. Ειδικά στην Ευρώπη η κινητοποίηση είναι πολύ μεγάλη. Ο ίδιος ο Πάπας κάνει έκκληση, η οποία απαγορεύεται να δημοσιευτεί στον αμερικάνικο τύπο. Οι προσπάθειες του Μπλοχ να εφεσιβάλει την απόφαση προσκρούν στη σταθερή απάντηση: "Ας ομολογήσουν οι Ρόζεμπεργκ για να σώσουν τη ζωή τους".
Οι Ρόζεμπεργκ το αρνούνται κατηγορηματικά. Αμέσως μετά την αλλαγή Τρούμαν - Αϊζενχάουερ στέλνουν αίτηση στον νέο πρόεδρο: "Είμαστε αθώοι. Καταδικαστήκαμε για τη συνωμοσία με την οποία μας κατηγόρησαν. Γνωρίζουμε καλά ότι αν δεχόμασταν αυτή την ετυμηγορία, αναγνωρίζαμε την ενοχή μας και δηλώναμε μεταμέλεια θα μπορούσαμε να πετύχουμε την μετατροπή της ποινής μας. Αλλά ο δρόμος αυτός είναι κλειστός για μας. Δεν είμαστε ήρωες ή μάρτυρες. Είμαστε πολύ νέοι για το θάνατο. Επιθυμούμε να αποδοθούμε στη ζωή και μια μέρα στην κοινωνία όπου θα μπορούσαμε να αφιερώσουμε τη δραστηριότητά μας στη δημιουργία ενός κόσμου, όπου όλοι θα χαίρονται την ειρήνη, το ψωμί και τα τριαντάφυλλα".
Στο μεσοδιάστημα ο Μπλοχ έχει καταφέρει να ανατρέψει ένα προς ένα όλα τα ενοχοποιητικά "στοιχεία" της δίκης. Αποκορύφωμα ένα γράμμα του Γκρήνγκλας από τη φυλακή που δηλώνει ότι είπε ψέματα στο δικαστήριο κάτω από τις πιέσεις του FBI. Με αυτό το φάκελο απευθύνεται στον εισαγγελέα του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ. Αυτός μετά από πολλούς δισταγμούς ζητά την επανάληψη της δίκης.
Σε λιγότερο από 10 λεπτά ο υπουργός δικαιοσύνης συγκαλεί την ολομέλεια του Ανώτατου Δικαστηρίου, που μέσα σε 20 λεπτά επικυρώνει την καταδικαστική απόφαση. Ο Αϊζενχάουερ τέλος απαντά στην αίτηση χάριτος με μια μόνο φράση: "Πιστεύω πως η εκτέλεση των Ρόζεμπεργκ αποτελεί ένα καλό μέτρο παραδειγματισμού". Ο Τζούλιους γράφει από τη φυλακή: "Αισθάνομαι ότι ζω τους αγώνες του λαού ενάντια στην τυραννία… Να γιατί καταδικαστήκαμε σε θάνατο. Για να τρομοκρατηθούν οι άλλοι και να σωπάσουν". Οι Ρόζεμπεργκ εκτελούνται στην ηλεκτρική καρέκλα στις 29 Ιουνίου του 53.
Ο Μπλοχ (στον οποίο οι Ρόζενμπεργκ με τη διαθήκη τους άφησαν την κηδεμονία των δύο γιων τους) συνέχισε τον αγώνα του για τη μετά θάνατον δικαίωσή τους. Ο δικηγορικός σύλλογος τον διαγράφει και ο ίδιος πέθανε 5 μήνες αργότερα. Επίσημα από καρδιά, είναι όμως κοινό μυστικό ότι εκτελέστηκε από το FBI. Τα παιδιά με δικαστική απόφαση μπαίνουν σε ένα κρατικό ορφανοτροφείο, με στόχο "να εξαλείψει την επιρροή που δέχτηκαν μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον απάδον ηθικής".

Επιστροφή στην αρχή του άρθρου | Αρχική Σελίδα